Quốc Anh: Nghệ sĩ chèo nhiều cay đắng

Nỗi oan ức ngậm đắng nuốt cay nhiều năm ròng

Quốc Anh thường nói, nếu nói về cuộc đời bão tố có lẽ khó ai nhiều bão tố như anh. Khi anh còn trẻ, cuộc sống đang ủ đầy những ước mơ, những khát vọng thì gặp cú sốc quá lớn trong đời là bị đuổi khỏi Nhà hát Chèo Việt Nam. Anh vẫn bảo, may hồi đó còn giữ lại cái bảo hiểm nên giờ tính chế độ là may vẫn được 32 năm công tác. Đau đớn nhất với Quốc Anh là bị đuổi khỏi nhà hát chèo, nghĩ rằng mình không sống được vì thiếu chèo nên xin ở lại làm lao công mà họ vẫn đuổi, người ta nói: “Mày muốn đi đâu thì đi, làm gì thì làm cốt không phải ở Nhà hát Chèo Việt Nam là được”.

Quốc Anh đau đớn lắm, anh nghĩ sự nghiệp của mình thế là hết. Anh đã ở đây, gắn bó với nhà hát Chèo, đã có 6 huy chương Vàng cho sự nghiệp của mình ở Nhà hát Chèo Việt Nam, bị đuổi vừa là những tiếc nuối, vừa là những đau đớn và xót xa. Lý do thì bởi vì sự nóng nảy của Quốc Anh. Ngày đó do không được đi nước ngoài cùng Thúy Hường, Thu Hiền theo lời mời bên Nhà hát tuổi trẻ, Quốc Anh bực tức, uống rượu và đập mạnh tay cái quạt diễn vào đầu mình làm hỏng quạt diễn, người ta quy ra Quốc Anh phá hoại tài sản công.

Càng nóng nảy hơn, Quốc Anh từng cầm dao và dọa: “Chú không cho cháu đi cháu giết chú”, lúc đó ông Trưởng phòng tổ chức Nhà hát sợ quá chạy ra quặp tay Quốc Anh và rút dao, vết sẹo dao cứa nay vẫn còn trên tay Quốc Anh. Thực ra lúc đó Quốc Anh nóng giận, tuổi trẻ nông nổi, bồng bột mới có hành động liều lĩnh thế chứ chính Quốc Anh cũng biết mình hiền lành, dọa thế cho bõ tức chứ nào dám động vào ai. Các nghệ sĩ trong làng chèo vẫn nói nhau: “Quốc Anh nó to mồm thế chứ nó giết được ai!”.

Người đàn ông nếm trải quá nhiều đắng cay định mệnh

Đến giờ, Quốc Anh vẫn nói rằng người vợ đầu của anh là người phụ nữ tốt. Không có cô ấy anh cũng chưa biết mình sẽ trải qua nỗi đau khổ vì bị đuổi ra khỏi nhà hát Chèo Việt Nam một mình như thế nào. 19 năm chia ngọt sẻ bùi, từ những ngày gian nan, những con sóng gió, phong ba đến những khi hạnh phúc đâu phải là chuyện giản đơn. Anh vô cùng cảm ơn thời gian mà vợ cũ đã đi kêu oan cho anh khi anh bị rời khỏi Nhà hát Chèo Việt Nam, đã động viên anh vượt qua giai đoạn khó khăn. Nhưng, anh không hối tiếc về sự tan vỡ bởi anh chắc chắn rằng kiểu gì thì cũng phải chia tay.

Định mệnh cũng kỳ lạ khi người phụ nữ thứ 2 của anh cũng có tên Thu. Số phận Quốc Anh quả là có nhiều thứ trùng hợp ngẫu nhiên đến bây giờ. Người vợ đầu tiên Thu cũng qua một lần đò rồi mới gặp anh, người đến sau cũng tên Thu và cũng từng một lần dang dở. Khi anh kết hôn với người vợ đầu, anh gặp sự phản ứng dữ dội từ gia đình, bởi không ai muốn anh lấy người phụ nữ đã qua một lần đò và có con riêng, nhưng anh đã vượt qua điều đó và sống với chị 19 năm.

Đến lần thứ 2 này, chắc chắn là không có ai phản đối bởi người đàn ông đã nếm trải nhiều bão giông và cay đắng trong đời sẽ biết mình phải chọn người phụ nữ như thế nào để phù hợp với mình. Anh khen người vợ hiện tại của mình rất nhiều, khen chị biết chia sẻ, không hờn ghen vô cớ, biết nhường nhịn, thông cảm và hiểu cho anh cũng như công việc của anh, dù chị không làm cùng nghề. Anh luôn nói, cuộc sống của anh như lúc này là trọn vẹn bình yên, anh thực sự cảm thấy cuộc đời mình bình yên trong giai đoạn này và anh dốc sức, dốc tâm cho sự nghiệp của mình.

