Thứ quả chua chát mùa nước nổi miền Tây, một khi đã nếm khó lòng quên
Tiếng rao “Ai cà na dầm không?” rộn rã giữa chợ quê bỗng khiến bao người con xa xứ nao lòng nhớ về thứ quả dân dã mọc ven bờ rạch, chát ngắt đầu lưỡi nhưng ngọt ngào trong ký ức tuổi thơ.
Miền Tây vào mùa nước nổi không chỉ mang đến nguồn cá tôm dồi dào, mà còn đem theo những sản vật gắn liền với ký ức làng quê. Tháng 7, 8, 9 âm lịch hằng năm, khi con nước đỏ nặng phù sa tràn đồng, cũng là lúc mùa cà na bắt đầu. Đi dọc những tỉnh Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp…, dễ bắt gặp những rổ cà na xanh mướt bày bán khắp chợ quê hay trên những chiếc xe hàng rong.
Khác với nhiều loại cây trái khó lòng trụ vững trong mùa lũ, cây cà na lại bền bỉ, kiên cường. Người dân nơi đây kể rằng, khi nước ngập trắng đồng, nhiều loại cây hoa màu úng rễ mà chết, còn cây cà na vẫn sum suê, sai trĩu quả. Chính sự “ngược đời” này khiến cà na trở thành một biểu tượng nhỏ bé nhưng giàu sức sống của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Cà na là một loại cây thân gỗ, trái có hình bầu dục, dài khoảng 2-3cm, vỏ ngoài trơn láng, khi còn non có màu xanh đậm và vị chua chát đặc trưng. Khi chín, vỏ cà na chuyển sang xanh nhạt hoặc hơi ngả tím (tùy giống), phần thịt bên trong mềm hơn và giảm độ chát, ăn có vị chua ngọt dễ chịu.
Người miền Tây vốn khéo léo biến hóa sản vật quanh mình thành những món ăn dân dã mà hấp dẫn. Với cà na, chỉ cần một chút muối ớt, đường cát, vài trái ớt giã nhuyễn là đã có ngay món cà na dầm chua chua, cay cay, ngọt ngọt, trở thành món ăn vặt gắn liền tuổi học trò nhiều thế hệ.
Em Tăng Ngọc Sơn (học sinh lớp 8 ở Đồng Tháp) kể: “Chiều chiều, em và các bạn cũng hay ghé bờ rạch gần nhà, trèo lên cây cà na hái trái. Cả nhóm ngồi dưới gốc cây, chia nhau chấm muối ớt mà ăn, vừa chua chát vừa cay xè nhưng vui lắm".
Ngoài món ăn vặt học trò, cà na còn được chế biến thành cà na muối, cà na ngâm đường, hay thậm chí nấu canh chua cùng cá đồng trong những ngày mưa. Mỗi cách làm lại cho ra một hương vị khác biệt, nhưng tựu trung đều giữ lại cái cốt lõi chua chát khó lẫn.
Ở các phiên chợ quê, bên cạnh tiếng rao hàng, những quầy bán cà na dầm luôn thu hút đông khách. Bà Trần Thị Bích (bán cà na ở chợ Tam Nông, Đồng Tháp) chia sẻ: “Ngày nào tôi cũng dầm mấy chục ký cà na, trộn với đường, muối, ớt cay bán cho khách. Có hôm hết sớm, nhiều người còn đặt trước để dành. Hễ đến mùa này là chợ nhộn nhịp hẳn, học sinh, người lớn ai cũng thích ăn cà na dầm".
Với nhiều người con miền Tây xa quê, nhắc đến cà na là gợi lại cả một trời ký ức. Hình ảnh hàng cà na trĩu quả bên bờ rạch, hay tiếng mẹ gánh gồng cà na ra chợ bán những sáng tinh sương, đều trở thành kỷ niệm khó phai.
Không ít người kể rằng, chỉ cần nghe tiếng rao “Cà na dầm đây!” giữa chợ cũng đủ khiến lòng chộn rộn, nhớ lại thuở nhỏ cùng bạn bè chia nhau từng trái. Cà na vì vậy không đơn thuần là một loại quả, mà là “chứng nhân” của tuổi thơ, của những mùa nước nổi chan chứa phù sa và tình người.
Ngày nay, cà na không chỉ dừng lại ở chợ quê. Nhiều cơ sở đã chế biến thành sản phẩm đóng gói, đưa cà na ngâm, cà na dầm muối ớt lên kệ siêu thị. Dẫu vậy, cái hồn của cà na vẫn đọng lại ở sự mộc mạc, dân dã. Chỉ khi ngồi giữa chợ quê, cầm chén cà na dầm cay xé mà nếm mồ hôi mặn môi, người ta mới cảm nhận hết vị ngon giản dị mà đặc biệt ấy.
