Phía sau trường Thực nghiệm

Không gò ép trẻ phải giỏi   “Nếu chương trình đại trà học theo những con chữ thì các lớp học theo chương trình của Trung tâm công nghệ giáo dục sẽ học theo cấu trúc ngữ âm. Một bên học sinh ghi lại những con chữ để đọc và viết, một bên phát âm để đọc và viết. Kỹ năng sẽ như nhau nhưng phương pháp khác nhau một ít.  Kết quả học tập là quan trọng nhưng không phải cố gò ép cho trẻ phải giỏi, trẻ giỏi cái gì thì cô giáo phải tôn trọng cái đó.   Bên cạnh đó, nhà trường thực hiện đúng chương trình giáo dục, không làm nặng nề, quá tải. Hàng tuần có tiết tự học để học sinh có thể làm bài tập ngay trên lớp, có chương trình ngoại khóa phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh. Tuy nhiên, không thể khẳng định các em đều có tư duy xuất sắc bởi kết quả học tập cũng như lối tư duy của các em không chỉ do nhà trường quyết định, mà còn ở tự thân các em và sự tương tác của phụ huynh với việc học của các em”.    Bà Cẩm Tú Phó hiệu trưởng Trường PTCS Thực nghiệm

 

Theo chị Anh Thi (Từ Liêm, Hà Nội), chị có con đang học lớp 4 ở Trường PTCS Thực nghiệm. Tuy nhiên, cháu phải học thêm ở ngoài môn tiếng Anh vì so với một số bạn cùng trang lứa, cháu không theo kịp. Cũng theo chị Thi, chữ viết của cháu xấu và chính tả sai rất nhiều. Cháu cho gia đình biết, ở lớp cháu viết thế nào cũng được vì cô giáo không mắng. Có khi cô chữa vở đỏ lòe nhưng tuyệt nhiên cô không cầm bút nắn tay cháu như một số trường khác.

 

Phụ huynh Bùi Xuân Đính (Ba Đình, Hà Nội) cho biết, nhiều phụ huynh bằng mọi giá xin cho con vào Trường PTCS Thực nghiệm nhưng người trong cuộc lại muốn cho con thoát ra ngoài. “Con tôi trước đây cũng học Trường PTCS Thực nghiệm. Theo SGK của con, tôi thấy chương trình không có gì cao và khác lắm, song cách trình bày chỉ hợp với các cháu có tư chất tốt, tư duy khá. Nếu không thì không thể theo kịp. Thi tốt nghiệp THCS, con tôi bị điểm kém một môn, thành thử không được vào thẳng THPT (lớp 10). Kỳ đó, tôi tưởng con tôi học ẩu nên phạt rất nặng, sau khi điều tra kỹ thì thấy tại cô giáo dạy môn đó bỏ qua nhiều phần, lại đúng vào phần thi tốt nghiệp. Vì vậy, tôi mong phụ huynh đừng theo phong trào vì bạn tôi có con học ở đây, không thể học được phải xin rút ra trường khác”.

 

Chị Nguyễn Thị Anh (Cầu Giấy, Hà Nội) cũng cho biết, trước đây chị cho 2 con học ở Trường PTCS Thực nghiệm. Thế nhưng, sang cấp THCS, chị phải chuyển ngay đứa con đầu ra học ở trường ngoài vì với phương pháp giảng dạy khá thoải mái ở đây, con chị không rèn được một số kĩ năng, đặc biệt là viết và làm toán. 

 

Theo ghi nhận của chúng tôi trong một tiết học ở Trường PTCS Thực nghiệm, học sinh học khá thoải mái và nhao nhao giành nhau giơ tay phát biểu khi được giáo viên hỏi. Một số học sinh lớp 2 cho biết, trong lớp các cháu không bị quát mắng. Học sinh nào biết thì vào lớp được phát biểu ý kiến, tốt thì cô khen, chưa tốt thì cô bảo lần sau cố gắng. Cô không bao giờ chê trò, không nói trò sai và cũng không để các bạn trong lớp moi móc xem bạn đang sai gì. Tuy nhiên, hầu hết học sinh trong lớp đều học thêm tiếng Anh ở nhà cô giáo.

