Thứ quả chua chát mùa nước nổi miền Tây, một khi đã nếm khó lòng quên
Tiếng rao “Ai cà na dầm không?” rộn rã giữa chợ quê bỗng khiến bao người con xa xứ nao lòng nhớ về thứ quả dân dã mọc ven bờ rạch, chát ngắt đầu lưỡi nhưng ngọt ngào trong ký ức tuổi thơ.
Miền Tây vào mùa nước nổi không chỉ mang đến nguồn cá tôm dồi dào, mà còn đem theo những sản vật gắn liền với ký ức làng quê. Tháng 7, 8, 9 âm lịch hằng năm, khi con nước đỏ nặng phù sa tràn đồng, cũng là lúc mùa cà na bắt đầu. Đi dọc những tỉnh Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp…, dễ bắt gặp những rổ cà na xanh mướt bày bán khắp chợ quê hay trên những chiếc xe hàng rong.
Khác với nhiều loại cây trái khó lòng trụ vững trong mùa lũ, cây cà na lại bền bỉ, kiên cường. Người dân nơi đây kể rằng, khi nước ngập trắng đồng, nhiều loại cây hoa màu úng rễ mà chết, còn cây cà na vẫn sum suê, sai trĩu quả. Chính sự “ngược đời” này khiến cà na trở thành một biểu tượng nhỏ bé nhưng giàu sức sống của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Cà na là một loại cây thân gỗ, trái có hình bầu dục, dài khoảng 2-3cm, vỏ ngoài trơn láng, khi còn non có màu xanh đậm và vị chua chát đặc trưng. Khi chín, vỏ cà na chuyển sang xanh nhạt hoặc hơi ngả tím (tùy giống), phần thịt bên trong mềm hơn và giảm độ chát, ăn có vị chua ngọt dễ chịu.
Người miền Tây vốn khéo léo biến hóa sản vật quanh mình thành những món ăn dân dã mà hấp dẫn. Với cà na, chỉ cần một chút muối ớt, đường cát, vài trái ớt giã nhuyễn là đã có ngay món cà na dầm chua chua, cay cay, ngọt ngọt, trở thành món ăn vặt gắn liền tuổi học trò nhiều thế hệ.
Em Tăng Ngọc Sơn (học sinh lớp 8 ở Đồng Tháp) kể: “Chiều chiều, em và các bạn cũng hay ghé bờ rạch gần nhà, trèo lên cây cà na hái trái. Cả nhóm ngồi dưới gốc cây, chia nhau chấm muối ớt mà ăn, vừa chua chát vừa cay xè nhưng vui lắm".
Ngoài món ăn vặt học trò, cà na còn được chế biến thành cà na muối, cà na ngâm đường, hay thậm chí nấu canh chua cùng cá đồng trong những ngày mưa. Mỗi cách làm lại cho ra một hương vị khác biệt, nhưng tựu trung đều giữ lại cái cốt lõi chua chát khó lẫn.
Ở các phiên chợ quê, bên cạnh tiếng rao hàng, những quầy bán cà na dầm luôn thu hút đông khách. Bà Trần Thị Bích (bán cà na ở chợ Tam Nông, Đồng Tháp) chia sẻ: “Ngày nào tôi cũng dầm mấy chục ký cà na, trộn với đường, muối, ớt cay bán cho khách. Có hôm hết sớm, nhiều người còn đặt trước để dành. Hễ đến mùa này là chợ nhộn nhịp hẳn, học sinh, người lớn ai cũng thích ăn cà na dầm".
Với nhiều người con miền Tây xa quê, nhắc đến cà na là gợi lại cả một trời ký ức. Hình ảnh hàng cà na trĩu quả bên bờ rạch, hay tiếng mẹ gánh gồng cà na ra chợ bán những sáng tinh sương, đều trở thành kỷ niệm khó phai.
Không ít người kể rằng, chỉ cần nghe tiếng rao “Cà na dầm đây!” giữa chợ cũng đủ khiến lòng chộn rộn, nhớ lại thuở nhỏ cùng bạn bè chia nhau từng trái. Cà na vì vậy không đơn thuần là một loại quả, mà là “chứng nhân” của tuổi thơ, của những mùa nước nổi chan chứa phù sa và tình người.
Ngày nay, cà na không chỉ dừng lại ở chợ quê. Nhiều cơ sở đã chế biến thành sản phẩm đóng gói, đưa cà na ngâm, cà na dầm muối ớt lên kệ siêu thị. Dẫu vậy, cái hồn của cà na vẫn đọng lại ở sự mộc mạc, dân dã. Chỉ khi ngồi giữa chợ quê, cầm chén cà na dầm cay xé mà nếm mồ hôi mặn môi, người ta mới cảm nhận hết vị ngon giản dị mà đặc biệt ấy.
