Quốc hội bác Dự luật Thủ đô

Tỷ lệ đại biểu tán thành dự thảo luật chưa quá bán

Với ý kiến đề nghị chỉ nên tặng thưởng danh hiệu công dân danh dự Thủ đô cho người nước ngoài có công lao đóng góp trong xây dựng phát triển Thủ đô, cơ quan thẩm tra đã tiếp thu, cho lược bỏ quy định tặng thưởng danh hiệu vinh dự này cho những người là công dân Việt Nam. Lý lẽ được đưa ra là công dân Việt Nam khi có công lao đóng góp trong xây dựng, phát triển Thủ đô sẽ được khen thưởng theo quy định của pháp luật thi đua, khen thưởng.

Vấn đề quy hoạch thủ đô, có ý kiến đề nghị cần quy định rõ quy trình, thủ tục lập và phê duyệt quy hoạch. Tuy nhiên, UB Thường vụ “bác bỏ” với lý do, việc lập và phê duyệt quy hoạch TP Hà Nội cũng như các tỉnh, thành khác đều đã được quy định cụ thể trong Luật Quy hoạch đô thị. Luật Thủ đô chỉ quy định một số điểm đặc thù về quy hoạch chung của Thủ đô; chẳng hạn “QH cho ý kiến về quy hoạch chung Thủ đô và quyết định khu vực Trung tâm chính trị - hành chính quốc gia”…

Quy định này, theo đó cũng nhằm bảo vệ không gian, kiến trúc đô thị của Hà Nội cũng như không gian, môi trường và điều kiện chăm sóc người bệnh.

Trước ý kiến băn khoăn về quy định UBND Hà Nội định kỳ 2 năm báo cáo Thủ tướng việc điều chỉnh cục bộ quy hoạch thủ đô vì e ngại phá vỡ tính ổn định của quy hoạch, UB tTường vụ đã tiếp thu, xin bỏ nội dung này.

Về công tác quản lý quy hoạch Thủ đô, Chủ nhiệm UB Pháp luật Nguyễn Văn Thuận phân tích, để giảm tải số lượng dân cư tập trung ở nội thành, giảm ô nhiễm môi trường, cần thiết phải di dời cơ sở sản xuất công nghiệp, bệnh viện, trường học… khỏi nội thành. Thực tế nhà nước cũng đã có kế hoạch di dời một số đơn vị. Tuy nhiên quá trình triển khai còn nhiều khó khăn, vướng mắc nên tiến độ thực hiện rất chậm. Quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan hữu quan xây dựng lộ trình và thực hiện được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nhanh hơn quá trình này.

Nội dung quy định khi lập quy hoạch và triển khai thực hiện các dự án đường giao thông cần thu hồi đất 2 bên đường tối thiểu 50 m mỗi bên để xây dựng đồng bộ cả đường và các công trình, nhà ở hai bên đường nhận được cho là xác đáng, một việc “buộc phải làm”.

Việc thu hồi đất trong trường hợp này có thể ảnh hưởng đến lợi ích của người dân phải di dời nhưng cần thiết vì lợi ích chung. Lợi ích của người bị thu hồi đất cũng có quy định ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ.

Để đạt mục tiêu phát triển Thủ đô thành trung tâm lớn về giáo dục của cả nước, ông Thuận cho rằng cần có cơ chế, chính sách đặc thù, trong đó có việc cho phép áp dụng chương trình nâng cao so với mặt bằng chung cả nước. Tuy vậy, quy định chương trình nâng cao chỉ áp dụng đối với một số cơ sở giáo dục có điều kiện chứ không phải thực hiện đại trà trên toàn thành phố, đảm bảo không gây quá tải cho đa số học sinh Thủ đô.

Về vấn đề “siết” quy định nhập cư, cơ quan giải trình, tiếp thu đã cho lược bỏ điều kiện “việc làm hợp pháp” trong các điều kiện để được đăng ký hộ khẩu. Nhiều ý kiến lại lo ngại việc quy định điều kiện đăng ký hộ khẩu chặt chẽ hơn sẽ tạo sự bất bình đẳng giữa công dân Thủ đô với người nơi khác đến. Hơn nữa, quy định như vậy không thể giải quyết thấu đáo vấn đề sức ép dân số nội thành.

UB Thường vụ nhận định, áp dụng biện pháp hành chính này để giảm tải số lượng dân đăng ký thường trú ở nội thành là cần thiết. Quy định chặt chẽ hơn trong đăng ký hộ khẩu tuy không phải biện pháp duy nhất nhưng vẫn cần và khả thi để trước mắt có thể giảm bớt áp lực hiện nay đang rất bức xúc trong khu vực nội đô.

Các quy định áp dụng mức phạt cao đối với một số hành vi trong một số lĩnh vực được xác định là cần thiết để tăng tính răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung nhằm ngăn chặn hiệu quả vi phạm, UB Thường vụ giữ nguyên như dự thảo luật.

Tiếp thu lần cuối cùng, UB Thường vụ cũng bảo lưu quan điểm giữ quy định đặc thù cho phép Hà Nội dành toàn bộ phần ngân sách thu vượt kế hoạch để đầu tư xây dựng, phát triển thành phố xứng tầm là Thủ đô. Tuy nhiên, mức ưu đãi như Thủ đô được hưởng mức phân bổ chi ngân sách cao hơn các địa phương khác là bao nhiêu, nguyên tắc ưu tiên phân bổ.