Thái Bình: Duy trì mức sinh thay thế, từng bước nâng cao chất lượng dân số

Ông Nguyễn Văn Tân (thứ tư từ trái sang), Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ cùng lãnh đạo tỉnh, Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ cắt băng khánh thành Trung tâm Chẩn đoán sàng lọc trước sinh và sơ sinh Thái Bình. Ảnh: T.G

Chú trọng đầu tư cho công tác truyền thông

Năm 2017 là năm thứ 16 liên tục Thái Bình duy trì mức sinh thay thế (tổng tỷ suất sinh là 1,9 con/bà mẹ). Tuổi thọ trung bình đạt 75,2 tuổi. Tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng giảm xuống 11,8%. Đặc biệt, tỉnh đã thành lập Trung tâm Sàng lọc chẩn đoán trước sinh và sơ sinh để phát hiện, can thiệp sớm, tiến tới điều trị, theo dõi, quản lý bất thường bẩm sinh ở thai nhi và trẻ sơ sinh trên địa bàn toàn tỉnh và vùng lân cận. Kết quả có 30.742 ca sàng lọc chẩn đoán trước sinh đạt 152%, trong đó 104 ca có nguy cơ mắc bệnh Down; 7.568 trẻ được sàng lọc sơ sinh 5 loại bệnh, trong đó 82 trẻ có kết quả xét nghiệm dương tính. Đạt được những kết quả trên là do Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh đã tham mưu cho HĐND, UBND tỉnh, Tổng cục DS-KHHGĐ, Sở Y tế ban hành nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng.

Xác định công tác DS-KHHGĐ là một hoạt động mang tính xã hội hóa cao, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Chi cục DS-KHHGĐ đã tăng cường công tác phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông tổ chức thanh tra các xuất bản phẩm tại công ty phát hành sách, hiệu sách nhân dân, nhà sách... và các website có nội dung tuyên truyền, phổ biến phương pháp lựa chọn giới tính thai nhi trên địa bàn tỉnh; phối hợp Công đoàn ngành Y tế tổ chức Hội nghị tập huấn, tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác dân số giai đoạn 2011-2020; phối hợp với Tỉnh hội Phụ nữ tập huấn về công tác DS - KHHGĐ cho 135 các đồng chí là Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ các xã, phường, thị trấn; phối hợp Văn phòng Sở Y tế, Trung tâm Chăm sóc SKSS tỉnh triển khai hoạt động ngoại khoá về chăm sóc sức khoẻ sinh sản vị thành niên cho học sinh các trường THCS, PTTH; phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, Báo Thái Bình duy trì chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền về công tác dân số.

Song song với đó, Ban Dân số từ tỉnh đến cơ sở chú trọng đầu tư cho công tác truyền thông, nhằm thay đổi thái độ, chuyển đổi hành vi về dân số có lợi cho sức khỏe và cuộc sống của cộng đồng. 100% các huyện, thành phố và xã, phường, thị trấn triển khai hoạt động mạnh tuyên truyền, vận động và cung cấp dịch vụ dân số, chăm sóc SKSS/KHHGĐ. Tổ chức 485 hội nghị truyền thông trực tiếp, nói chuyện chuyên đề, tư vấn nhóm tại xã, trường THCS, PTTH và trạm y tế. 100% địa phương treo băng rôn, khẩu hiệu, kẻ vẽ 320 biển tường, làm mới 300 panô; sửa chữa 9 cụm pano lớn ở 8 huyện, thành phố. Đài truyền thanh xã, phường duy trì chuyên mục dân số phát 1 lần/tuần tuyên truyền các chủ trương của Đảng, Nhà nước về công tác dân số. Cán bộ chuyên trách dân số, cộng tác viên dân số thăm tư vấn và cung cấp các biện pháp tránh thai phi lâm sàng, tiếp thị các sản phẩm chăm sóc SKSS theo Đề án 818 tới các hộ gia đình.

Tăng tỷ lệ chẩn đoán sàng lọc trước sinh và sơ sinh

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác DS-KHHGĐ của Thái Bình đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên, tỷ số giới tính khi sinh, tỷ lệ nạo phá thai, đặc biệt là ở lứa tuổi vị thành niên và thanh niên có chiều hướng tăng. Tỷ lệ người cao tuổi cao chiếm 18% dân số. Tỷ lệ xét nghiệm chẩn đoán sàng lọc trước sinh và sơ sinh còn thấp. Kinh phí địa phương chi cho công tác DS còn hạn hẹp.

Về công tác tổ chức, do biến động của đội ngũ cộng tác viên (CTV) cơ sở (giảm 905 người), toàn tỉnh hiện có 2.695 y tế thôn, tổ dân phố sẽ kiêm chức năng, nhiệm vụ CTV dân số, đồng thời mỗi y tế thôn, tổ dân phố sẽ được hưởng thêm mức phụ cấp 150.000 đồng/người/tháng từ ngân sách địa phương. Về kinh phí do Chương trình mục tiêu Quốc gia Y tế - Dân số phân bổ muộn và cắt giảm so với các năm trước, nhất là kinh phí trả thù lao cho CTV dân số thôn, tổ dân phố. Những khó khăn trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch năm. Số sinh tăng so với năm 2016, tỷ số giới tính khi sinh cao 112,9%. Tỷ lệ người cao tuổi cao chiếm 18% dân số. Tỷ lệ xét nghiệm chẩn đoán sàng lọc trước sinh và sơ sinh còn thấp.

Năm 2018, thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới, Chi cục DS-KHHGĐ Thái Bình đề ra nhiều giải pháp nhằm ổn định quy mô và nâng cao chất lượng dân số. Trong đó tập trung thực hiện một số hoạt động, cụ thể là: Duy trì các mô hình, đề án, tập trung đẩy mạnh hoạt động theo chiều sâu, nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ, tinh thần; giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi; giảm tỷ suất chết mẹ; giảm tỷ suất chết trẻ em dưới 1 tuổi; khống chế tốc độ tăng nhanh tỷ số giới tính khi sinh (năm 2018 duy trì 112 bé trai/100 bé gái); tăng tỷ lệ chẩn đoán sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Đồng thời, Chi cục DS-KHHGĐ cũng sẽ tiếp tục dự báo, tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND nhằm phát huy lợi thế cơ cấu dân số vàng, thích ứng với xu thế già hóa dân số, chăm sóc người cao tuổi, đẩy mạnh xã hội hóa cung cấp phương tiện tránh thai, dịch vụ KHHGĐ-SKSS tại khu vực thành thị và nông thôn phát triển giai đoạn 2016 - 2020.

Thu Hà