Hà Nội
23°C / 22-25°C

Sinh ra đã có ban thờ sống, tục lệ lạ kỳ của đồng bào Vân Kiều

Thứ ba, 07:14 15/02/2022 | Xã hội

GiadinhNet - Đối với người Vân Kiều, thờ hồn của chính mình là việc tôn trọng chính bản thân. Cùng với đó là phải ý thức để sống tốt với gia đình, bản làng, phải nỗ lực lao động, sản xuất, dần xóa đói giảm nghèo, hướng tới cuộc sống no đủ, văn minh hơn.

Trong chuyến đi tới với những bản làng vùng cao của huyện Lệ Thủy (Quảng Bình), PV Báo Sức khỏe & Đời sống đã có dịp đến thăm nhà một già làng người Vân Kiều tại bản Tân Ly, xã Lâm Thủy và tìm hiểu về tục lệ thờ linh hồn người sống của bà con nơi đây.

Sinh ra đã có ban thờ sống, tục lệ lạ kỳ của đồng bào Vân Kiều - Ảnh 1.

Một góc bản làng của người đồng bào Vân Kiều.

Trong căn nhà sàn nằm giữa bản, già làng Hồ Trung Truồi (75 tuổi), đang kể cho con, cháu và thanh niên làng về lịch sử, truyền thống của đồng bào Vân Kiều và truyền dạy những kiến thức về phong tục thờ linh hồn người sống đã được cha ông họ gìn giữ bao đời qua.

Thấy có khách lạ muốn tìm hiểu về truyền thống lâu đời của đồng bào mình, già làng chẳng ngần ngại mà hào sảng chia sẻ. Cũng là thầy mo có tiếng của người Vân Kiều tại xã Lâm Thủy, nên già làng Hồ Trung Truồi am hiểu tường tận về tục lệ này. Khác với người Kinh chỉ thờ cúng ông bà, tổ tiên, những người quá cố, đồng bào Vân Kiều còn có phong tục rất kỳ lạ là thờ linh hồn người còn sống ngay từ khi họ mới sinh ra.

Sinh ra đã có ban thờ sống, tục lệ lạ kỳ của đồng bào Vân Kiều - Ảnh 2.

Ông Hồ Trung Truồi - già làng người Vân Kiều tại bản Tân Ly, xã Lâm Thủy.

Trong nhà của bất kể người Vân Kiều nào tại Quảng Bình cũng sẽ có những chiếc bát sứ đặt trong chiếc kiềng tre được đan thủ công, để trên bàn thờ treo sát mái nhà. Theo già làng Hồ Trung Truồi thì người Vân Kiều coi đó là nơi thờ linh hồn của chính các thành viên trong gia đình họ. Mỗi chiếc bát là nơi thờ linh hồn của một người, chỉ cần nhìn vào số lượng bát là có thể biết được gia đình có bao nhiêu thành viên.

Người Vân Kiều quan niệm, bản thân mỗi con người khi sinh ra đều có một linh hồn và một vị thần bổn mạng che chở. Để con người đó được sống một cách khỏe mạnh và gặp nhiều may mắn, người Vân Kiều phải thực hiện nghi thức cúng vị thần bổn mạng đó, hay còn gọi là cúng hồn cho người sống.

Sinh ra đã có ban thờ sống, tục lệ lạ kỳ của đồng bào Vân Kiều - Ảnh 3.

Trong nhà của bất kể người Vân Kiều nào tại Quảng Bình cũng sẽ có những chiếc bát sứ đặt trong chiếc kiềng tre được đan thủ công, để trên bàn thờ treo sát mái nhà, là nơi thờ linh hồn của chính các thành viên trong gia đình.

Già làng Hồ Trung Truồi cho biết, khi mỗi đứa trẻ Vân Kiều sinh ra thì gia đình sẽ mời thầy mo về làm lễ báo với tổ tiên, thần linh, xin đặt bát thờ linh hồn đứa trẻ đó. Khi có thành viên mới ra đời, gia đình sẽ chuẩn bị đầy đủ gà, lợn, gạo, rượu và trầu cau rồi thầy mo sẽ sử dụng con dao truyền đời còn gọi là dao gọi hồn và chiếc sáo Pi - nhạc cụ truyền thống của người Vân Kiều để làm lễ cúng hồn.

