Quảng Bình giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh

Đẩy mạnh hoạt động truyền thông, tuyên tuyền

Theo số liệu báo cáo thống kê chuyên ngành năm 2020 cho thấy, tỷ số giới tính khi sinh giảm xuống còn 106,8 nam/100 nữ, đạt và vượt kế hoạch giao, so với các năm 2017, 2018, 2019, tỷ số này lần lượt là: 109/100, 108/100, 111/100.

Đạt được kết quả đó, trong công tác tham mưu chỉ đạo điều hành, tỉnh đã chỉ đạo Sở Y tế phối hợp với các Ban, ngành, đoàn thể, đơn vị có liên quan tổ chức đồng loạt hoạt động tuyên truyền về giảm thiểu MCBGTKS trên địa bàn toàn tỉnh; UBND các huyện, thị xã, thành phố xây dựng kế hoạch triển khai nhiều nội dung nhằm giải quyết tình trạng MCBGTKS tại từng địa phương, đưa chỉ tiêu về khống chế tỷ số giới tính khi sinh thông qua việc ký cam kết thi đua từ đầu năm để tổ chức thực hiện; nhiều Ban, ngành, đoàn thể tiến hành lồng ghép nội dung tuyên truyền giảm thiểu MCBGTKS vào hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Về truyền thông nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi đối với công tác kiểm soát MCBGTKS, địa phương chỉ đạo Sở Y tế, UBND các huyện, thị xã, thành phố tổ chức hội nghị phổ biến chủ trương, chính sách về MCBGTKS; cung cấp thông tin liên quan đến tình trạng MCBGTKS trên phạm vi toàn quốc cũng như tại địa phương; thống nhất hành động giữa các Ban, ngành, đoàn thể liên quan trong việc triển khai hoạt động can thiệp từ cấp tỉnh đến cơ sở. Các hoạt động truyền thông, tuyên truyền thông điệp về can thiệp giảm thiểu MCBGTKS thường xuyên diễn ra thông qua cuộc diễu hành cổ động, băng rôn khẩu hiệu tuyên truyền nhân Ngày Dân số Thế giới (11/7), Tháng Hành động Quốc gia về Dân số, Ngày Dân số Việt Nam (26/12), Ngày Quốc tế Trẻ em gái (11/10)...

Cùng với đó, Quảng Bình cũng tổ chức thực hiện Mô hình can thiệp giảm thiểu MCBGTKS tại các huyện, thị xã, thành phố thông qua một số hoạt động gồm tổ chức 3 hội nghị tập huấn cung cấp kiến thức và kỹ năng tư vấn tuyên truyền về MCBGTKS cho 153 viên chức, cộng tác viên dân số; tư vấn, nói chuyện chuyên đề với lãnh đạo Đảng, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể, các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ được 56 buổi với 2.925 người tham dự; truyền thông lồng ghép, tư vấn trực tiếp và vận động tại các địa bàn khu dân cư về thực trạng, nguyên nhân và những hệ lụy của MCBGTKS, quy định việc nghiêm cấm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi...; in ấn, nhân bản và phân phối hơn 31.500 tài liệu truyền thông về giảm thiểu MCBGTKS phục vụ cho hoạt động tuyên truyền ở cơ sở. Tại địa phương, UBND các huyện, thị xã, thành phố chỉ đạo Trung tâm Y tế và đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tuyên truyền giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thường xuyên tuyên truyền về nội dung giảm thiểu MCBGTKS trên hệ thống truyền thanh của cấp huyện, cấp xã; triển khai mô hình truyền thông về giảm thiểu mất MCBGTKS như phối hợp với Hội Phụ nữ các xã, phường, thị trấn duy trì hoạt động của các Câu lạc bộ phụ nữ không sinh con thứ 3 giúp nhau phát triển kinh tế gia đình.

Truyền thông, tư vấn cho phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Ảnh: TL

Nâng cao nhận thức của người dân về giới, bình đẳng giới

Quảng Bình cũng đã chỉ đạo Sở Y tế tổ chức đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về kiểm soát MCBGTKS cho cán bộ, công chức, viên chức dân số, cộng tác viên dân số theo quy định nhằm cung cấp những kiến thức về quy định của pháp luật nghiêm cấm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi; đồng thời truyền thông, tuyên truyền đối với cán bộ y tế làm việc tại các đơn vị trong ngành Y tế, cán bộ làm việc ở cơ sở cung cấp dịch vụ sản khoa, siêu âm, nạo phá thai, cơ sở khám, chữa bệnh y học cổ truyền, kinh doanh thuốc Đông y… không thực hiện hành vi liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi.

Bên cạnh những kết quả đạt được, một vài địa phương tình trạng chênh lệch giới tính giữa trẻ em trai và trẻ em gái vẫn còn tồn tại. Một số cấp ủy Đảng và chính quyền tại cơ sở chưa thấy hết hậu quả của việc MCBGTKS đối với địa phương trong tương lai. Tư tưởng trọng nam hơn nữ, cần có con trai để nối dõi tông đường và thờ cúng tổ tiên vẫn còn khá phổ biến trong một bộ phận nhân dân, kể cả cán bộ, đảng viên, vì vậy việc truyền thông, vận động cho người dân gặp khó khăn. Công tác tuyên truyền ở cơ sở của đội ngũ cộng tác viên dân số cấp cơ sở còn nhiều hạn chế về kỹ năng cũng như kiến thức.

Việc tuyên truyền về MCBGTKS tuy đã áp dụng trong cộng đồng dân cư nhưng chưa sâu rộng đối với các đối tượng như ông bà, vị thành niên, thanh niên, các cặp vợ chồng chuẩn bị kết hôn...

Để nâng cao hiệu lực thực thi những quy định của pháp luật về kiểm soát MCBGTKS, thời gian tới, tỉnh sẽ triển khai có hiệu quả các nội dung, nhiệm vụ của Chỉ thị số 04/CT-BYT ngày 15/3/ 2016 của Bộ Y tế về việc tăng cường giải quyết tình trạng MCBGTKS và Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Kiểm soát MCBGTKS giai đoạn 2016 - 2025; tiếp tục đẩy mạnh hoạt động truyền thông giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể và toàn xã hội về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác DS-KHHGĐ, đặc biệt là việc thực hiện bình đẳng giới và kiểm soát MCBGTKS; nâng cao nhận thức của người dân về giới, bình đẳng giới, hậu quả của việc MCBGTKS nhằm hạn chế hành vi không phù hợp với sinh đẻ theo quy luật tự nhiên. Cùng với đó, địa phương cũng sẽ chú trọng tuyên truyền không những đối với các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ mà còn đối với các cán bộ y tế nói chung và cán bộ làm công tác siêu âm, xét nghiệm, tư vấn, nạo phá thai nói riêng; đặc biệt là tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi, báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật.

Minh Huyền

Tăng cường kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh