Quảng Nam: Tái diễn nạn khai thác vàng trái phép

“Vàng tặc” tàn phá Khu bảo tồn thiên nhiên sông Thanh. Máy móc “vàng tặc” đưa vào Khu bảo tồn thiên nhiên sông Thanh khai thác vàng trái phép (ảnh nhỏ). Ảnh Đ.Hoàng

“Vàng tặc” đe dọa khu bảo tồn thiên nhiên sông Thanh

Hàng loạt các chỉ thị, kế hoạch liên quan đến công tác bảo vệ tài nguyên rừng, khoáng sản đã được UBND tỉnh Quảng Nam, các địa phương và ngành liên quan đưa ra và tổ chức thực hiện ráo riết. Tuy nhiên, các đối tượng khai thác vàng trái phép vẫn bất chấp tất cả, lén lút đưa người và phương tiện vào rừng, trong đó có Khu bảo tồn thiên nhiên sông Thanh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái của khu bảo tồn này.

Theo báo cáo của Tổ công tác liên ngành huyện Phước Sơn, hiện các địa điểm khai thác vàng trái phép trên địa bàn huyện rất xa, khoảng cách được xác định bằng thời gian đi bộ tính từ điểm xe thồ không còn khả năng đi được là 5 giờ đồng hồ đối với khu vực sông Thanh, 4 giờ đồng hồ đi khu vực K7, bãi vàng Nhẹ (xã Phước Đức), địa hình di chuyển toàn bộ là núi dốc đứng, lầy lội…

Trong 3 ngày (từ 22 đến 24/7/2015), Tổ công tác đã phát hiện riêng tại địa bàn xã Phước Đức có đến 4 địa điểm khai thác vàng trái phép, trong đó tại bãi Kiến (khu vực dọc sông Thanh) có một tổ khai thác vàng trái phép bằng phương tiện cơ giới hiện đại do ông Văn Tấn Bảy và ông Đỗ Văn Dũng (cùng trú tại Khối 7, thị trấn Khâm Đức) làm chủ. Tại hiện trường, Tổ công tác phát hiện có 2 xe máy đào hiệu Kobelco, 1 xe máy đào hiệu Huyndai, 20 lao động, 10 máy nổ, 2 dàn xổ, 1 máy phát điện và nhiều phương tiện, công cụ khác phục vụ việc khai thác vàng. Theo lời khai của ông Nguyễn Văn Lực (trú tại khối 7, thị trấn Khâm Đức) - là người trông coi và chỉ đạo tổ khai thác cho ông Bảy và ông Dũng thì nhóm này được di dời từ bãi Voi (thuộc huyện Nam Giang) lên địa điểm này khoảng 15 ngày trước.

Tổ công tác đã lập biên bản và đề nghị ông Lực không được khai thác khoáng sản trái phép tại khu vực trên. Đồng thời yêu cầu đến ngày 24/7, ông này phải di dời người, phương tiện, tài sản ra khỏi địa bàn, nếu không chấp hành thì sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Mặc dù đã lập biên bản và cam kết đưa người và phương tiện ra khỏi khu vực vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên sông Thanh nhưng đầu tháng 9/2015 vừa qua, Tổ công tác của Công an huyện Phước Sơn đã tiến hành kiểm tra thì phát hiện nhóm khai thác vàng trái phép của ông Văn Tấn Bảy và Đỗ Văn Dũng vẫn tiếp tục khai thác tại khu vực ngã 3 sông Thanh (thôn 4, xã Phước Đức).

Vắng lực lượng chức năng, “vàng tặc” lộng hành

Hiện trường cho thấy, vùng lõi của khu bảo tồn đã bị “vàng tặc” tàn phá nghiêm trọng. Lực lượng công an cũng đã tiến hành lập biên bản, yêu cầu các đối tượng đưa người và phương tiện, máy móc ra khỏi khu bảo tồn trong thời gian ngắn nhất. Công an huyện đang tiến hành điều tra và xác minh làm rõ thêm để tham mưu biện pháp xử lý.

“Do địa điểm quá xa, đường vào khu vực khai thác có nhiều lối đi nên khi Tổ công tác triển khai nhiệm vụ thì các đối tượng khai thác vàng trái phép sẽ nhận được thông tin từ đối tượng cảnh giới bên ngoài nên đã kịp cất giấu phương tiện, dụng cụ khai thác, người lao động bỏ trốn lên rừng… Vì vậy cần nhanh chóng triển khai chốt chặn thường xuyên may ra mới mong ngăn chặn được”, Trung tá Nguyễn Văn Năm – Đội trưởng Đội Cảnh sát hình sự, kinh tế, ma túy Công an huyện Phước Sơn cho biết.

Cũng theo Trung tá Nguyễn Văn Năm, đối với Tổ khai thác vàng do ông Văn Tấn Bảy và Đỗ Văn Dũng làm chủ, khai thác trái phép với quy mô lớn, trong thời gian dài tại bãi Kiến thuộc khu vực sông Thanh, hành vi của nhóm này là lợi dụng vùng giáp ranh để tẩu tán thiết bị, phương tiện làm vàng trái phép, gây khó khăn cho việc xử lý khi truy quét, do đó cần phải có biện pháp dứt khoát.

Theo lãnh đạo Phòng TN&MT huyện Phước Sơn, để giải quyết dứt điểm nhóm khai thác vàng này, Phòng đã tham mưu cho UBND huyện Phước Sơn đề xuất UBND tỉnh Quảng Nam ban hành văn bản để làm cơ sở thực hiện biện pháp phá hủy tại chỗ các phương tiện, máy móc. Hoặc ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo Điểm đ, Khoản 3 Điều 37 Nghị định 142 của Chính phủ, theo đó mức phạt lên tới 800 triệu đến 1 tỷ đồng.

Mặc dù chính quyền địa phương hai huyện Phước Sơn và Nam Giang cũng như tỉnh Quảng Nam đã triển khai khá quyết liệt các hoạt động tuần tra, truy quét, phá hủy hàng trăm lán trại, máy móc, dụng cụ đào đãi vàng; cũng đã có hàng trăm chủ lán, đối tượng làm thuê bị trục xuất ra khỏi địa bàn, đồng thời xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm. Nhưng qua một thời gian ngắn, khi lực lượng chức năng rút khỏi thì tình trạng khai thác lại tái diễn trong khu bảo tồn.

Để trả lại sự bình yên cho khu bảo tồn, thiết nghĩ các cấp ngành, địa phương liên quan của tỉnh Quảng Nam cần có những biện pháp mạnh nhằm ngăn chặn thực trạng này. Đặc biệt là các biện pháp phòng ngừa hữu hiệu để không tái diễn tình trạng khai thác tài nguyên trái phép, ảnh hưởng đến vùng lõi của khu bảo tồn có một không hai này.

9 tháng năm 2015, Tổ công tác liên ngành UBND huyện Phước Sơn đã tổ chức 5 đợt truy quét, đẩy đuổi các đối tượng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn. Theo đó đã phá hủy 11 máy hút xịt và máy nổ, đốt 12 lán trại và đẩy đuổi các đối tượng khai thác vàng trái phép ra khỏi địa bàn…

Đức Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội