Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" ảnh hưởng lớn tới kết quả công tác Dân số

Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” là phong trào mang tính xã hội rộng lớn. Mục đích của phong trào  là góp phần nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần cho nhân dân, tạo môi trường tốt cho việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa, khôi phục và phát triển những giá trị thuần phong mỹ tục, từng bước ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, xóa bỏ những hủ tục lạc hậu, thắt chặt hơn mối quan hệ tình làng nghĩa xóm, khơi dậy phong trào văn hóa ở cơ sở.

Đề cập đến phong trào xây dựng gia đình văn hóa với việc thực hiện chính sách Dân số -KHHGĐ với chúng ta thấy có sự liên quan rất mật thiết. Một trong những yếu tố để xây dựng gia đình hạnh phúc, tiến bộ và làm cơ sở cho hạnh phúc bền vững đó là việc sinh con và nuôi dạy con.

Trong mỗi bản Quy ước, Hương ước của làng, thôn, bản, tổ dân phố đăng ký xây dựng văn hóa hầu hết đều có những điều khoản nói về xây dựng gia đình văn hóa, và trong việc xây dựng gia đình văn hóa, mỗi gia đình đều phải nghiêm túc thực hiện kế hoạch hóa gia đình theo chính sách dân số của nhà nước quy định.

Đến nay, toàn tỉnh có 252.604 gia đình đăng ký xây dựng gia đình văn hóa, trong đó có 233.731 gia đình được công nhận đạt tiêu chuẩn văn hóa, đạt 92,5% so với số hộ đăng ký. Đạt được con số này là cả một quá trình phấn đấu của Ban chỉ đạo Phong trào“TDĐKXDĐSVH” từ tỉnh đến cơ sở, tạo được niềm tin trong mỗi người dân về phong trào từ đó có ý thức thực hiện, chấp hành quy ước xây dựng cơ quan, đơn vị, làng, thôn, tổ và gia đình văn hóa.

Để thực hiện nghiêm chính sách DS-KHHGĐ, trong nhiều tiêu chuẩn để công nhận gia đình văn hóa, tiêu chuẩn “Gương mẫu chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước” trong đó có việc thực hiện nghiêm túc chính sách DS-KHHGĐ được xem là tiêu chuẩn có yêu cầu “cứng”, có tính chất bắt buộc, nếu vi phạm sẽ không xét công nhận đạt chuẩn văn hóa,...

Với quyết tâm xây dựng phong trào của cộng đồng dân cư nên sau khi được công nhận, mỗi gia đình văn hóa đều có ý thức không sinh con thứ 3 trở lên. Sự lớn mạnh, phát triển của phong trào thời gian qua đã mang lại hiệu quả xã hội thiết thực.

Phần lớn các hộ gia đình  đều sinh ít con, có điều kiện nuôi dạy con tốt, gia đình thực sự trở thành một “tế bào” khoẻ mạnh của xã hội, gia đình góp phần gìn giữ thuần phong mỹ tục, xây dựng quê hương, đất nước ngày một giàu đẹp.

Bên cạnh đó, thực hiện Quyết định 4043 và hiện nay được thay thế bởi Quyết định số 28/2014/QĐ-UBND ngày 30/05/2014 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế về việc quy định một số chính sách DS-KHHGĐ. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa được triển khai lồng ghép với việc triển khai xây dựng mô hình “xã/phường, cụm dân cư không có người sinh con thứ 3 trở lên” và tăng cường, đẩy mạnh đưa chính sách Dân số - KHHGĐ vào nội dung hương ước, quy ước xây dựng làng, thôn, bản, tổ dân phố văn hóa trên địa bàn.

Mô hình đã tác động đến các nhóm đối tượng trong cộng đồng, nhất là những cặp vợ chồng trẻ, làm cho họ thay đổi nhận thức về tư tưởng cần có con trai để nối dõi tông đường, từ đó cam kết không sinh con thứ 3 trở lên.

Mô hình là một bước tiến mới trong công tác DS-KHHGĐ được lồng ghép vào hương hước, quy ước xây dựng làng, thôn, bản, tổ dân phố, cơ quan đơn vị và gia đình văn hóa.

Việc lồng ghép này thật sự mang lại hiệu quả bởi có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành Sở Tư pháp, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Uỷ ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam tỉnh và Sở Y tế (Chi cục Dân số-KHHGĐ).

Ngoài công tác tuyên truyền, vận động của đội ngũ cộng tác viên, cán bộ chuyên trách dân số ở cơ sở, đối với phong trào xây dựng gia đình văn hóa đã thành lập “Câu lạc bộ gia đình văn hóa”, “Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững”, “Nhóm phòng chống bạo lực gia đình” với nhiều hoạt động, sinh hoạt hướng vào nội dung sinh đẻ có kế hoạch, nuôi con khoẻ dạy con ngoan, phòng chống bạo lực gia đình...

Phong trào xây dựng gia đình văn hóa cũng đã huy động sự đóng góp công sức của toàn xã hội trong đó các ban ngành, đoàn thể, mặt trận ở địa phương rất tích cực vào cuộc tạo ra sự thi đua trong các tổ dân phố, cụm dân cư, gia đình văn hóa để từng bước thay đổi nhận thức của người dân, giảm được tình trạng sinh đẻ tuỳ tiện, sinh nhiều và bỏ bê việc chăm sóc, nuôi dạy con cái, ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng bạo lực gia đình, tệ nạn xã hội ở địa phương...

Những đóng góp của phong trào xây dựng gia đình văn hóa đối với công tác dân số trên địa bàn tỉnh thời gian qua thật đáng ghi nhận, nó mang lại hiệu quả xã hội thiết thực góp phần vào việc giảm sinh và giảm sinh con thứ 3 trở lên, nâng cao chất lượng dân số tiến tới nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần cho người dân. Tuy vậy, đây là công tác lâu dài và kết quả đạt được chỉ mới bước đầu.

Trong thời gian tới, để tiếp tục thực hiện hiệu quả phong trào thì cần đẩy mạnh việc đưa chính sách DS-KHHGĐ theo tinh thần của Quyết định số 28/2014/QĐ-UBND ngày 30/05/2014 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế về việc quy định một số chính sách DS-KHHGĐ vào Hương ước, quy ước; tiếp tục xem đây là một tiêu chí bắt buộc trong việc xem xét công nhận cơ quan, đơn vị, làng, thôn, tổ và gia đình văn hóa. Tăng cường đầu tư thường xuyên mọi nguồn lực cho phong trào xây dựng gia đình văn hóa và công tác dân số để góp phần phát triển toàn diện nền kinh tế-xã hội của mỗi địa phương.

Đức Hy - Hữu Uy

Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thừa Thiên - Huế