Thu học phí bằng ngoại tệ: Chỉ một trường bị “xử”?

Mặc dù Chính phủ đã có quy định không được quảng cáo, niêm yết giá bằng ngoại tệ, nhưng nhiều trường ở các cấp học vẫn "phớt lờ" để thu học phí, tiền trường bằng USD, hoặc thu bằng tiền Việt nhưng quy đổi theo tỷ giá USD. Trường vi phạm thì nhiều, nhưng đến nay chỉ một trường ĐH bị xử lý.

 

ĐH FPT bị xử phạt 500 triệu đồng vì vi phạm học phí các khoá đào tạo theo chương trình liên kết với nước ngoài bằng USD. Ảnh: K.T

 

Thu USD tràn lan

 

Nghị định 95/2011/NĐ-CP của Chính phủ ra ngày 20/10/2011 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 202/2004/NĐ-CP ngày 10/12/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng có quy định: phạt tiền từ 300-500 triệu đồng đối với hành vi niêm yết giá, quảng cáo hàng hóa, dịch vụ, quyền sử dụng đất bằng ngoại tệ, vàng không đúng quy định của pháp luật.

Từ nhiều năm nay, việc các trường - đặc biệt là các trường quốc tế, liên kết đào tạo với nước ngoài - tổ chức thu học phí, tiền trường bằng ngoại tệ, chủ yếu là USD diễn ra nhiều nơi và có xu hướng gia tăng. Mặc dù, Nghị định 95/2011/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng cũng đã có hiệu lực hơn một tháng nay, song trên website của nhiều trường nhan nhản thông báo, học phí, phí trường bằng USD.

Trên website của Trường Hanoi Academy, từ cấp học mầm non tới THPT, đối với mỗi học sinh khi nhập học trong năm học 2011-2012 sẽ phải đóng phí xây dựng và phát triển 1.000 USD (khoản phí không hoàn lại, không chuyển nhượng), được tính theo số năm của cấp học, cụ thể cấp mầm non 5 năm, tiểu học 5 năm, THCS 4 năm. Trường tổ chức bán hồ sơ nhập học theo mẫu riêng, học sinh sau khi đạt điểm kiểm tra đầu vào sẽ nộp 3 USD phí mua hồ sơ nhập học chính thức.

Website của Trường Quốc tế ACG Việt Nam đăng chi tiết các khoản phí của năm học 2011 - 2012 bằng USD. Riêng phí nộp đơn vào trường đã là 150 USD, phí cơ sở vật chất 1.500 USD, phí đặt cọc 1.500 USD, phí xe buýt từ 950 USD - 1.470 USD (tùy thuộc vào quãng đường), phí tiếng Anh hỗ trợ 2.750 USD, phí thi cử từ 30-87 USD/môn. Đối với học phí, nhóm ít tiền nhất là mầm non 3-4 tuổi 9.000 USD/ năm, nhóm cao nhất là học sinh 16 tuổi là 15.950 USD/năm.

Nhiều trường ĐH, CĐ cũng công khai mức phí, học phí đối với sinh viên tính theo USD. ĐH Tân Tạo thông báo, năm học này sẽ trao 500 suất học bổng toàn phần trao tặng cho tất cả sinh viên năm thứ nhất. Sang năm thứ hai trở đi, tùy theo học lực mà sinh viên có thể được miễn học phí, hoặc đóng theo các mức 750 USD, 1.500 USD/năm. Những sinh viên không được học bổng phải đóng học phí 3.000 USD/năm. Theo nhà trường, chi phí cho 1 sinh viên trong 1 năm ước tính khoảng từ 19.000 - 27.000 USD. Tuy nhiên, sinh viên hỗ trợ khoảng từ 16.000 - 24.000 USD/năm, nếu không đạt học bổng sẽ phải đóng 3.000 USD/năm.

Trường liên kết với nước ngoài cũng tổ chức thu ngoại tệ. ĐH Kinh tế Quốc dân tuyển sinh các lớp đào tạo đặc thù Quản trị kinh doanh bằng tiếng Anh, học phí 40 USD/tín chỉ. Chương trình liên kết với ĐH UWE (Vương quốc Anh), học phí tại Việt Nam 4 năm là 13.500 USD (Quản trị Kinh doanh), 12.500 USD (Kinh tế), 14.500 USD (Tài chính - Kế toán). Khoa Quốc tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) mặc dù thu học phí bằng tiền Việt, nhưng giá trị lại tương đương với USD. Chương trình do trường cấp bằng như: Kinh doanh quốc tế 1.800 USD/năm, Kế toán 1.300USD/năm. Chương trình do ĐH nước ngoài cấp bằng: Kế toán 2.800 USD/năm; Khoa học Quản lí 2.800 USD/năm...

 

Phạt có khó?

 

Việc thu học phí, tiền trường bằng USD đã diễn ra trong nhiều năm nay. Một số trường bao biện rằng, việc thu bằng USD chủ yếu là do tiền Việt luôn mất giá. Bên cạnh đó, các trường có liên kết với nước ngoài buộc phải thu bằng ngoại tệ theo yêu cầu của đối tác. Tuy nhiên, việc chấp thuận hoạt động thu, đổi ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước chỉ cho phép các trường có đủ các yêu cầu theo quy định, nhưng số trường được cấp phép là rất ít trong khi thực tế đã có nhiều trường "phá rào".

Vi phạm tràn lan, việc xác định vi phạm theo quy định của Nghị định 95/2011/NĐ-CP cũng không quá khó, bởi nhiều trường đã công khai trên website của mình. Nhưng theo thông báo của Ngân hàng Nhà nước, đối với các cơ sở giáo dục, chỉ có ĐH FPT bị xử phạt với số tiền lên đến 500 triệu đồng vì đã thực hiện niêm yết học phí các khoá đào tạo theo chương trình liên kết với nước ngoài bằng USD. Đồng thời, yêu cầu nhà trường không được niêm yết, thông báo, quảng cáo học phí các khoá học bằng ngoại tệ dưới mọi hình thức.

Theo ông Nguyễn Văn Ngữ, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính (Bộ GD&ĐT): "Đến nay, Bộ GD&ĐT chưa có một quy định nào hướng dẫn các trường thu học phí bằng ngoại tệ. Mặc dù Chính phủ đã có Nghị định về xử phạt các trường hợp vi phạm, song vẫn chưa ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể để xử phạt các đơn vị vi phạm. Hiện nay, việc quản lý, điều hành, cho phép hay xử phạt liên quan đến hoạt động ngoại tệ vẫn do Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước quy định".

Mặc dù Nghị định mới của Chính phủ được coi là biện pháp mạnh để quản lý hoạt động ngoại tệ, song nhiều trường vẫn "lách" bằng cách thu bằng tiền Việt nhưng áp đặt tỷ giá USD. Có nghĩa là hiện nay, học phí ở một số trường tăng hay giảm, sẽ phụ thuộc vào... USD.