Cũng như nhiều sản vật khác, cà na đã vượt khỏi giá trị ẩm thực để trở thành nét văn hóa vùng miền. Nó gợi nhớ sự kiên cường trước mùa lũ, gợi nhớ tình quê gắn bó. Và hơn hết, thứ trái chát ngắt đầu lưỡi, giản dị mà gần gũi ấy đã trở thành một phần ký ức của bao thế hệ, để ai xa quê chỉ cần nghe nhắc tên thôi cũng thấy lòng nao nao.
7 mâm cơm gia đình hóa giải lời nguyền "hôm nay ăn gì?"
Ăn - 9 giờ trướcGĐXH - Nhiều người vẫn đùa rằng việc vào bếp chưa bao giờ là thử thách lớn nhất đối với các bà nội trợ. Điều khiến họ đau đầu hơn cả chính là câu hỏi quen thuộc lặp đi lặp lại mỗi ngày: "Hôm nay ăn gì?"
Tỏi bán đầy chợ nhưng có 4 loại 'tưởng ngon mà hóa ra phí tiền': biết sớm để tránh mua nhầm
Ăn - 10 giờ trướcGĐXH - Tỏi là gia vị quen thuộc trong căn bếp người Việt, góp mặt trong hầu hết món ăn từ xào, kho đến làm nước chấm. Không chỉ giúp món ăn dậy mùi thơm hấp dẫn, tỏi còn được biết đến với nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ đề kháng, kháng khuẩn và chống viêm tự nhiên.
Phương Oanh gây bất ngờ, xuất hiện trở lại khoe hũ sấu ngâm mắm ớt đẹp mê, hội chị em lập tức mách bí quyết để món ăn ngon hơn
Ăn - 12 giờ trướcGDXH - Không chỉ ghi điểm với hình ảnh người mẹ đảm đang, chăm chút cho gia đình, diễn viên Phương Oanh còn khiến nhiều người thích thú bởi niềm đam mê bếp núc.
Đây mới là cách ngâm chanh gừng đường phèn mật ong tăng đề kháng, giảm ho
Ăn - 15 giờ trướcGĐXH - Bạn muốn tự tay làm một hũ chanh gừng mật ong đường phèn để trị ho và tăng sức đề kháng nhưng sợ bị đắng hay lên men? Khám phá ngay cách ngâm chuẩn vị, không bị nổi váng trong bài viết dưới đây để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
3 cách làm nước ép củ dền thơm ngon tốt cho sức khỏe
Ăn - 19 giờ trướcGĐXH - Nước ép củ dền là một loại thức uống thơm ngon, bổ sung chất dinh dưỡng cho cơ thể. Hãy tham khảo ngay 3 cách làm nước ép củ dền thơm ngon, tốt cho sức khỏe dưới đây.
5 món canh cua thanh mát, ngọt nước, giải nhiệt ngày hè, ăn đến đâu hết cơm đến đó
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH – Cua đồng là nguyên liệu dân dã nhưng giàu canxi, protein và nhiều khoáng chất. Chỉ cần kết hợp với những loại rau, củ quen thuộc là đã có những bát canh cua thơm ngọt tự nhiên, rất thích hợp cho bữa cơm ngày hè.
3 loại gia vị dùng nhiều hại gan nhanh hơn bia rượu: Cẩn trọng vì bếp nhà nào cũng có
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Gan là cơ quan đảm nhận hàng trăm chức năng quan trọng trong cơ thể, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, dự trữ năng lượng đến khử độc và sản xuất mật hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, gan cũng là cơ quan dễ bị tổn thương bởi những thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm.
5 mâm cơm gia đình siêu đẹp mắt, khiến ai cũng muốn về nhà ăn cơm
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Là một người yêu gia đình, yêu căn bếp nhỏ, chị Bùi Huyền Trang vừa chia sẻ những bữa cơm nhà đơn giản, cả nhà vui vẻ bên nhau sau một ngày làm việc đầy áp lực và nhiều mệt mỏi.
5 loại rau củ mùa hè hỗ trợ kiểm soát mỡ máu, tốt cho người viêm dạ dày
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Những loại rau này tăng cường vào thực đơn mùa hè không chỉ hỗ trợ kiểm soát mỡ máu mà còn giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày, đặc biệt có lợi cho người bị viêm dạ dày.
Không ngờ loại rau rẻ bèo này xào với trứng lại ngon đến thế, nồi cơm 5 bát vẫn thấy thiếu
Ăn - 1 ngày trướcTrứng béo ngậy nhưng không ngấy, rau vẫn giữ được độ giòn, thơm mùi tỏi, ăn cùng cơm trắng nóng hổi là đủ khiến bữa cơm đơn giản trở nên hấp dẫn.
3 loại gia vị dùng nhiều hại gan nhanh hơn bia rượu: Cẩn trọng vì bếp nhà nào cũng có
ĂnGĐXH - Gan là cơ quan đảm nhận hàng trăm chức năng quan trọng trong cơ thể, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, dự trữ năng lượng đến khử độc và sản xuất mật hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, gan cũng là cơ quan dễ bị tổn thương bởi những thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm.
