Phòng bệnh giao mùa: Chữa trị đau lưng, nhức mỏi vì lạnh

Nếu bị đau lưng nhức mỏi nhẹ, có thể cạo gió, xoa bóp bấm huyệt là khỏi. Ảnh: HD

Chứng này liên quan nhiều tới thời tiết.

 

Trị chứng nhức mỏi cơ thể

Theo TS. BS Phạm Hữu Lợi, y học cổ truyền coi đau nhức mỏi cơ thể là do huyết không thông, khí không hành, nguyên nhân có thể do "hàn tà, tặc phong" - trong lúc cơ thể đang yếu, gặp phải gió độc làm cho cơ thể bị đau nhức.

Để khắc phục, cần gia tăng sự tuần hoàn máu, vận động vài động tác đơn giản. Tại BV Châm cứu TƯ, Khoa Đông y của BV Xanh Pôn, Bệnh viện Đa khoa Hoè Nhai... có xông hơi cổ truyền trị đau nhức, mỏi vai, cơ (bằng các loại lá cây có tinh dầu) rất tốt.

 

Theo bác sĩ Trần Anh Tuấn (Phó Trưởng khoa Đông y, BV Đa khoa Hòe Nhai, Hà Nội), hơi nóng làm các mạch máu ngoại biên giãn ra, giúp máu lưu chuyển tốt hơn, thải chất cặn bã trong tuần hoàn huyết thông qua tuyến mồ hôi ra ngoài. Xông hơi cũng có thể tự làm ở nhà, nhưng người dân cần biết là sau khi xông phải lau khô, tránh gió lùa kẻo sẽ bị đau nhức nhiều hơn. Nên uống một tách trà chanh nóng hoặc trà gừng có pha ít đường. 2 giờ sau khi xông hơi mới có thể tắm lại bằng nước lạnh.

TS. BS Phạm Hữu Lợi cho biết, đau nhức cơ thể do lạnh chỉ cần xoa bóp làm giãn cơ, máu lưu thông tốt là khỏi. Có thể day ấn các huyệt dọc hai bên sống lưng, từ đốt sống cổ đến tận vùng thắt lưng 10 - 15 phút sẽ giảm dần. Nếu nhức mỏi cơ vai, xương đòn và hai chi trên thì xoa bóp vùng gáy cổ, các đốt sống cổ, vai là máu lưu thông, thư giãn cơ sẽ khỏi.

 

Hạn chế đau lưng do thời tiết

Theo TS. BS Phạm Hữu Lợi, đau lưng do lạnh cũng là một dạng đau lưng cấp, cơ co, làm các đốt sống bị hẹp khe, bít các lỗ liên hợp, ép vào rễ các dây thần kinh gây đau. Có thể chia 2 loại là đau lưng cấp và đau lưng mãn.

Chứng đau lưng cấp làm các cơ bị co cứng ở vùng sống lưng, mông, dây chằng cột sống bị viêm, bị phù nề chèn ép vào thần kinh... Đông y cho là do hàn, thấp gây ra đột ngột sau khi bị lạnh, dầm mưa, tắm đê. Chứng này gặp ở mọi lứa tuổi, cả nam, nữ, nhất là người trung niên, cao tuổi. Nhẹ sẽ khó cúi, ngửa, xoay. Nặng hơn sẽ làm các cơ, dây chằng, mạch máu và dây thần kinh vùng lưng bị co quá mức, đau mỏi lan toả, nhức âm ỉ... sờ nắn thấy đau. Khi trở mình, ngồi đứng lâu, đi lại, ho, hắt hơi, nói to cũng đau. Nếu do phong hàn sẽ đau tất cả các cơ, sờ, ấn thấy cơ bị co, cứng.

Nguyên nhân thì nhiều, có thể do nằm ngủ ở tư thế không đúng, mệt mỏi hoặc stress về thể chất, lái xe, ngồi xem tivi, làm việc với máy tính ở một tư thế quá lâu, làm trong tư thế cố định cột sống... Theo TS. BS Phạm Hữu Lợi, đau lưng do phong hàn dễ chữa, nhẹ chỉ cần cạo gió là khỏi, nếu không khỏi mới phải đi viện. Cơn đau lưng có thể hết trong vài ngày, nhưng có thể tăng nặng bởi giai đoạn cấp tính bệnh diễn tiến nhanh thành đau mãn tính, dai dẳng, có thể dẫn đến đau thần kinh tọa, lan xuống mông và bắp chân... Nếu để cơ co đau lâu, khí huyết khó lưu thông sẽ nhanh bị suy thoái đốt sống lưng, chuyển thành mãn tính rất khó chữa. Khoảng 10-15% bệnh nhân đau thắt lưng mạn tính khởi phát từ những cơn đau cấp tính không được điều trị kịp thời.

Làm gì khi bị đau lưng cấp?

Theo TS.BS Phạm Hữu Lợi, không nên vận động mạnh để cơ không bị kích thích co cơ thêm và càng đau. Nên chườm nóng cột sống khoảng 30 phút để làm giãn cơ, dây chằng, mạch máu sẽ rất dễ chịu, nhưng cách này chỉ trong 24 giờ đầu. Liệu pháp châm cứu vào các huyệt đạo trên cơ thể giúp giảm đau rất hiệu quả. Hoặc xoa bóp, bấm huyệt.

Nếu đau lưng do viêm cột sống, y học dân tộc cho là do thấp nhiệt (sưng, nóng, vùng cột sống lưng đau nhức như bệnh viêm đa khớp dạng thấp) cũng cần xoa bóp, day, bấm. Đau lưng mãn ngoài xoa, bóp, day như với trị đau lưng cấp, cần bấm huyệt theo phương pháp đau đâu bấm đó, bấm mạnh. Để trị các chứng này, người bệnh nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín.

 

- Đông y có nhiều món ăn bổ dương kết hợp với các gia vị ấm nóng như gừng, quế chi, quế... để trị chứng đau lưng, nhức mỏi. Với gừng, quế chi thái lát, hãm, sắc uống đều tốt. Nên ăn các loại thịt chim (cút, sẻ), thịt bò, thỏ, nai sẽ ôn ấm, dương khí nhiều. Các món ăn đơn giản như thịt bò xào lá lốt, đuôi lợn nấu đậu đen, thịt rắn xào, hầm với sả, nghệ, lá lốt... trị chứng đau lưng, nhức mỏi rất hiệu nghiệm.   - Kiêng những món hàn lạnh dưới nước trai, sò, ốc, hến (trừ cá chép). Bệnh đau lưng kể cả cấp hay mãn không nên ăn cà các loại (trừ cà chua), măng các loại, đu đủ xanh, rau răm.   Theo tư vấn của TS. BS Phạm Hữu Lợi

 

Hà Dương