Phát lộ tháp cổ dưới nền chùa Phật Tích
Giadinh.net - Trong khi đào móng xây dựng lại tòa Tam bảo thuộc Dự án trùng tu, tôn tạo chùa Phật Tích (Tiên Du, Bắc Ninh), đội thi công thuộc Trung tâm tu bổ di tích Trung ương đã phát hiện nền móng của một tòa tháp cổ hình vuông có nhiều đặc điểm giống với ngôi bảo tháp cao đến 42m nguy nga tráng lệ được xây dựng từ thời Lý, mà sử sách đã ghi lại.
![]() Toàn cảnh móng tháp chùa Phật Tích được phát lộ. (Ảnh: Phạm Văn Triệu) |
Kỹ thuật xây móng có một không hai
Theo báo cáo của đội khai quật Viện Khảo cổ học thì tháp cổ này tồn tại giữa ba tầng văn hóa, tương ứng với ba lớp đất có niên đại lịch sử khác nhau. Ở tầng văn hóa thứ nhất có đất sét màu vàng, lẫn nhiều mảnh ngói có niên đại thế kỷ XVII. Đây có thể là lớp đất được hình thành vào thời Lê hoặc là lớp san lấp khi ngôi chùa thời Lê bị phá huỷ.
Ở tầng văn hóa thứ hai tồn tại ở dạng đất sét thuần túy, không chứa di vật, phát lộ thành hai khoảng ở hai bên phía đông và tây của đường lên chùa, dày trung bình 60cm. Ở đáy của lớp này chứa các vật liệu kiến trúc gạch, ngói của thời Trần và thời Lê. Theo suy đoán, khi chùa thời Lý - Trần bị xuống cấp, người ta đã tiến hành san gạt, sau đó xây dựng ngôi chùa mới thời Lê trên nền móng cũ.
![]() |
Khi phát lộ nền tháp, các đội đào móng đã phát hiện ra nền móng có hình vuông trong lòng rỗng. Phần đáy của móng tháp cao 8,70m so với bờ giếng cổ thời Lý ở dưới cổng chùa. Móng tháp có hai tầng xây giật cấp, chồng lên nhau. Gạch xây tháp đều được xếp theo hàng ngang, phần đầu gạch đâm ra ngoài, mỗi hàng trung bình xếp 6 viên gạch với nhiều kích thước khác nhau. Chất kết dính để xây dựng tháp hoàn toàn là đất sét nhuyễn, không hề có bất kỳ một chút vôi vữa hay chất kết dính nào khác. Các mạch vữa mỏng đến nỗi nhìn bề ngoài chẳng khác gì các viên gạch được xếp chồng lên nhau.
![]() Chất kết dính là đất sét nhuyễn nên tháp trông như một khối liền. (Ảnh: Phạm Văn Triệu) |
Trong cuốn Nghệ thuật Đông Dương của kiến trúc sư nổi tiếng người Pháp L. Bezacier – người đã tiến hành trùng tu lại chùa Phật Tích trước năm 1945, cũng đã từng dành riêng một chương để nói về chùa Phật Tích xưa. Trong đó, ông miêu tả cuộc khảo cổ thám sát ngôi tháp đo được chiều ngang phần móng là 8,5m. Căn cứ vào đó, Bezacier cho rằng ngọn tháp cao tới 42m. Dựa vào các nguồn tài liệu và kết quả giám định tại tháp với việc móng tháp được xây dựng rất kiên cố, có qui mô lớn, thuộc loại tháp nhiều tầng, điều đó chứng tỏ đây là cây tháp khá quy mô, xứng đáng với truyền tụng dân gian rằng “đứng ở kinh đô Thăng Long vẫn thấy tháp”.
Gợi mở xuất xứ nguồn gốc gạch xây Hoàng thành Thăng Long
![]() Những trang trí thời Lý trên đài sen bệ tượng khảo quật được. |
![]() Đầu chim thần Karari - dấu tích của Phật giáo Ấn Độ được tìm thấy trong khuôn viên tháp chùa. |
|
Nền móng tòa bảo tháp có hình vuông nằm ở phía trước pho tượng Phật A Di Đà, cách hàng thú đá phía trước là 8m và cách tháp đá Linh Quang 21m. Kích thước chân tháp 9,1m x 9,1m, tường tháp mỗi cạnh dày trung bình 2,4m đến 2,43m, lòng tháp rộng 4,18 đến 4,20m, diện tích 82,81 m2, chân tháp được xây bằng gạch thời Lý, chắc chắn, đẹp, phản ánh đỉnh cao của nghệ thuật thời Lý. |
Hà Tùng Long
Ninh Bình 'hút' triệu khách dịp lễ, nhưng mức độ an toàn và chất lượng dịch vụ còn nhiều bất cập?
