Sự thật vụ mẹ "nhốt' con gái không cho đi học (8): Luật sư từng "giải cứu" bé gái lên tiếng

Sự thật vụ mẹ "nhốt" con gái không cho đi học (7): Tuần tới, chuyện "giải cứu" sẽ thế nào?

GiadinhNet – "Cưỡng chế, biện pháp mạnh ở thời điểm này là rất khó" – một cán bộ thuộc Sở Lao động - Thương binh & Xã hội Hà Nội đưa ra đánh giá khi nói về phương án "giải cứu" hai mẹ con...

Vụ việc người mẹ Trần Thị Hồng N được cho là mắc bệnh tâm thần "nhốt" con gái 11 tuổi (Võ Thu H) tại một chung cư ở Linh Đàm (Hoàng Mai, Hà Nội) đã gây xôn xao dư luận nhiều ngày qua. Tuy nhiên, thay vì phán xét hay chê trách thân nhân, gia đình thì quan trọng hơn vẫn là đưa ra giải pháp để giúp đỡ hai mẹ con chị N.

Trước vấn đề này, PV Báo Gia đình & Xã hội đã liên hệ với bà Nguyễn Yến – một nữ luật sư đã theo sự việc này từ lâu và từng đồng hành với nhà báo Phương T để "giải cứu" hai mẹ con chị N như chúng tôi đã nêu trong bài trước.

Cụ thể, về trường hợp của bé H, từ phương diện quyền được học tập của trẻ em, luật sư Yến đánh giá: Việc cha, mẹ cháu H không cho cháu đến trường dù năm nay đã 11 tuổi là vi phạm Điều 7 của Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em - qui định về các hành vi bị nghiêm cấm.

Đồng thời, hành vi trên cũng vi phạm nghĩa vụ của cha mẹ và con. “Cha mẹ có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên”, trong đó nuôi, dưỡng bao gồm cả việc cho con được học tập theo chương trình chung được quy định tại Điều 34, Điều 36, Điều 37 Luật hôn nhân và gia đình.

Hai mẹ con chị N rất ít khi ra ngoài và luôn cảnh giác trước mọi người xung quanh.

Thực tế, với trường hợp của chị N thì chính quyền địa phương và một số cơ quan liên quan đã nắm được và nhiều lần tác động nhưng đều không hiệu quả.

Về trách nhiệm của chính quyền địa phương cùng các cơ quan liên quan và giải pháp có thể đưa ra để giúp đỡ hai mẹ con chị N, đặc biệt là bé H, bà Yến cho biết: Có thể thực hiện theo nội dung Điều 17 “Nghị định 71/2011/NĐ-CP” hướng dẫn Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em:

1.Tòa án quyết định hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con là trẻ em nếu cha, mẹ có hành vi vi phạm quyền trẻ em, làm tổn hại đến sự phát triển bình thường của trẻ em theo tính chất và mức độ của hành vi vi phạm.

2. Trách nhiệm bảo đảm an toàn và sự phát triển bình thường của trẻ em trong trường hợp cha, mẹ bị hạn chế quyền đối với con là trẻ em:

a) Cơ quan Lao động - Thương binh và Xã hội các cấp, Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự có quyền yêu cầu Tòa án hoặc đề nghị Viện Kiểm sát yêu cầu Tòa án hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con là trẻ em. Các tổ chức, cá nhân khác theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự có quyền đề nghị Viện Kiểm sát xem xét, yêu cầu Tòa án hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con là trẻ em.

b) Trong trường hợp khẩn cấp, cần phải bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm, danh dự và lợi ích hợp pháp của trẻ em khi chưa có quyết định của Tòa án, cơ quan Lao động - Thương binh và Xã hội các cấp, Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền ra quyết định tạm thời giao cho trẻ em cho thân nhân nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục; trong trường hợp không có thân nhân thì giao trẻ em cho gia đình chăm sóc thay thế hoặc cho cơ sở trợ giúp trẻ em, cơ sở bảo trợ xã hội.

Rất khó để tiếp xúc với hai mẹ con chị N

Đồng thời, theo Điều 16 Nghị định này, luật sư Yến cũng cho biết: Trong thời gian cha, mẹ thi hành quyết định này thì trẻ em được giúp đỡ, bảo vệ; trường hợp Tòa án quyết định không cho cha, mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì trẻ em phải sống cách ly cha, mẹ và được chăm sóc thay thế.

Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức việc chăm sóc, giáo dục và nuôi dưỡng thay thế: Giao cho thân nhân của trẻ em, giao cho gia đình chăm sóc thay thế, giao cho cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở trợ giúp trẻ em tại địa phương để chăm sóc thay thế.

Cơ quan Lao động - Thương binh và Xã hội các cấp có trách nhiệm xác minh điều kiện, hoàn cảnh sống, khả năng kinh tế của người thân, gia đình chăm sóc thay thế, cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở trợ giúp trẻ em. Đồng thời, kiểm tra điều kiện sống của trẻ em phải sống cách ly cha, mẹ sau khi giao cho thân nhân, gia đình, cơ sở chăm sóc thay thế.

Bên cạnh đó, việc đưa trẻ em phải sống cách ly cha, mẹ vào sống tại các cơ sở trợ giúp trẻ em, cơ sở bảo trợ xã hội chỉ được coi là giải pháp cuối cùng khi không tìm được thân nhân, gia đình chăm sóc thay thế và phải đảm bảo tuân thủ các qui định tại Điều 9, Điều 12, Điều 19, Điều 20 của Công ước quyền trẻ em 1989.

Nói thêm về trường hợp này, bà Yến chia sẻ hiện việc tiếp nhận thông tin về chị N và cháu H qua những nguồn tin gián tiếp, và việc không thể tiếp xúc, nói chuyện trực tiếp với chị N hoặc cháu H khiến cho việc giúp đỡ càng trở nên khó khăn, thiếu tính toàn diện, nên đang tồn tại một số câu hỏi chưa có câu trả lời – ví dụ như:

Cháu H có bị sang chấn gì về tâm lý trước đây không, có đang trong quá trình chữa trị bệnh nào không, có đang theo chương trình giáo dục đặc biệt hay học lớp học từ xa (trên mạng) nào không? Chị N có đủ sức khỏe về thể chất và tinh thần để chăm sóc, nuôi dưỡng cháu H không?...

Nữ luật sư chia sẻ: "Cần lắm những sự quan tâm, hợp tác, giúp đỡ, phối kết hợp của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Tòa án, Viện kiểm sát, Cảnh sát điều tra…), ban ngành chức năng (Sở Giáo dục đào tạo, Sở Lao động thương binh xã hội, Sở Y tế, Bệnh viên Nhi Trung ương, Bệnh viện Tâm thần…), đoàn thể (Hiệp hội Bảo vệ bà mẹ và trẻ em, Hội liên hiệp phụ nữ…), địa phương (UBND quận/ phường, Tư pháp phường, Cảnh sát khu vực, Tổ trưởng tổ dân phố, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ…), cá nhân (gia đình, anh chị em ruột của chị N, Luật sư …) để cùng giải quyết".

Sự thật vụ mẹ "nhốt" con gái không cho đi học (6): Tách đứa bé ra có khi lại gây hại!

GiadinhNet – Trường hợp của hai mẹ con chị N là sự việc phức tạp. Tuy nhiên, hướng giải quyết vẫn phụ thuộc vào sự tác động người thân trong khi chưa có cơ chế cụ thể quy định xử lý về trường hợp như thế này.

Nông Thuyết