Rõ ràng bằng chứng chủ quyền biển đảo
GiadinhNet - Theo Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, hồ sơ đăng ký chương trình “Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương” được trình lên vào năm 2013 với tên gọi “Châu bản triều Nguyễn” (1802-1945).
Với các giá trị nổi bật về mặt nội dung, hình thức và phong cách, di sản này lọt vào danh sách 16/21 hồ sơ đề cử. Các chuyên gia của Tiểu ban Đăng ký của MOWCAP đã đánh giá cao tính xác thực, độc đáo, duy nhất, giá trị nội dung và tầm ảnh hưởng của “Châu bản triều Nguyễn”. Di sản này đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I trực thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đối với khu vực cũng như quốc tế.
“Châu bản triều Nguyễn” là Di sản tư liệu thứ 4 của Việt Nam được UNESCO công nhận sau “Mộc bản triều Nguyễn” (2007), “82 Bia đá Tiến sĩ tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám” (2010) và “Mộc bản Chùa Vĩnh Nghiêm” (2012).
“Châu bản triều Nguyễn” là các tập tấu, phụng thượng dụ, chiếu, chỉ dụ, tư, trình, sớ, bẩm... được đích thân các vua nhà Nguyễn ngự lãm hoặc ngự phê bằng mực màu son. Thông qua nhà vua ngự phê truyền đạt ý chỉ hoặc giải quyết các vấn đề chính trị, quân sự, ngoại giao, kinh tế, văn hóa, xã hội... Trải qua 143 năm triều Nguyễn, số lượng Châu bản sót lại còn khoảng 1/5, nhưng ngày càng khẳng định tính độc nhất và những giá trị lịch sử quý hiếm.
Trong “Châu bản triều Nguyễn”, tài liệu liên quan tới chủ quyền biển đảo thể hiện ở nhiều góc độ. Có những văn bản trực tiếp nhưng cũng có văn bản gián tiếp như nhà vua cử các đội ra Hoàng Sa để quản lý, khai thác hoặc bút phê việc khen thưởng những người có công với Hoàng Sa, Trường Sa… Trong đó có những Châu bản đặc biệt quan trọng như Châu bản ngày 15/12 năm Bảo Đại thứ 13 (1939) truy tặng Huy chương Long tinh của Nam triều cho ông Liuis Pontan, Chánh cai đội thượng hạng nhất của đội lính khố xanh, trú đóng tại đảo Hoàng Sa qua đời do bệnh nặng trong quá trình thực thi nhiệm vụ tại Hoàng Sa; Châu bản có chữ ký và ngự phê của Vua Bảo Đại, ghi lại sự kiện: “Ngày 10/2/1939, Tòa khâm sứ Trung Kỳ có đề nghị Nam triều nên thưởng Huy chương Long tinh hạng 5 cho đơn vị lính khố xanh ở Trung Kỳ, vì họ đã có công trong việc dẹp loạn ở miền núi và có công trong việc lập đồn phòng thủ ở Hoàng Sa”. Đến ngày 15/2/1939, vua Bảo Đại đã phê “Chuẩn y” (đồng ý cho thi hành)... Đây là những tư liệu đặc biệt quan trọng khẳng định chủ quyền của Việt Nam với 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.
Thông báo