Tố sợ trù, im chịu thiệt

Ông Nguyễn Văn Hiện, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội trình bày báo cáo thẩm tra về công tác phòng, chống tham nhũng 2013. Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội.

Sáng 22/10, Quốc hội đã dành thời gian để nghe Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh báo cáo về kết quả công tác phòng, chống tham nhũng năm 2013. Kết quả chung là các đơn vị chuyên trách chống tham nhũng đã phát hiện, điều tra và xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng; kết quả điều tra, truy tố một số vụ án tham nhũng lớn được dư luận quan tâm.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Hiện – Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, hiệu quả hoạt động của các đơn vị chuyên trách về chống tham nhũng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. “Số vụ việc tham nhũng được phát hiện và xử lý qua hoạt động của các cơ quan thanh tra, kiểm toán, điều tra còn thấp. Việc điều tra, truy tố, xét xử đối với nhiều vụ án tham nhũng còn kéo dài, trả hồ sơ điều tra bổ sung nhiều lần. Một số vụ việc đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can, miễn trách nhiệm hình sự có dấu hiệu áp dụng chưa đúng với quy định của pháp luật. Việc thay đổi sang tội danh khác nhẹ hơn hoặc không phải là tội danh về tham nhũng còn chiếm tỷ lệ cao”, ông Hiện cho biết.

Báo cáo của Chính phủ cũng thể hiện, việc tự kiểm tra, phát hiện tham nhũng của một số cơ quan, tổ chức, đơn vị còn yếu; việc phát hiện tham nhũng chủ yếu qua dư luận xã hội, báo chí phản ánh hoặc khi có cơ quan chức năng vào làm việc kiểm tra, thanh tra, kiểm toán mới phát hiện sai phạm. “Bên cạnh đó là bệnh thành tích và né tránh trách nhiệm nên vẫn còn tình trạng bao che cho hành vi tham nhũng của cán bộ do mình quản lý”, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh báo cáo.

Khó biết được!

Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng chưa có cơ chế khả thi để kiểm soát tính chính xác của việc kê khai tài sản, chưa có biện pháp xử lý đối với tài sản có giá trị lớn tăng lên bất thường. Việc kê khai tài sản, thu nhập mới chỉ dựa vào sự tự giác của người phải kê khai. Cán bộ, công chức, viên chức trong cơ quan rất khó biết được thực chất số lượng tài sản của người có chức vụ, quyền hạn, nếu biết được cũng ngại tố cáo vì sợ bị trù dập. Có nhiều trường hợp lãnh đạo các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công ích được nhận lương hàng tỷ đồng/năm, có nơi đến 2,6 tỷ đồng/người/năm và kéo dài nhiều năm nhưng qua công tác kê khai, minh bạch tài sản không phát hiện được... cho thấy tính hình thức của biện pháp phòng ngừa tham nhũng này.

Do đó, một số thành viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng, cần  phải sớm tiến tới việc quy định các giao dịch có giá trị lớn của cán bộ, công chức, viên chức, người có chức vụ, quyền hạn phải được thực hiện qua ngân hàng để kiểm soát, ngăn ngừa giao dịch bất hợp pháp, rửa tiền, tham nhũng. “Hiện việc đổi mới phương thức thanh toán tiến hành chậm, mới chỉ tiến hành được việc trả lương cho cán bộ, công chức, người lao động ở một số địa phương qua tài khoản, người dân vẫn chủ yếu sử dụng tiền mặt trong chi tiêu, kể cả việc mua tài sản có giá trị rất lớn như nhà đất, ô tô”, ông Hiện cho hay.

Việt Nguyễn