 

 

Lãnh đạo Trường PTCS Thực nghiệm cho biết, trường dạy song song 2 chương trình đại trà và thực nghiệm. Trong đó, chương trình thứ hai do Trung tâm công nghệ giáo dục (Viện Giáo dục) đưa ra, đào tạo chủ đạo các môn Toán, tiếng Việt, tiếng Anh và kỹ năng sống. Hai chương trình này được dạy song song và chia thành hai khối, gồm 13 lớp chương trình đại trà và 14 lớp cho chương trình thứ hai (áp dụng cho học sinh lớp 1-3). Cả hai chương trình này lấy học sinh là trung tâm, tôn trọng sự sáng tạo của học sinh để phát huy tính chủ động, ghi nhận mức độ học tập của từng em, không gây áp lực cho học sinh.

 

Theo PGS.TS Phan Trọng Ngọ - Viện trưởng Viện Nghiên cứu sư phạm, về mặt khoa học, chương trình đào tạo ở Trường PTCS Thực nghiệm khá hay nhưng các trường khác ở Hà Nội ít có điều kiện để nhân rộng vì thiếu không gian, học sinh không có chỗ chơi. Còn việc dạy - học ở đây không có gì ghê gớm lắm. Cách dạy - học ở đây hướng đến hành động, trẻ được chủ động làm, nắm được kiến thức và phát huy năng lực.

 

Về việc thử nghiệm phương pháp mới nên học sinh của trường thiếu tính kỉ luật, theo PGS.TS Phan Huy Ngọ, tính kỉ luật không nhất thiết phải bắt trẻ ngồi yên. Tôn trọng tự do của trẻ không có nghĩa là để thả lỏng các em, vô tổ chức, vô kỉ luật. Phương pháp cũ của chúng ta lâu nay đang quá áp đặt với các em. Tốt nhất nên để các em tự do phát triển năng lực dưới quy trình rèn luyện của nhà trường. Với trẻ con, không nhất thiết bắt chúng phải tuân thủ thế này, thế khác. “Theo tôi, đấy là phương pháp giáo dục tốt nhưng để đạt kết quả toàn diện thì phải có nghiên cứu bổ sung cho hoàn thiện để mở rộng mô hình. Tuy nhiên, giống như việc thâm canh và quảng canh, cái gì ít thì sẽ tốt hơn còn nếu đại trà quá thì sẽ kém chất lượng. Nhiều người cho rằng, trẻ con học ở Thực nghiệm xong sẽ khó hòa nhập với trường khác bên ngoài nhưng theo tôi được biết, đấy chỉ toàn do phụ huynh nhận xét nhưng chưa có bất kì công trình nghiên cứu nào so sánh phương pháp giáo dục của hai môi trường này xem cái nào hơn- thua”, PGS.TS Phan Huy Ngọ cho biết.

 

Tâm lý đám đông   “Với việc phụ huynh thức đêm hôm, xô đổ cổng trường, chen lấn để mua hồ sơ xin học cho con, chúng ta nên thông cảm bởi phụ huynh ngày càng quan tâm hơn đến nơi ăn chốn học cho con em mình. Theo tôi, trong chuyện này không ít phụ huynh đã chạy theo số đông, thiếu thông tin, hiểu biết về trường thực nghiệm. Phụ huynh chỉ biết rằng trường này cơ sở vật chất tốt, không dạy thêm, học sinh không bị sức ép và có người nổi tiếng từng học… trong khi chưa đặt câu hỏi tại sao trường này lại dạy cả hai chương trình thực nghiệm và chương trình bình thường? Hơn nữa, chưa có một đánh giá chính thức khoa học giáo dục về chất lượng nhà trường của các cơ quan chức năng. Điều đó cho thấy tâm lý đám đông thể hiện rõ nét của các phụ huynh.   Một bộ phận phụ huynh hiện nay cứ thấy trường có tiếng là tìm mọi cách xin cho con học, trong khi chất lượng chỉ nhìn vào số liệu báo cáo, khen thưởng. Thực chất, hiện nay đối với cấp tiểu học ở Hà Nội không hẳn là chất lượng các trường quá chênh lệch, hay cơ sở vật chất yếu kém mà dẫn đến tình trạng đổ xô vào một số trường. Để hiểu rõ chất lượng của từng trường, phải có sự đánh giá, kiểm định của các cơ quan, tổ chức giáo dục liên quan. Bên cạnh đó, cũng cần tạo ra cơ chế giám sát, đánh giá chất lượng giáo dục của chính các bậc phụ huynh”.   TS Nguyễn Tùng Lâm Chủ tịch Hội Khoa học - Tâm lý Giáo dục Hà Nội