Nhiều người tiếc cho nghệ sĩ Quốc Anh vì anh không có con. Chính vì sự cố lớn này trong đời cũng là một nét đau khổ đã hằn buồn trên gương mặt anh. Anh lấy vợ đầu khi vợ đầu có đứa con mới 2 tuổi, con trẻ ngây thơ và xinh đẹp cũng là một yếu tố khiến anh và chị gần nhau hơn. Anh khao khát có một gia đình có tiếng cười trẻ thơ, đủ đầy và hạnh phúc. Những năm tháng xưa, Quốc Anh không chịu nổi định mệnh đắng cay đó của cuộc đời mình, anh thèm có con, khao khát có con vô chừng.

Thèm thành buồn vô hạn độ, có thời gian tối đi diễn về, sau những hát hò trên sân khấu anh lặng lẽ ra công viên hút thuốc lá vì buồn rầu. Cười nói bả lả trên sân khấu là thế mà khi ánh đèn lung linh của sân khấu vụt tắt thì anh cũng bước vào những trầm buồn, đau đớn cho phận riêng của mình. Gã đàn ông ngoài 40 tuổi, sự nghiệp thì có rạng rỡ đấy mà sao mong một mụn con cũng không có.

Bây giờ, khi tuổi tác cho anh sự chín chắn, khi đã nghĩ trọn vẹn về mọi sự được mất ở đời anh đã nghĩ được rằng thôi, trời cho cái này trời lấy lại cái kia, cuộc đời mình nó như vậy rồi, hãy nghi rằng đó là cái duyên số, cái định mệnh của mình thì đừng đau khổ oán trách gì thêm nữa. Nghĩ được như thế là một sự giải thoát với Quốc Anh, anh đã thoát ra khỏi cái bể khổ trầm tư và mòn mỏi để nghĩ thoáng hơn, nhẹ nhàng hơn với chính cuộc đời mình. Cũng bởi vậy mà tư tưởng anh giờ thoải mái, không còn trăn trở dằn vặt về chuyện con cái như nhiều năm tháng qua nữa.

Với người vợ sau, vợ anh có hai con, con gái làm ngân hàng, cậu con trai làm công an. Anh coi hai đứa con như con ruột của mình, bù đắp cho anh những thiếu hụt về đường con cái. Cũng vì không có con nên anh luôn quan niệm mình cố gắng làm sao sống tốt với các con. Anh tin khi anh tốt với các con 10 thì các con nghĩ về bố nó 10 thì cũng nghĩ về anh đến 8 – 9. Mong ước của Quốc Anh chỉ nhỏ nhoi thế thôi. Anh mong những bữa cơm gia đình quây quần, được các con hỏi han bố ăn cơm chưa và ăn cùng bố bữa cơm là anh thấy hạnh phúc rồi. “Hậu duệ” của anh giờ là một cậu bé 10 tuổi, con của người em ruột. Anh thấy cu cậu rất có duyên với chèo nên cũng muốn được truyền những “ngón nghề” của mình cho cậu, hy vọng sẽ có người “nối dõi” nghiệp chèo của mình.

Khán giả biết đến Quốc Anh nhiều nhất, rộng rãi nhất là khi anh vào vai Lý toét trong phim hài Tết “Anh hùng râu quặp”. Thời gian phim hài này ra đời, cả hà Nội sốt sình sịch với phim này, đến trẻ con cũng thuộc lòng từng đọan. Là mới đây gần như là phim tiên phong cho hài tết, hơn nữa kịch bản lại khá tốt nên được sự yêu mến của công chúng. Từ phim ấy Quốc Anh nổi như cồn về mặt đại chúng, nhìn anh là người ta nghĩ ngay đến Lý toét. Cũng từ đó, mỗi năm anh lại đều đặn gặp khán giả trong những đĩa hài Tết, chủ yếu với những vai cợt nhả, “đểu đểu, đĩ đĩ”. Nhưng, vai Lý Toét gần như là vai làm anh được khán giả yêu thương nhất.

Nhớ hồi kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, nhà hát chèo hà Nội có làm chương trình dựng lại hành trình dời đô của Lý Công Uẩn từ Ninh Binh về Hà Nội theo đường sông, Quốc Anh  vào vai Lý Công Uẩn đứng uy nghiêm trên xe rước đi vào thành phố khi về Hà Nội. Nhưng, đoàn xe rước qua Hà Nội, không thấy công chúng hô “Lý Công Uẩn” mà lại chỉ hô “1, 2, 3 Lý toét” làm anh thấy vừa buồn cười lại vừa hạnh phúc. Vai diễn đó đã ở lại quá sâu sắc trong ấn tượng của khán giả mà nghệ sĩ thì chẳng ai mong muốn gì hơn là được khán giả nhớ đến những nhân vật của mình.

