Thứ quả chua chát mùa nước nổi miền Tây, một khi đã nếm khó lòng quên
Tiếng rao “Ai cà na dầm không?” rộn rã giữa chợ quê bỗng khiến bao người con xa xứ nao lòng nhớ về thứ quả dân dã mọc ven bờ rạch, chát ngắt đầu lưỡi nhưng ngọt ngào trong ký ức tuổi thơ.
Miền Tây vào mùa nước nổi không chỉ mang đến nguồn cá tôm dồi dào, mà còn đem theo những sản vật gắn liền với ký ức làng quê. Tháng 7, 8, 9 âm lịch hằng năm, khi con nước đỏ nặng phù sa tràn đồng, cũng là lúc mùa cà na bắt đầu. Đi dọc những tỉnh Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp…, dễ bắt gặp những rổ cà na xanh mướt bày bán khắp chợ quê hay trên những chiếc xe hàng rong.
Khác với nhiều loại cây trái khó lòng trụ vững trong mùa lũ, cây cà na lại bền bỉ, kiên cường. Người dân nơi đây kể rằng, khi nước ngập trắng đồng, nhiều loại cây hoa màu úng rễ mà chết, còn cây cà na vẫn sum suê, sai trĩu quả. Chính sự “ngược đời” này khiến cà na trở thành một biểu tượng nhỏ bé nhưng giàu sức sống của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Cà na là một loại cây thân gỗ, trái có hình bầu dục, dài khoảng 2-3cm, vỏ ngoài trơn láng, khi còn non có màu xanh đậm và vị chua chát đặc trưng. Khi chín, vỏ cà na chuyển sang xanh nhạt hoặc hơi ngả tím (tùy giống), phần thịt bên trong mềm hơn và giảm độ chát, ăn có vị chua ngọt dễ chịu.
Người miền Tây vốn khéo léo biến hóa sản vật quanh mình thành những món ăn dân dã mà hấp dẫn. Với cà na, chỉ cần một chút muối ớt, đường cát, vài trái ớt giã nhuyễn là đã có ngay món cà na dầm chua chua, cay cay, ngọt ngọt, trở thành món ăn vặt gắn liền tuổi học trò nhiều thế hệ.
Em Tăng Ngọc Sơn (học sinh lớp 8 ở Đồng Tháp) kể: “Chiều chiều, em và các bạn cũng hay ghé bờ rạch gần nhà, trèo lên cây cà na hái trái. Cả nhóm ngồi dưới gốc cây, chia nhau chấm muối ớt mà ăn, vừa chua chát vừa cay xè nhưng vui lắm".
Ngoài món ăn vặt học trò, cà na còn được chế biến thành cà na muối, cà na ngâm đường, hay thậm chí nấu canh chua cùng cá đồng trong những ngày mưa. Mỗi cách làm lại cho ra một hương vị khác biệt, nhưng tựu trung đều giữ lại cái cốt lõi chua chát khó lẫn.
Ở các phiên chợ quê, bên cạnh tiếng rao hàng, những quầy bán cà na dầm luôn thu hút đông khách. Bà Trần Thị Bích (bán cà na ở chợ Tam Nông, Đồng Tháp) chia sẻ: “Ngày nào tôi cũng dầm mấy chục ký cà na, trộn với đường, muối, ớt cay bán cho khách. Có hôm hết sớm, nhiều người còn đặt trước để dành. Hễ đến mùa này là chợ nhộn nhịp hẳn, học sinh, người lớn ai cũng thích ăn cà na dầm".
Với nhiều người con miền Tây xa quê, nhắc đến cà na là gợi lại cả một trời ký ức. Hình ảnh hàng cà na trĩu quả bên bờ rạch, hay tiếng mẹ gánh gồng cà na ra chợ bán những sáng tinh sương, đều trở thành kỷ niệm khó phai.
Không ít người kể rằng, chỉ cần nghe tiếng rao “Cà na dầm đây!” giữa chợ cũng đủ khiến lòng chộn rộn, nhớ lại thuở nhỏ cùng bạn bè chia nhau từng trái. Cà na vì vậy không đơn thuần là một loại quả, mà là “chứng nhân” của tuổi thơ, của những mùa nước nổi chan chứa phù sa và tình người.
Ngày nay, cà na không chỉ dừng lại ở chợ quê. Nhiều cơ sở đã chế biến thành sản phẩm đóng gói, đưa cà na ngâm, cà na dầm muối ớt lên kệ siêu thị. Dẫu vậy, cái hồn của cà na vẫn đọng lại ở sự mộc mạc, dân dã. Chỉ khi ngồi giữa chợ quê, cầm chén cà na dầm cay xé mà nếm mồ hôi mặn môi, người ta mới cảm nhận hết vị ngon giản dị mà đặc biệt ấy.