Đời sống - 33 phút trướcGĐXH - Dịp nghỉ lễ kéo dài năm 2026 chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có của du lịch Ninh Bình khi lượng khách tăng vọt, doanh thu lập kỷ lục. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tăng trưởng ấn tượng ấy là hàng loạt bất cập về an toàn, chất lượng dịch vụ.
Khởi tố tài xế vụ cháy xe ô tô tại cây xăng ở Đà Nẵng khiến 2 người tử vong
Pháp luật - 41 phút trướcGĐXH - Liên quan vụ cháy xe ô tô tại cây xăng ở Đà Nẵng, cơ quan Công an đã khởi tố tài xế về hành vi “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy” theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Công an Thanh Hóa nhanh chóng xác minh và xử lý nhóm thanh thiếu niên đánh võng trên Quốc lộ 1
Đời sống - 43 phút trướcGĐXH - Công an Thanh Hóa nhanh chóng xác minh và xử lý nhóm thanh thiếu niên lạng lách, đánh võng trên Quốc lộ 1, đồng thời tạm giữ 3 xe mô tô, lập hồ sơ quản lý, giáo dục các học sinh vi phạm.
Chỉ còn 14 ngày nữa, vợ hay chồng vi phạm điều này bị phạt đến 10 triệu đồng
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP, từ ngày 18/5/2026, chồng hay vợ ngoại tình sẽ bị phạt tới 10 triệu đồng.
Hàng loạt dự án 'đắp chiếu' từ 2008, Hà Nội kiên quyết xử lý chủ đầu tư chây ỳ
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Việc rà soát hàng trăm dự án chậm triển khai đang được Hà Nội đẩy mạnh với tinh thần “không có vùng trống trách nhiệm”. Thành phố vừa tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, thủ tục, vừa kiên quyết xử lý những chủ đầu tư chây ỳ, thiếu năng lực, nhằm khơi thông nguồn lực đất đai và lập lại kỷ cương trong môi trường đầu tư.
Đôi vợ chồng thương vong nghi do con trai sát hại
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Hàng xóm phát hiện người vợ tử vong, người chồng có nhiều vết thương. Nghi phạm là người con trai hiện đang bị bắt giữ để phục vụ công tác điều tra.
Thanh Hóa: Kiến nghị kiểm điểm Hiệu trưởng Trường THPT Lê Lai sau những vi phạm tài chính
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH – Thanh tra tỉnh Thanh Hóa chỉ ra những tồn tại, hạn chế, vi phạm trong hoạt động thu, chi tài chính và các khoản huy động xã hội hóa đối với trường THPT Lê Lai. Đồng thời kiến nghị tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân và khẩn trương xây dựng kế hoạch khắc phục các khuyết điểm.
Người lao động lại sắp được nghỉ dài 5 ngày?
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Năm 2026, kỷ niệm 81 năm ngày Quốc khánh Việt Nam. Sắp tới, người lao động lại được nghỉ lễ dài 5 ngày?
Hà Nội: Người dân hợp sức nâng xe buýt cứu nữ tài xế xe máy mắc kẹt sau va chạm
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Sáng ngày 4/5, tại khu vực ngã tư Nguyễn Sơn - Nguyễn Văn Cừ (phường Bồ Đề, TP Hà Nội), một vụ va chạm giao thông giữa xe máy và xe buýt đã xảy ra khiến người phụ nữ đi xe máy bị cuốn vào gầm xe buýt, mắc kẹt.
Thanh Hóa: Đón khoảng 1,72 triệu lượt khách, thu 4,33 nghìn tỷ đồng trong 2 kỳ nghỉ lễ
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Trong 2 kỳ nghỉ lễ, tỉnh Thanh Hóa đón khoảng 1,72 triệu lượt khách, mang về tổng doanh thu ấn tượng khoảng 4,33 nghìn tỷ đồng.
Nghệ An đón hơn 1,2 triệu lượt khách dịp lễ, du lịch biển 'hút' khách mạnh
Xã hộiGĐXH - Với chuỗi nghỉ lễ kéo dài và thời tiết thuận lợi, du lịch Nghệ An ghi nhận tăng trưởng mạnh khi đón hơn 1,2 triệu lượt khách, doanh thu du lịch hơn 2.000 tỷ đồng.




