"Thần y và thần dược" máu gà trong ngục

Bộ kim tự tạo và bài thuốc độc đáo

"Ra Côn Đảo, nếu nhiệm vụ của anh em tù chính trị là đấu tranh trực diện với kẻ địch thì nhiệm vụ của người bác sĩ là đấu tranh với hoàn cảnh khắc nghiệt để cứu sống anh em bằng mọi giá"- bác sĩ Phan Sung, nay đã 78 tuổi, sống tại số 8, Ngô Thì Nhậm, thành phố Huế nhớ lại.

Ở Côn Đảo, có lần, ông Sung vào "chuồng cọp", thấy muỗi, rệp nhiều quá. Anh em dùng những tấm đắp vá víu bằng vải cũ, bao tải rách đắp hết mặt để tránh muỗi khi ngủ, nhiều khi muốn ngộp thở mà vẫn không thoát được. Bác sĩ Sung lại lặn lội đi xin những tấm mùng cũ của lính, đem về cắt thành những mảnh nhỏ như trang vở, rồi tỉ mẩn khâu thành tấm đắp để anh em che mặt. Từ đó, mọi người mới đỡ bị muỗi rệp hành hạ, những bệnh truyền nhiễm cũng giảm hẳn.

Cuối năm 1971, đầu năm 1972, bác sĩ Phan Sung tiến hành một cuộc kiểm tra tổng quát sức khỏe cho anh em tù nhân ở "chuồng cọp". Kết quả làm ông bàng hoàng. Mặc dù ông từng tư vấn cho anh em tự xoa bóp theo phương pháp Cốc Đại Phong, bằng khí công hít thở, châm cứu bấm huyệt để giữ gìn sức khoẻ nhưng hầu hết mọi người đều mắc bệnh, có người suy kiệt nặng tưởng chừng không qua khỏi. Là bác sĩ, ông không đành lòng bó tay.

Một người lính Hoa kiều trên đảo, biết ông là bác sĩ có tâm đã trao cho ông cuốn tài liệu "Nghiên cứu về máu gà hồi phục sức khỏe" của bác sĩ Vương Vu Long người Trung Quốc. Sau nhiều đêm thao thức nghiên cứu, tìm hiểu, ông quyết định thử ngay với mình. Trong một tháng, ông tự tiêm máu gà cho mình 3 lần, mỗi lần 1cc, hòa với vitamin C hoặc thuốc B1, B6 với tỷ lệ 50/50. Sau mỗi lần chích máu, ông  thấy khoẻ ra, không gặp phản ứng phụ bất lợi nào. Sau đó, dù vui mừng nhưng cũng rất dè dặt, ông tiêm cho những anh em suy kiệt nặng như giải pháp cuối cùng. "Anh em sau khi tiêm người nào cũng thấy khoẻ ra, mắt đỡ mờ, ăn được, ngủ được, sức khỏe hồi phục dần. Vậy là tôi vận động quản lý trại xin gà về nuôi để lấy máu làm thuốc"- ông Sung bồi hồi nhớ lại.

Gà nuôi cứ hơn 1kg là lấy máu tiêm cho anh em. Sau khi lấy kiệt máu, gà được đem ra làm thịt để những anh em đau ốm bồi bổ sức khoẻ. Ban đầu, chỉ những anh em đau yếu nặng mới được tiêm "thần dược" máu gà. Dần dà, nhiều anh em bệnh tật cũng được tiêm.

Đối mặt với chúa đảo

Nhập ngũ tháng 5/1950, ông Sung (tên thật là Phan Văn Mua) biên chế vào tiểu đoàn 231 làm lính biệt động tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Đến tháng 8/1967, ông được cử ra đào tạo y tế ở trường 105 (trực thuộc Ban tổ chức TƯ) ở Hoà Bình. Sau đợt đào tạo, ông vào tiếp quản Bệnh viện Đà nẵng ở đặc khu Quảng Đà. Chiến dịch Mậu Thân nổ ra, ông thành trưởng đội phẫu X13 tại Hoà Hải, Hoà Vang, Quảng Đà. Đến cuối năm 1969, ông lại được phân về đội phẫu X14 ở Duy Xuyên - Xuyên Thanh - Gò Nổi - Quảng Đà. Trong buổi bàn giao công việc giữa hai đội phẫu, nhóm ông rơi vào trận càn của địch. Ông nằm trong 9 người bị bắt. Đó là chiều ngày 13/5/1970.

Sau khi bị địch bắt năm 1970, chúng giải ông đi hơn 10 nhà tù ở Quảng Đà, vừa tra khảo vừa vận động chiêu hồi nhưng không khuất phục được. Cuối cùng, chúng đưa ông ra toà án binh, kết án 8 năm tù. Trong buổi nói chuyện tâm lý chiến trước khi ông bị đi đày, một trung tá Mỹ thạo tiếng Việt đã cố thuyết phục ông lần cuối. Nhưng ông vẫn khẳng định: "Tôi không thể từ bỏ lý tưởng và niềm tin mà tôi đã theo đuổi suốt cuộc đời mình". Người Mỹ im lặng, bỏ ra ngoài. Khi quay lại, anh ta đưa ông túi đồ có khăn mặt, xà bông, kem đánh răng với lời dặn dò: "Ra đảo, bác sĩ sẽ cần những thứ này, nhưng tôi e sức của ông không trụ nổi 6 tháng đâu". Ngày 17/5/1971, bác sĩ Sung bị đày ra Côn Đảo.