Cũng như nhiều sản vật khác, cà na đã vượt khỏi giá trị ẩm thực để trở thành nét văn hóa vùng miền. Nó gợi nhớ sự kiên cường trước mùa lũ, gợi nhớ tình quê gắn bó. Và hơn hết, thứ trái chát ngắt đầu lưỡi, giản dị mà gần gũi ấy đã trở thành một phần ký ức của bao thế hệ, để ai xa quê chỉ cần nghe nhắc tên thôi cũng thấy lòng nao nao.
Món chuối chiên 'mix' cốt dừa và hạt khô giải cứu chuối sau Tết
Ăn - 8 giờ trướcChuối chín dư sau Tết chỉ cần chiên vàng, rưới cốt dừa và rắc hạt khô là thành món ăn vặt thơm béo, cả nhà mê tít.
Món ngon mỗi ngày giúp giải ngán, dọn tủ lạnh sau Tết: 20 mâm cơm gia đình thanh mát, dễ làm, đậm vị truyền thống Việt
Ẩm thực 360 - 15 giờ trướcGĐXH - Sau Tết, tủ lạnh vẫn còn đầy ắp thịt kho, giò chả, bánh chưng… nhưng nhìn đến là thấy ngán. Đây chính là lúc bạn cần những món ngon mỗi ngày thanh mát, nhẹ bụng mà vẫn đậm vị truyền thống Việt. Dưới đây là 20 mâm cơm gia đình giải ngán vừa dễ làm, vừa giúp “dọn kho” hiệu quả.
Dọn dẹp sau Tết, có 3 thứ trong bếp nên thay mới ngay nếu không muốn cả tháng Giêng trì trệ
Ăn - 15 giờ trướcDọn dẹp sau Tết không chỉ để sạch nhà mà còn để tạo sự chuyển tiếp nhẹ nhàng từ không khí lễ hội sang nhịp sống thường nhật.
Làm thế nào để gian bếp trở thành nơi 'giữ tài lộc' trong năm mới?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Trong quan niệm của người Việt, gian bếp không chỉ là nơi nấu nướng mà còn được xem là “trái tim” của ngôi nhà – nơi giữ lửa, giữ nếp sống và gắn kết các thành viên trong gia đình. Những ngày đầu năm, nhiều gia đình càng chú trọng chăm sóc không gian bếp với niềm tin rằng một gian bếp ấm áp, gọn gàng sẽ góp phần mang lại sự đủ đầy, thuận hòa cho năm mới.
Phương Mỹ Chi mê mẩn món bánh ở chợ quê từng nhiều lần lọt top món ngon nhất thế giới
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Với món bánh dân dã này, không chỉ Phương Mỹ Chi mà nhiều người cũng yêu thích món đặc sản chợ quê này.
Sau Tết ăn gì để 'rửa' vị dầu mỡ mà vẫn giữ được sinh khí đầu năm?
Ăn - 1 ngày trướcKhông chỉ món ăn, thức uống sau Tết cũng rất quan trọng.
Nhà còn đầy bánh chưng sau Tết, chị em học ngay cách bảo quản này để an toàn cho cả nhà, tránh ngộ độc
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, việc xử lý thức ăn thừa sau Tết cần đặc biệt cẩn trọng, nhất là khi nhiệt độ môi trường tăng cao khiến vi khuẩn sinh sôi nhanh hơn bình thường.
Đây mới là món ăn, thức uống giúp thanh lọc cơ thể sau Tết
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Sau kì nghỉ Tết dài, không ít người cảm thấy cơ thể bị nóng trong người, nổi mụn, tăng cân... Điều đó cho thấy bạn cần cân bằng lại cơ thể nhanh chóng bằng các thực phẩm sau. Cùng tìm hiểu bài viết sau.
Tuyệt chiêu 'giải cứu' bánh chưng, bánh tét rần rần cõi mạng: Chỉ cần một chiếc máy waffle, nhàn tênh mà giòn rụm khó cưỡng!
Ăn - 1 ngày trướcBí quyết để "đánh bay" đống bánh chưng, bánh tét thừa sau Tết đây rồi!
Bí quyết ăn uống sau Tết để nhanh lấy lại vóc dáng
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Năm mới là dịp để ta có thể tận hưởng những giây phút sum vầy đầm ấm bên gia đình và bạn bè. Nếu như kế hoạch trước Tết là giảm cân, thì thời điểm sau Tết việc lấy lại vóc dáng là điều mà bạn nào cũng muốn sau những ngày Tết “no say”.
Nhà còn đầy bánh chưng sau Tết, chị em học ngay cách bảo quản này để an toàn cho cả nhà, tránh ngộ độc
ĂnGĐXH - Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, việc xử lý thức ăn thừa sau Tết cần đặc biệt cẩn trọng, nhất là khi nhiệt độ môi trường tăng cao khiến vi khuẩn sinh sôi nhanh hơn bình thường.
