Thái Bình sau 4 năm triển khai Nghị quyết số 21 - NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới

Ngày 25/12/2017, Ban chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW, theo đó, Nghị quyết chỉ rõ: "Dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu, là nhiệm vụ chiến lược, vừa cấp thiết vừa lâu dài và là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân. Tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số từ KHHGĐ sang Dân số và phát triển. Công tác dân số phải chú trọng toàn diện các mặt quy mô, cơ cấu, phân bố, đặc biệt là chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ hữu cơ với các yếu tố kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo đảm phát triển nhanh, bền vững". 

Ngày 31/12/2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phê duyệt Nghị quyết số 137/NQ-CP để thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW.

Thực hiện sự chỉ đạo của Ban chấp hành Trung ương Đảng và Thủ tướng Chính phủ về công tác dân số và phát triển, Sở Y tế Thái Bình đã tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 61-KH/TU ngày 11/01/2018 thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới. UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 78/KH-UBND ngày 07/8/2019 về thực hiện Nghị quyết số 137/NQ-CP của Chính phủ và Kế hoạch số 61-KH/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Cùng với đó, để cụ thể hóa các chiến lược, chương trình, đề án của Chính phủ, Sở Y tế Thái Bình tích cực tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản như Kế hoạch hành động giai đoạn 2020 - 2025 thực hiện Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030, Kế hoạch truyền thông dân số đến năm 2030, Kế hoạch thực hiện Chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng đối tượng đến năm 2030, Chương trình chăm sóc người cao tuổi tỉnh Thái Bình đến năm 2030, Chương trình củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình tỉnh Thái Bình đến năm 2030, Đề án Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, Đề án Tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ Dân số - Kế hoạch hóa gia đình cho vị thành niên/thanh niên…

Sau 4 năm thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW và các văn bản chỉ đạo của Chính phủ và Tỉnh ủy, UBND tỉnh về công tác dân số trong tình hình mới, công tác Dân số-KHHGĐ của Thái Bình đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Quy mô, chất lượng dân số của tương đối ổn định và được cải thiện qua các năm. Tổng dân số của tỉnh Thái Bình năm 2020 là trên 1.870 nghìn người, mật độ dân số 1.179 người/km². 

Tuổi thọ bình quân đạt 75,4 tuổi, trong đó tuổi thọ bình quân của nam là 73 tuổi, nữ là 78 tuổi. Tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên chiếm gần 13%. Chỉ số phát triển con người (HDI) tỉnh Thái Bình là một trong 14 tỉnh đứng đầu toàn quốc. Tỷ số giới tính khi sinh năm 2017 là 111,2, năm 2020 là 110,8, giảm 0,4 điểm %. Tỷ lệ dân số đô thị đạt trên 11%. Tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai là 73,6%. 100% phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ được tiếp cận thuận tiện các biện pháp tránh thai hiện đại.

Các mô hình nâng cao chất lượng dân số mang lại hiệu quả thiết thực. Thành lập mới 80 câu lạc bộ Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, 28 câu lạc bộ Các bà mẹ có con tuổi vị thành niên, thanh niên, 8 câu lạc bộ Tiền hôn nhân, 28 câu lạc bộ Sức khỏe sinh sản vị thành niên, 43 câu lạc bộ Các bạn gái tiêu biểu. Duy trì hoạt động các Câu lạc bộ tại 16 xã thực hiện mô hình Tư vấn và khám sức khoẻ tiền hôn nhân, 83 xã thuộc Đề án Kiểm soát dân số vùng biển và ven biển. Chương trình sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh tiếp tục được triển khai tại Bệnh viện Phụ sản tỉnh, Trung tâm Sàng lọc chẩn đoán trước sinh và sơ sinh (Bệnh viện Phụ sản An Đức) và 12 bệnh viện đa khoa huyện, thành phố.

Công tác truyền thông, tư vấn được đổi mới với nhiều hình thức và nội dung phong phú phù hợp với từng nhóm đối tượng. Các ngành thành viên Ban chỉ đạo công tác Dân số - KHHGĐ như Hội Liên hiệp phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội nông dân, Đài Phát thanh - Truyền hình, Báo Thái Bình… tăng cường tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách Nhà nước về công tác dân số và phát triển góp phần đưa Nghị quyết 21 đi vào cuộc sống.  Chi cục Dân số tích cực tổ chức các hoạt động truyền thông trực tiếp và gián tiếp trong các dịp kỉ niệm ngày Dân số thế giới 11/7 và Tháng hành động Quốc gia về Dân số, Ngày Dân số Việt Nam 26/12, đợt hoạt động mạnh truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ về dân số, sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác Dân số-KHHGĐ của Thái Bình đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên ngày càng tăng từ 12,6% (năm 2017) lên 21,47 (năm 2020). Tỷ số giới tính khi sinh giảm nhưng vẫn ở mức cao. Tỷ lệ nạo phá thai, đặc biệt là ở lứa tuổi vị thành niên và thanh niên có chiều hướng tăng. Tỷ lệ xét nghiệm chẩn đoán sàng lọc sơ sinh còn thấp.

Để từng bước khắc phục khó khăn, hạn chế, phát huy những kết quả đã đạt được, trong thời gian tới, Sở Y tế sẽ tích cực tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh quán triệt và triển khai tinh thần, nội dung của Nghị quyết 21-NQ/TW, Nghị quyết 137/NQ-CP, Kế hoạch số 61-KH/TU sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân trên địa bàn. Đẩy mạnh các hoạt động đào tạo, tập huấn cán bộ các cấp theo định hướng Dân số và Phát triển, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ từ tỉnh đến các xã, phường, thị trấn; phát huy tối đa sự chủ động của địa phương, đơn vị; đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục. 

Tiếp tục thực hiện cuộc vận động mỗi cặp vợ chồng nên có 2 con, bảo đảm quyền và trách nhiệm trong việc sinh con và nuôi dạy con tốt. Phát triển mạng lưới và nâng cao chất lượng dịch vụ về dân số. Cung cấp đầy đủ, kịp thời các biện pháp tránh thai và dịch vụ KHHGĐ an toàn, hiệu quả, đa dạng, thuận tiện với chất lượng ngày càng tốt hơn cho các đối tượng, đảm bảo thực hiện đạt chỉ tiêu kế hoạch. Thúc đẩy cung ứng phương tiện tránh thai tiếp thị xã hội, xã hội hóa. Đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện công tác dân số, các mô hình, đề án tại cấp huyện, xã. 

Đặc biệt là tăng cường hiệu lực, hiệu quả kiểm tra, thanh tra chuyên ngành các vi phạm pháp luật về lựa chọn giới tính thai nhi; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm. Thực hiện quản lý chương trình DS- KHHGĐ trên cơ sở triển khai phần mềm kho dữ liệu điện tử tại cấp xã. Đẩy mạnh hiệu quả của các mô hình, đề án nâng cao chất lượng dân số như: Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, Tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân, Tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ Dân số - KHHGĐ cho vị thành niên/thanh niên, Đề án Kiểm soát dân số các vùng biển, đảo và ven biển, Chương trình Tầm soát các dị dạng, bệnh, tật bẩm sinh… Qua đó góp phần nâng cao chất lượng dân số, đáp ứng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Thái Bình; thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đảng bộ tỉnh Thái Bình nhiệm kỳ 2020-2025.