Năm nào cũng tham gia làm đĩa hài nhưng Quốc Anh không hề có đĩa hài riêng của mình như Xuân Hinh chẳng hạn, mặc dù anh có thừa khả năng ra một ấn phẩm riêng và được công chúng nhiệt tình ủng hộ . Nhưng, Quốc Anh không có sản phầm riêng vì anh quá bận rộn, không có thời gian làm. Thậm chí, nhiều người mời anh làm liveshow riêng mà anh cũng phải từ chối vì quá bận. Phóng viên mà muốn hẹn gặp Quốc Anh rất khó vì anh lúc nào cũng bận rộn, bận từ việc nhà đến đi show các tỉnh.

Tuy nhiên, với Quốc Anh, hài chỉ là một khía cạnh nhỏ trong sự nghiệp của anh, đam mê lớn nhất của anh là chèo. Anh mê, anh yêu chèo từ tấm bé và sống với chèo từ khi còn nhỏ. Anh đắm đuối lắm cái việc được hát ngân nga những điệu chèo cổ, nghe hay lắm, khoái lắm, chứ không chỉ là việc làm khán giả cười. Nhưng, cũng vì khán giả ấn tượng với vai trò hài của anh nên khi anh được đạo diễn Doãn Hoàng Giang giao cho vai Nguyễn Trãi trong vở chèo “Oan khuất một thời” hồi năm ngoái, anh rất lo lắng làm mình khó lòng mà đóng được vai diễn bi thương và anh hùng này.

Nhưng, đạo diễn Doãn Hoàng Giang nói rất tin ở Quốc Anh thích nhất là ai tin mình, được tin thì anh sẽ cố gắng không phụ lòng tin ở họ. Quốc Anh là người giàu tham vọng, tham vọng rất lớn. Anh không tham chức quyền, không tham giàu có mà anh luôn không bao giờ tin nghệ thuật có cái đỉnh nào cả, khám phá và thành công ở một cái mới tức là một cái đỉnh mới. Mà cái mới thì rất nhiều, nghệ thuật là sự khám phá đến vô cùng, không bao giờ có cái đỉnh cao nhất. Khi xuất hiện trong vai Nguyễn Trãi, Quốc Anh rất run, anh sợ khán giả lại “1, 2, 3 Lý toét…” chứ không nhận thấy anh là Nguyễn Trãi. Nhưng, may mắn sao khi mà khán giả đã xúc xảm với vai diễn hài ở trong anh. Anh đã tìm được một cái đỉnh mới, đó là sự thoát vai để sang một vai diễn hoàn toàn khác biệt.

Quốc Anh luôn tham vọng là có những ai diễn như vậy để liên tiếp bước đến những đỉnh cao. Quốc Anh tất thương cho chèo vì tính đại chúng của chèo không cao, không phổ cập. Anh khao khát có những chương trình dành cho chèo như chương trình dạng “ Vầng trăng vọng cổ” dành cho cải lương. Chương trình “Vầng trăng vọng cổ” đã đưa được cải lương đến với đại chúng, ngay cả đứa trẻ con cũng có thể hát được cải lương. Quốc Anh ước ao nếu chèo cũng có một chương trình như tương tự thì chắc chắn chèo sẽ khởi sắc.

Chèo không phải không có cơ hội sống trong dân gian mà có rất nhiều cơ hội vì người dân thích nghe chèo ở đình, chùa, ở lễ hội… Cũng như bất kỳ một nghệ sĩ chèo nào, Quốc Anh mê chèo cổ, mê đắm mê đuối, anh khát vọng được cùng các nghệ sĩ chèo khôi phục lại chèo cổ như vở “Súy vân giả dại” mà Nhà hát chèo Hà Nội dựng hồi năm ngoái. Chèo cổ khán giả, không nhiều người mê, diễn mà không có người xem cũng chán lắm, nhưng Quốc Anh lại thèm được diễn chèo cổ vì sống trong những vở chèo đó anh được thỏa cái khao khát, cái tinh thần nghệ sĩ và tình yêu chèo của mình.

Nói Quốc Anh nghệ sĩ đa năng cũng được, cũng đúng bởi tham vọng cống hiến cho nghệ thuật của anh cứ buộc anh phải chinh phục những đỉnh cao. Vai giám đốc Nam Thành trong phim truyền hình “Con nhạn xanh” hồi năm ngoái cũng là một đỉnh cao mà anh đã chinh phục được. Khán giả không thấy Lý toét ở đó mà thấy ông giám đốc quá nhiều những lạnh lùng, mưu mô, ác độc, đầy nội tâm.