Quy định công khai Tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm: Chỉ để “khoe”?

Tuy nhiên đến nay, nhiều trường vẫn chỉ khai sơ sài, mang tính đối phó, thậm chí không công khai trên trang web của trường.

 

Sau 2 năm thực hiện, việc công khai tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm ở các trường vẫn là một dấu hỏi. Ảnh: Chí Cường

 

 

Theo quy định, các Học viện, trường ĐH, CĐ phải thực hiện Quy chế công khai (gọi tắt là "3 công khai" gồm: công khai điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, chất lượng giáo dục thực tế và thu chi tài chính) năm học 2011-2012, trong đó đáng chú ý là phải công khai chất lượng giáo dục thực tế về tỷ lệ sinh viên hệ chính quy tốt nghiệp năm 2010 có việc làm. Đây không phải lần đầu Bộ yêu cầu các trường thống kê, công khai về vấn đề này. Từ năm 2009, Bộ GD&ĐT đã "gắt gao" các trường nghiêm túc thực hiện và phải có báo cáo về Bộ, sau đó phải công khai kết quả trên trang web của trường. Tuy nhiên, sau 2 năm thực hiện, nhiều trường vẫn làm theo kiểu đối phó, thậm chí "lờ" quy định.

Trên trang web các trường: ĐH Thủy lợi, ĐH Lao động & Xã hội, ĐH Công nghiệp Hà Nội... tìm "đỏ mắt" cũng không thấy chút thông tin gì về quy chế công khai. Một số trường khác, dù có công khai nhưng vẫn thiếu thống kê tỷ lệ việc làm như ĐH Văn hóa Hà Nội; ĐH Bách Khoa Hà Nội chỉ công khai năm học 2008-2009; Học viện Ngân hàng công khai tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp hệ ĐH năm 2009, ra trường trong đợt khảo sát năm 2010 đạt 90%, nhưng không khảo sát đối với hệ CĐ. Trong đó, theo yêu cầu của Bộ, các trường phải công khai tỷ lệ theo từng ngành học, nhưng hầu như tất cả các trường không thực hiện đúng.

Trên website của ĐH dân lập Lương Thế Vinh dành riêng mục "3 công khai", tuy nhiên mục việc làm không nói rõ về tỷ lệ của cả năm, mà chỉ một số ngành được thống kê đạt tỷ lệ từ 85-100% đối với các sinh viên tốt nghiệp khóa 1 (năm 2008), khóa 2 (năm 2009). Tuy nhiên, GS. TS Hoàng Trọng Yêm, Hiệu trưởng ĐH Lương Thế Vinh vẫn khẳng định: "Khóa 1, khoá 2, khoá 3 hệ chính quy tập trung gồm  3.500 SV đã tốt nghiệp ra trường, trong đó 47,80% xếp loại tốt nghiệp khá, giỏi. Theo thống kê của các khoa, hơn 80% đã xin được việc làm đúng ngành nghề đào tạo. Có những ngành như Thú y, Cơ khí, Điện, Xây dựng, Tiếng Anh hầu hết sinh viên đã được cơ sở sản xuất  tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp".

 

Hình thức quảng cáo?

Theo ghi nhận của PV Báo GĐ&XH, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm ở hầu hết các trường ĐH, CĐ được "công khai" hoặc "tự nhận" đều ở mức rất cao, hiếm có trường nào ở mức dưới 70%, đặc biệt là các trường ngoài công lập. Mặc dù trên trang web của trường không có "3 công khai", nhưng GS.TS Trần Hữu Nghị, Hiệu trưởng ĐH Dân lập Hải Phòng vẫn quả quyết: "Trường chúng tôi luôn tự hào là một trong 20 trường ĐH đầu tiên trong toàn quốc đạt chất lượng kiểm định của Bộ GD&ĐT. Đặc biệt, là 1 trong 25 trường ĐH đứng đầu về số sinh viên tốt nghiệp ra trường có việc làm ngay, chiếm tỷ lệ 93,46%, theo thông báo của Dự án sông Mê Kông của Bộ GD&ĐT tháng 1/2008".

Tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm cao đã được nhiều trường khối ngoài công lập áp dụng, mặc dù chủ yếu đều là tự thống kê. Website của ĐH dân lập D.T (Đà Nẵng) không có mục "3 công khai" nhưng phần giới thiệu cũng rất hấp dẫn: "Cộng đồng doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận với số lượng lớn sinh viên sau khi tốt nghiệp. Đặc biệt, có 3 doanh nghiệp lớn đảm bảo tiếp nhận 100% sinh viên ngành Công nghệ phần mềm và Hệ thống thông tin sau khi tốt nghiệp. Qua 17 năm xây dựng và phát triển, cho đến nay, hầu hết sinh viên ra trường đã tìm được việc làm...". Có thể thấy, một số trường sử dụng kết quả này như một "chiêu" hấp dẫn nhằm "hút" thí sinh mỗi mùa tuyển sinh.

PGS. TS Nguyễn Văn Nhã, Trưởng ban Đào tạo (ĐH Quốc gia Hà Nội) cho biết: "Chúng tôi cũng nghiêm túc thực hiện "3 công khai" theo quy định của Bộ GD&ĐT như các trường ĐH khác. Có điều, để xây dựng chuẩn đầu ra, cam kết đảm bảo chất lượng thì các đơn vị đào tạo đều triển khai khảo sát và Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục của ĐH Quốc gia HN sẽ kiểm tra các thông tin này trước khi đưa lên website. Về tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm đúng hay không đúng ngành được đào tạo cũng là kết quả của một đề tài nghiên cứu khoa học nghiêm túc khảo sát và báo cáo. Hiện ở một số đơn vị có điều tra xã hội học, có tổ chức cựu sinh viên và những số liệu thống kê (nói chung hiện nay) vẫn còn chưa đủ độ chính xác cao".

PGS. TS Nguyễn Văn Nhã cho biết thêm: "Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp còn tùy thuộc nhiều yếu tố chứ không phải do trường nào đó, ví dụ như việc đào tạo chất lượng cao thấp khác nhau, có ngành đang "hot", có ngành (như Khoa học cơ bản) không có nhu cầu nhiều, thông tin chưa đến với người dùng... Dù sao đó cũng là một kênh để "khoe" với xã hội rằng sinh viên của chúng ta ra trường được đón nhận như thế nào. Có điều họ làm đang làm gì, sau 2-3 năm nữa sẽ làm được gì? Có cựu sinh viên thành đạt không? Trường đó có thể có giải thưởng khoa học công nghệ đỉnh cao?".

Sau 2 năm triển khai việc công khai tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp, nhiều trường ĐH công lập tìm cách đối phó, lảng tránh. Còn các trường ngoài công lập lại "tận dụng" cơ hội này để quảng cáo qua những con số ấn tượng, nhưng những con số thống kê này đều do các trường tự đánh giá.

 

"Mục đích nhằm công khai cam kết của nhà trường về chất lượng giáo dục và công khai về chất lượng giáo dục thực tế, về điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục và về thu chi tài chính để người học, các thành viên của cơ sở giáo dục và xã hội tham gia giám sát và đánh giá theo quy định của pháp luật. Thực hiện công khai của các cơ sở giáo dục nhằm nâng cao tính minh bạch, phát huy dân chủ, tăng cường tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các trường trong quản lý nguồn lực và đảm bảo chất lượng giáo dục". (Trích Quy chế thực hiện công khai đối với cơ sở giáo dục)