Cũng như nhiều sản vật khác, cà na đã vượt khỏi giá trị ẩm thực để trở thành nét văn hóa vùng miền. Nó gợi nhớ sự kiên cường trước mùa lũ, gợi nhớ tình quê gắn bó. Và hơn hết, thứ trái chát ngắt đầu lưỡi, giản dị mà gần gũi ấy đã trở thành một phần ký ức của bao thế hệ, để ai xa quê chỉ cần nghe nhắc tên thôi cũng thấy lòng nao nao.
Mẹo luộc vịt ngon, khử mùi hôi cực hiệu quả với nguyên liệu dễ tìm trong căn bếp
Ăn - 2 giờ trướcGĐXH - Nếu bạn đang tìm cách luộc vịt ngon, khử sạch mùi hôi và giữ thịt săn chắc, hãy tham khảo phương pháp đơn giản với những nguyên liệu quen thuộc dưới đây. Thịt vịt sau khi chế biến sẽ mềm ngọt, thơm ngon và có màu sắc đẹp mắt.
Chế độ ăn cho người ung thư tuyến giáp rút ngắn thời gian hồi phục sau điều trị
Ăn - 4 giờ trướcGĐXH - Chế độ ăn cho người ung thư tuyến giáp cần tuân thủ một số nguyên tắc dinh dưỡng cụ thể để tối ưu hóa hiệu quả điều trị, hạn chế sự tái phát của bệnh, giảm thiểu tác dụng phụ và rút ngắn thời gian hồi phục sau điều trị.
Đừng chỉ xào khoai tây với cà chua hay nấu canh xương: Đây là 3 công thức giúp nguyên liệu quen thuộc trở nên "ngon bất tận"
Ăn - 19 giờ trướcMỗi phiên bản trong món ăn này đều có những đặc điểm riêng, và tất cả các công thức đều đơn giản, vì vậy ngay cả người mới bắt đầu cũng có thể thành công ngay lần đầu tiên.
4 sai lầm kinh điển khiến thịt càng nấu càng dai
Ăn - 21 giờ trướcGĐXH - Không ít người nội trợ than phiền: cùng một nguyên liệu, cùng cách nêm nếm, nhưng món thịt lúc nào cũng khô, dai, kém hấp dẫn. Điều đáng nói, nguyên nhân không nằm ở chất lượng thịt mà lại xuất phát từ những thói quen nấu nướng rất phổ biến, thậm chí được nhiều người tin là “bí quyết”.
Thứ nước ép tốt cho thận, nhiều chất dinh dưỡng không phải ai cũng biết
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Nước ép trái cây chứa nhiều chất dinh dưỡng quan trọng như: Chất xơ, kali, vitamin C, chất chống oxy hóa... Hãy tham khảo ngay loại nước ép tốt cho thận trong bài viết dưới đây.
Bí mật đằng sau miếng thịt quay da nổ giòn rụm: Tại sao "cặp bài trùng" này có thể thay thế mọi loại gia vị đắt tiền?
Ăn - 1 ngày trướcNếu bạn từng thất bại với món thịt quay da bị dai, cứng như nhựa hoặc chỉ giòn lúc mới ra lò rồi nhanh chóng bị "ỉu", thì đây chính là bài viết dành cho bạn.
Cảnh báo cực kỳ quan trọng khi dùng nồi chiên không dầu
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Thực tế cho thấy, chỉ một thao tác sai nhỏ cũng có thể biến thiết bị quen thuộc này thành nguồn gây cháy nổ nguy hiểm.
Ăn loại thịt này còn 'đáng giá hơn 10 con gà', cả nhà đều mê
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Không phải ngẫu nhiên mà dân gian vẫn truyền tai nhau rằng đây là món ăn “bổ hơn gà”. Bởi đằng sau kích thước nhỏ gọn là một “kho dinh dưỡng” đáng nể.
Uống nước gì tốt cho thận? Nguyên tắc ăn uống cho thận khỏe
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Để giữ cho thận khỏe mạnh thì uống nước gì tốt cho thận và uống như thế nào đúng là điều mà ai cũng quan tâm. Đọc bài viết sau để có chế độ uống nước tốt cho thận.
Không cần dọn nhiều bát đĩa, gộp ngay tôm và cánh gà vào một chảo theo cách này đảm bảo cả nhà gắp không ngừng đũa
Ăn - 2 ngày trướcBiến tấu mâm cơm nhà với món tôm và cánh gà rang giòn rụm, đậm đà. Chỉ một lần chế biến trọn hai hương vị, đảm bảo cả nhà đều mê mẩn!
Loại lá mọc dại trong vườn nhà, thơm hơn chả lá lốt, hỗ trợ sức khỏe xương khớp cho người tuổi trung niên
ĂnGĐXH – Lá này vẫn thường mọc dại ở trong góc vườn của nhiều gia đình. Đem chúng cuốn chả hay nấu canh mang lại hương vị thơm ngon, độc đáo hơn chả lá lốt mà tốt cho xương khớp của người tuổi trung niên.