Khi lễ xong là linh hồn của đứa trẻ đã trở về bảo hộ cho thể xác để đứa trẻ Vân Kiều lớn lên khỏe mạnh, thông minh. Trong bát "đựng linh hồn" người sống sẽ có trầu cau, một chiếc ly nhỏ và một ít vỏ cây rừng, được đặt lên bàn thờ, kê sát mái nhà sàn.

Sinh ra đã có ban thờ sống, tục lệ lạ kỳ của đồng bào Vân Kiều - Ảnh 4.

Khi mỗi đứa trẻ Vân Kiều sinh ra thì gia đình sẽ mời thầy mo về làm lễ báo với tổ tiên, thần linh, xin đặt bát thờ linh hồn đứa trẻ đó.

"Trong bản khi có trẻ con sinh ra sẽ làm lễ cúng hồn, đây là cách để báo với các vị thần linh, tổ tiên. Mỗi cái bát là một linh hồn người trong nhà, thờ thần bổn mạng, nếu không làm lễ thì không được đụng đến, bởi sẽ phạm thượng thần linh. Chỉ khi ai ốm đau thì mới xin làm lễ, đổi bát thờ. Thờ linh hồn như vậy là cầu mong mọi người khỏe mạnh, thần linh che chở, khi một người mất đi thì cũng sẽ chôn chiếc bát theo cùng", già làng Hồ Trung Truồi chia sẻ.

Sau khoảng 10 năm thì đứa trẻ đó sẽ tiếp tục được tổ chức lễ mừng hồn. Đến tuổi trưởng thành, những chàng trai, cô gái Vân Kiều sẽ được gia đình làm lễ mừng hồn trưởng thành, bắt đầu một cuộc sống tự lập, vững vàng. Với phụ nữ khi đến tuổi lấy chồng thì sẽ mời thầy về làm lễ, xin được đưa bát thờ linh hồn của mình theo về nhà chồng.

Sinh ra đã có ban thờ sống, tục lệ lạ kỳ của đồng bào Vân Kiều - Ảnh 5.

Là thầy mo có tiếng của người Vân Kiều tại xã Lâm Thủy nên già làng Hồ Trung Truồi am hiểu tường tận về tục thờ linh hồn người sống.

Việc thờ hồn người sống của đồng bào Vân Kiều chỉ kết thúc khi nào người đó mất đi, những thứ liên quan trên bàn thờ người sống cũng sẽ được chôn theo cùng người đã mất. Lúc này linh hồn người đó sẽ được gia đình chuyển sang thờ cúng ở bàn thờ dành cho những người đã khuất.

Sinh ra đã có ban thờ sống, tục lệ lạ kỳ của đồng bào Vân Kiều - Ảnh 6.

Những nét đẹp văn hóa của người Vân Kiều sẽ được các thế hệ con cháu tiếp nối từ tiền nhân.

Đối với người Vân Kiều, thờ hồn của chính mình, đó là việc tôn trọng chính bản thân. Đồng nghĩa với nó là phải ý thức để sống tốt với gia đình, bản làng; phải nỗ lực lao động, sản xuất; dần xóa đói giảm nghèo, hướng tới cuộc sống no đủ, văn minh hơn.

Hùng Trần
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Đặt lồng bắt cua, không ngờ dính con vật quý hiếm nặng 5 kg

Đặt lồng bắt cua, không ngờ dính con vật quý hiếm nặng 5 kg

Thời sự - 6 giờ trước

Ra đồng đặt lồng bắt cua, một người đàn ông ở TP Đà Nẵng chứng kiến cảnh tượng đầy bất ngờ khi con tê tê quý hiếm bị mắc kẹt trong lồng.

Cận cảnh máy bay MIG 17 với trận chiến lịch sử ở biển Đông

Cận cảnh máy bay MIG 17 với trận chiến lịch sử ở biển Đông

Xã hội - 8 giờ trước

GĐXH - Nhận lệnh xuất kích, các phi công điều khiển máy bay rời sân bay dã chiến lao thẳng ra biển tìm mục tiêu. Theo lệnh chỉ huy, các phi công nhanh chóng đánh bom, làm hư hỏng 2 tàu khu trục của Mỹ.

