Tết Thanh minh: Nhiều gia đình mang âm nhạc lên mộ phần tưởng nhớ người đã khuất

Bất ngờ với phong tục và mâm cỗ Tết Thanh minh của người Tày, Nùng ở Bắc Kạn

GĐXH - Hằng năm, vào ngày 3/3 âm lịch, người dân ở tỉnh Bắc Kạn lại rộn ràng sắm sửa mâm cỗ, vàng hương,... tổ chức tết Thanh minh. Đây cũng là dịp để con cháu trong dòng họ đoàn tụ sum vầy, gắn kết tình cảm,…

Năm nay, Tết Thanh Minh bắt đầu từ ngày 5/4 (tức 18/2 âm lịch) và kéo dài đến hết ngày 20/4 (mùng 4/3 âm lịch).

Ngày 5/4, ghi nhận của phóng viên trong ngày đầu tết Thanh Minh tại công viên nghĩa trang Lạc Hồng Viên (Phú Thọ) cho thấy, rất đông người dân đã tranh thủ dịp cuối tuần để lên dâng hương, tảo mộ, tưởng nhớ tổ tiên.

Đây là dịp mang ý nghĩa văn hóa – tinh thần sâu sắc, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của người Việt.

NSND Minh Hằng là một trong những gia đình thực hành Tết Thanh Minh từ rất sớm. Bà cho biết, năm nào bà và gia đình cũng thu xếp thời gian để di chuyển từ Hà Nội lên nghĩa trang thắp hương tưởng nhớ người đã khuất.

Theo nữ nghệ sĩ, tết Thanh Minh không chỉ là dịp tảo mộ mà còn mang ý nghĩa gắn kết tình thân: "Đây là những ngày để con cháu, cô dì chú bác tụ họp, tạ mộ và kết nối lại tình cảm gia đình. Dù ông bà, cha mẹ đã khuất, mọi người vẫn luôn hướng về nhau, không quên nhau và tin rằng tổ tiên vẫn dõi theo, phù hộ cho con cháu được bình an".

NSND Minh Hằng cũng chia sẻ quan điểm về đời sống tâm linh rằng: "Tôi là người có tín ngưỡng nhưng không mê tín. Mỗi lần lên mộ, tôi lại nhớ về tình cảm của cha mẹ, ông bà. Các con cháu cũng vậy, khi đến đây sẽ luôn ghi nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục để dù ở đâu, trong hoàn cảnh nào, chúng ta vẫn là một gia đình, không bao giờ quên cội nguồn".

Bà Nguyễn Thị Hồng Mai (ở phường Cầu Giấy, Hà Nội) cũng tương tự. Dù người chồng quá cố đã rời cõi tạm hơn 4 năm nay nhưng chưa ngày nào bà Mai nguôi ngoai nghĩa vợ chồng. Ngày Tết Thanh minh, thay vì đốt vàng mã, bà Mai đốt những trang nhật ký tự tay mình viết mỗi ngày, gửi cho người chồng ở thế giới bên kia.

Bà kể, hai vợ chồng là bạn từ thời phổ thông, gắn bó hơn 40 năm. Khi chồng lâm bệnh, bà bắt đầu viết nhật ký với mong muốn một ngày ông tỉnh lại sẽ đọc cho nghe. Nhưng điều đó đã không xảy ra.

"Tôi chưa từng nghĩ anh sẽ mất. Những cuốn nhật ký ban đầu là để dành cho ngày anh tỉnh dậy, nhưng rồi anh không bao giờ tỉnh nữa. Đến giờ tôi đã viết được 7 cuốn, ghi lại mọi chuyện vui buồn hằng ngày", bà Mai cho hay.

Với bà Mai, ghi lại những tâm sự hàng ngày là cách bà giãi bày nỗi nhớ nên gần đây, những dòng nhật ký của bà Mai không còn những chuyện buồn của quá khứ, mà chỉ có những điều vui, với mong muốn người đã khuất có thể an lòng. Mỗi lần lên mộ, bà đọc lại nhật ký, bật những bản nhạc chồng từng yêu thích.

Hiểu được những nỗi lòng đó, đại diện Công viên nghĩa trang Lạc Hồng Viên cho biết, ban tổ chức nghĩa trang đã dành tặng bà Mai cùng người chồng đã khuất bản nhạc đặc biệt ngay tại mộ phần. Âm nhạc đã trở thành cầu nối - kết nối những trái tim, xoá nhòa khoảng cách giữa người ở lại và người đã khuất. Đó là những bản nhạc quen thuộc, là những bài hát mà người đã đi xa khi còn sống rất yêu thích.

Khi âm nhạc vang lên, nhẹ nhàng, sâu lắng… như đưa ký ức trở về, như một cách để mỗi người được "gặp lại" người thân theo một cách rất riêng đầy cảm xúc. Dưới nền nhạc, bà Mai lật dở những dòng nhật ký đọc cho chồng, đôi lúc bà lại ngập ngừng, nước mắt không ngừng rơi.

"Cho đến bây giờ cảm xúc của tôi như gần 4 năm trước khi anh qua đời. Tôi nhớ anh lâu vì anh rất đặc biệt. Anh là người sống ôn hoà, mọi người nhận xét anh là một người rất tử tế, sống nhường nhịn, có trước có sau. Khi sống, anh nói khi quyết định việc gì về nhân sự anh luôn nghĩ sau mỗi một người là một gia đình nên rất thận trọng. Chính vì vậy anh điều phối công việc sao cho hợp lý, rất có tâm và tình cảm. Khi đến đây khóc xong, về nhà mọi nỗi buồn tan biến. Tôi cũng không bao giờ muốn con cái thấy mình khóc", bà Mai cho hay.

Bà Mai cũng chia sẻ, trong năm mọi người bận rộn, điều kiện thăm mộ người đã khuất không thường xuyên nhưng Tết Thanh minh là dịp gần như tất cả người Việt đều nhớ ngày này. Dù ở xa hay bận rộn đến đâu ai ai cũng cố gắng thu xếp lên phần mộ thắp hương cho ông bà, tổ tiên, những người đã khuất trong gia đình.

Đại diện Ban Quản lý Công viên Tâm linh Lạc Hồng Viên cho biết, năm nay, Ban Quản lý tổ chức dành tặng đến nhiều gia đình thực hành lễ Thanh Minh những bản nhạc đặc biệt ngay tại mộ phần. Đó chính là những bản nhạc, những bài hát thân thuộc của người quá cố, là những bài hát mà người đã đi xa khi còn sống rất yêu thích.

Theo đại diện Ban quản lý nghĩa trang, âm nhạc sẽ trở thành cầu nối - kết nối những trái tim, xoá nhòa khoảng cách giữa người ở lại và người đã khuất.

Không có thông báo trước, không kịch bản dàn dựng, những giai điệu quen thuộc bất ngờ vang lên giữa không gian tĩnh lặng, trong thời khắc các gia đình đang thăm viếng, dâng hương.

Thanh minh của người Tày ở Bắc Kạn có gì đặc biệt?

GĐXH - Vào dịp đầu tháng ba âm lịch hằng năm, người dân Bắc Kạn lại rộn ràng sắm sửa mâm cỗ, vàng hương,… Để tổ chức tết Thanh minh. Ngoài ra, tết Thanh minh còn là dịp để con cháu trong dòng họ đoàn tụ sum vầy, gắn kết tình cảm.