Rùa vàng dễ lạc lõng giữa hồ Gươm

Đề xuất dựng tượng rùa ở hồ Gươm của ông Tạ Hồng Quân - một người dân ở Thủ đô một lần nữa được “xới” lên khi dư luận vừa tạm lắng việc phản ứng quyết liệt với đề xuất dựng mô hình khỉ Kong tại khu vực hồ Gươm. Đề xuất nhằm “ăn theo” bộ phim bom tấn “Kong: Skull Island” vừa ra mắt đã bị nhiều phê phán và chỉ trích.

Các ý kiến bình luận chủ yếu xoay quanh vấn đề có cần thiết dựng tượng rùa hay không, nếu dựng thì đặt ở đâu… không ít người cho rằng đây là việc không cần thiết, tốn kém, lãng phí. Không gian văn hóa hồ Gươm đã có những công trình văn hóa tiêu biểu lâu đời ăn sâu vào tiềm thức của người dân cả nước như tháp Rùa, tháp Bút, đài Nghiên, cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu, tượng Lý Thái Tổ… Tất cả đều nằm trên một tông nền cổ kính, trầm mặc, thoáng đãng, xanh, sạch của hồ Gươm. Trước đây, từng có đề xuất “tân trang” tháp Rùa nằm giữa hồ Gươm khiến dư luận phản ứng gay gắt. Việc đưa thêm một biểu tượng vào không gian hồ Gươm vốn rất linh thiêng được nhiều người cho là không cần thiết và không phù hợp. Không gian yên bình và linh thiêng này không thể thêm bớt, thay thế một cách tùy tiện.

Giáo sư sử học Phan Huy Lê cũng cho rằng, đây là ý tưởng tốt được ghi nhận từ dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên, để đi từ ý tưởng đến thực tế cần phải xem xét, nghiên cứu kỹ, bởi không gian hồ Gươm hiện nay rất hẹp và chật chội. Việc đưa rùa vàng vào khung cảnh hồ Gươm có thể sẽ phá vỡ cảnh quan, nét đặc trưng riêng của Hà Nội. Dự án thực hiện có thể khiến rùa vàng bị lạc lõng giữa hồ Gươm không ăn nhập với cảnh quang nơi này.

Ý tưởng dự án đúc tượng rùa vàng 10 tấn tại hồ Gươm được không ít người ủng hộ. Tuy nhiên, việc thực hiện ra sao, đặt tượng rùa vàng tại địa điểm nào thì cần phải tính toán. Trong không gian tổng thể của Di tích quốc gia đặc biệt này, không thể tùy tiện đặt thêm bất cứ công trình nghệ thuật nào mà không nhận được sự tham vấn của giới chuyên môn.

Nhất cử nhất động đến hồ Gươm đều được dư luận đặc biệt chú ý bởi nó là Di tích quốc gia đặc biệt. Hồ Gươm gắn với lịch sử chống ngoại xâm hào hùng, niềm tự hào dân tộc. Không gian hồ Gươm với những công trình tiêu biểu từ hàng trăm năm nay đã trở thành biểu tượng của Hà Nội, ăn sâu vào tâm khảm của người dân cả nước nên không thể phá vỡ.

Với ý nghĩa đó, thì mỗi sự tác động đến không gian văn hóa hồ Gươm đều rất được quan tâm. Bất kỳ tác động nào tới khu linh thiêng này dù xuất phát từ động cơ hay mục đích tốt đẹp cũng phải được cân nhắc thấu đáo nhiều chiều, tránh áp đặt chủ quan gây bất bình trong dư luận.

Mai Hạnh