Vị bác sĩ trước của đảo được đưa về đất liền đã nắm tay ông dặn dò: "Nhiệm vụ của anh là chăm lo sức khoẻ cho anh em. Trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không được để bị đưa vào biệt giam". Ngày đó, anh em tù Côn Đảo sôi nổi đấu tranh chống chào cờ, chống thi hành kỉ luật nhà lao, đấu tranh để anh em được quản lý cấp dưỡng và trạm y tế, để bác sĩ của ta chữa bệnh. Là người tù "áo trắng", đứng ngoài những cuộc đấu tranh anh dũng ấy, ông không khỏi day dứt, chỉ biết bù đắp bằng lòng tận tuỵ của một thầy thuốc, hết lòng cứu chữa cho những anh em tù binh bệnh tật, bị đánh đập dã man. Nhưng trong hoàn cảnh lao tù khắc nghiệt, ông không khỏi đau đớn nhìn nhiều đồng chí của mình chết dần, chết mòn.

Tháng 10/1971, chúa đảo bấy giờ là trung tá Cao Minh Tiếp cho gọi bác sĩ Phan Sung lên ban an ninh. Những người lên đó, lúc về hoặc được khiêng hoặc bò lết. Nhưng ông Sung thì nguyên vẹn trở về, lại có kẹo và thuốc cho anh em. Có người nhìn ông đầy nghi ngờ.

Nhưng sau cuộc gặp đó, hoạt động y tế ở các trại do ông quản lý được cải thiện đáng kể. Khi trại có dịch tiêu chảy, ông được cùng quân cảnh lên núi hái lá thuốc về sắc cho anh em. Ông cũng được đi lại tự do giữa các trại thăm khám cho những tù binh bệnh nặng. Mãi sau này, ông Sung mới có dịp thổ lộ cùng anh em cuộc đối mặt giữa ông với chúa đảo năm nào.

Trung tá Cao Minh Tiếp nói chuyện với ông trong hai giờ. Ban đầu như hai người ở hai chiến tuyến đối lập. Rồi như hai người cha, trăn trở liệu con cái mình có đi theo con đường, lý tưởng và niềm tin mình đã chọn. Cuối cùng, họ đối thoại như hai người đàn ông thuần tuý. Ông Sung điềm đạm nói: "Tôi cứu một mạng người đã vô cùng khó, vậy mà ông lại để chết cả ngàn người. Ông có biết thuyết Nhân - Quả của đạo Phật không?". Cao Minh Tiếp nói rằng, đó là do anh em ta vào tù mà cái gì cũng chống, ông ta chỉ thi hành đúng kỉ luật. Ông Sung lắc đầu: "Tôi là bác sĩ chứ không làm chính trị. Nhưng tôi biết dù ở vị trí nào cũng cần cư xử như một con người". Câu nói cuối cùng này của ông làm làm chúa đảo chết sững.

Nín lặng hồi lâu, Cao Minh Tiếp mới bảo: "Từ rày, bác sĩ cần gì cứ nói trực tiếp với tôi". Nhân đó, bác sĩ Phan Sung đã yêu cầu Cao Minh Tiếp ra lệnh cho trưởng trại 1 là Bảy Đức mở cửa cho hơn 1.000 tù binh đấu tranh tuyệt thực để họ được ra ngoài tắm giặt. Yêu cầu được thực hiện ngay. Từ đó về sau, việc khám chữa bệnh cho anh em tù binh của bác sĩ Sung được thuận lợi, nhiều anh em được cứu sống cũng nhờ đó.

Nhiều lần "chết hụt"

Ông Sung vẫn đùa rằng, đời ông cứu sống nhiều người nhưng chính ông lại không ít lần "lên bàn thờ" dù còn sống nguyên lành. Cuối năm 1953, khi đang chiến đấu chống Pháp ở mặt trận biên giới, có một trung đội trưởng cũng tên Sung, hi sinh. Tin báo nhầm về nhà, mẹ ông đã lập bàn thờ cho con.

Đến năm 1970, khi ông và cả đội phẫu bị bắt, Khu uỷ Khu 5 báo cáo về địa phương anh Sung đã hi sinh. Gia đình ông lại lập bàn thờ. Đến năm 1972, hai năm sau khi ông bị bắt, chiếc ba lô của ông, trong đó có cuốn sách với tờ thư ghi: "Nếu tôi hi sinh, xin chuyển cuốn sách này cho thầy tôi ở khoa Da Liễu Bệnh viện Bạch Mai", được gửi đến đúng địa chỉ người thầy. Khoa Da Liễu cũng lập bát hương cho ông.

Sau nhiều lần "chết hụt", bác sĩ Phan Sung, nay tóc đã bạc trắng vẫn chuyên tâm chữa bệnh cứu người. Cái tên "bác sĩ máu gà" cùng những tình cảm của anh em cựu tù Côn Đảo năm xưa, giờ nhớ lại khiến ông cảm động. "Anh em vẫn hay đùa, chắc không phải tôi bị địch bắt mà Đảng cử tôi ra đảo để chăm sóc và cứu chữa cho anh em"- ông nói.

 Thuỳ Dung - Thuý Hiền