Cảnh tất bật tại làng hoa Ninh Phúc ở Ninh Bình những ngày cận Tết Nguyên đán

Cảnh tất bật tại làng hoa Ninh Phúc ở Ninh Bình những ngày cận Tết Nguyên đán

Đời sống - 9 giờ trước

GĐXH - Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, những hộ trồng hoa truyền thống ở Ninh Phúc, phường Đông Hoa Lư, Ninh Bình đang tất bật, rộn ràng đón khách thập phương đến tham quan, lựa chọn, mua sắm những loại cây đẹp nhất để trang trí.

Phát hiện thi thể nữ Phó Giám đốc ngân hàng trên sông Đà

Phát hiện thi thể nữ Phó Giám đốc ngân hàng trên sông Đà

Thời sự - 10 giờ trước

Sau nhiều ngày mất liên lạc, lực lượng chức năng và người thân đã tìm thấy thi thể nữ Phó Giám đốc một chi nhánh ngân hàng trên sông Đà, đoạn gần chân Thủy điện Sơn La. Hiện cơ quan công an điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc.

Khoảnh khắc xe tải mất lái, đánh võng né hàng loạt phương tiện trước khi đâm vách núi ở Phú Thọ

Khoảnh khắc xe tải mất lái, đánh võng né hàng loạt phương tiện trước khi đâm vách núi ở Phú Thọ

Đời sống - 11 giờ trước

GĐXH - Chiếc xe tải trong lúc di chuyển trên Quốc lộ 6, đoạn qua khu vực đèo Đá Trắng (tỉnh Phú Thọ) thì bất ngờ mất lái. Tài xế sau đó đã liên tục đánh lái để tránh vực sâu và các xe ngược chiều. Chiếc xe chỉ dừng lại khi đâm vào vách núi rồi lật nghiêng.

Quy định mới nhất về mức phạt điều khiển ô tô, xe máy đi ngược chiều năm 2026

Quy định mới nhất về mức phạt điều khiển ô tô, xe máy đi ngược chiều năm 2026

Đời sống - 11 giờ trước

GĐXH - Theo quy định của Nghị định 168/2024/NĐ-CP, trường hợp ô tô, xe máy đi ngược chiều có thể bị phạt rất nặng và bị trừ điểm giấy phép lái xe. Dưới đây là quy định cụ thể.

Nữ sinh 12 tuổi mất tích sau khi rời nhà: Phát hiện thi thể nổi trên sông

Nữ sinh 12 tuổi mất tích sau khi rời nhà: Phát hiện thi thể nổi trên sông

Thời sự - 13 giờ trước

Thi thể nữ sinh 12 tuổi mất tích sau khi rời khỏi nhà bằng xe đạp được phát hiện nổi trên sông.

Vụ vợ đoạt mạng chồng giữa đêm ở Phú Thọ: Người vợ lĩnh án 19 năm tù

Vụ vợ đoạt mạng chồng giữa đêm ở Phú Thọ: Người vợ lĩnh án 19 năm tù

Pháp luật - 13 giờ trước

GĐXH - Chỉ vì mâu thuẫn trong việc chồng muốn mang tiền lương cho mẹ đẻ vay mà không bàn bạc rõ ràng, Hà Thị Lai Hạ (23 tuổi) đã không kiềm chế được cơn giận, dùng dao tước đi mạng sống của người đầu ấp tay gối.

Danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội từ 15/2/2026, người lao động cần biết

Danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội từ 15/2/2026, người lao động cần biết

Đời sống - 14 giờ trước

GĐXH - Dưới đây là danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội từ 15/2/2026 theo Thông tư 60/2025/TT-BYT.

Một người tử vong nghi do nổ pháo tự chế ở Phú Thọ

Một người tử vong nghi do nổ pháo tự chế ở Phú Thọ

Thời sự - 15 giờ trước

Sau tiếng nổ như sấm, hàng xóm chạy ra kiểm tra thì phát hiện anh Vũ Văn Chính (42 tuổi) đã tử vong tại chỗ, nghi do nổ pháo tự chế.

Top