TP Hồ Chí Minh: Số ca mắc sốt xuất huyết giảm, người tử vong lại tăng

Một "điểm nguy cơ" ngay cạnh nhà trẻ tư thục ở phường Hiệp Thành, quận 12. Ngành Y tế TPHCM đang nỗ lực vực dậy tinh thần cảnh giác của cộng đồng với bệnh sốt xuất huyết trước những cơn mưa trái mùa vẫn còn tiếp diễn. Ảnh: Đ.B

Sốt xuất huyết diễn biến phức tạp

Trưa 3/4, bất chấp cái nắng gay gắt, ông Nguyễn Văn Lên (phường Hiệp Thành, quận 12) vẫn cố dọn dẹp cho xong cỏ rác và vật chứa nước thải xung quanh nhà vì: “Tôi nghe báo đài nói khu vực này đã có hai người tử vong vì bệnh sốt xuất huyết”. Nhà có ba đứa cháu nội, ngoại tuổi hãy còn nhỏ nên ông Lên không khỏi lo lắng. “Thời tiết dạo này thất thường quá, mọi khi phải hứng nắng mệt đứt hơi, nay cứ thi thoảng lại chạy mưa một trận, không nhiều muỗi sao được”, ông Lên nói.

Giữa tháng 3/2017, một đoàn khảo sát thuộc Sở Y tế TPHCM đã đến quận 12 để tìm cho ra căn nguyên vì sao khu vực này có đến hai ca tử vong vì sốt xuất huyết. Bé Đ.T. N (9 tuổi, trú tại phường Đông Hưng Thuận) tử vong hồi đầu tháng 3; trước đó, chị T.H (30 tuổi, trú tại phường Hiệp Thành) tử vong hồi cuối tháng 2). Nguyên nhân được xác định là mưa bất thường khiến điểm nguy cơ phát sinh muỗi vằn tăng cao. Bên cạnh đó, theo các chuyên gia: Mùa khô luôn là mùa thấp điểm của dịch bệnh sốt xuất huyết nên tâm thế cảnh giác với loại bệnh truyền nhiễm này ở nhiều người dân bị “suy giảm nghiêm trọng”.

Ngoài quận 12, tại quận 5 cũng có một ca tử vong nghi do nhiễm sốt xuất huyết. Hiện Hội đồng chuyên môn thuộc Sở Y tế thành phố đang đánh giá để thông báo kết quả chính thức. Nếu trường hợp này được xác định tử vong do sốt xuất huyết thì tính từ đầu năm tới nay, TPHCM có 3 ca tử vong vì bệnh do muỗi vằn lây truyền, cao hơn so với cùng kỳ 2016 (một ca tử vong).

ThS.BS Nguyễn Trí Dũng - Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM cho hay: Hiện mỗi ngày tại đô thị hơn 10 triệu dân này có 40-50 ca nhập viện điều trị vì sốt xuất huyết, quận/huyện nào cũng có người mắc. Số liệu từ đơn vị này cho thấy, tính từ đầu năm đến hết ngày 30/3, toàn địa bàn ghi nhận 5.583 ca mắc sốt xuất huyết (giảm 9% so với cùng kỳ 2016). Lý giải tình trạng số ca mắc giảm nhưng số ca tử vong lại tăng, BS Nguyễn Trí Dũng đề cập ngay đến sự bùng phát điểm nguy cơ và tâm lý “mùa khô khó mắc bệnh sốt xuất huyết” trong cộng đồng.

Người dân tuyệt đối không nên chủ quan

Theo lãnh đạo Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM, số điểm nguy cơ (công trình xây dựng dang dở, hộ gia đình có nhiều vật chứa nước phế thải…) trên địa bàn thành phố sẽ “kịch trần” hàng ngàn điểm vào mùa mưa và “hạ sàn” vào mùa khô, như thời điểm hiện nay. Quy luật này khiến không chỉ cộng đồng mà ngay cả chính quyền địa phương cũng phần nào “mất cảnh giác” với sự bùng phát của muỗi vằn gây ra dịch bệnh sốt xuất huyết.

Thực tế từ đầu năm tới nay, TPHCM phải hứng chịu nhiều cơn mưa nặng hạt. Vì vậy, điểm nguy cơ lại không “hạ sàn” ổn định như mọi năm mà giao động tăng sau mỗi cơn mưa, rồi lại giảm bởi thời tiết lại chuyển khô nóng. “Mầm bệnh sốt xuất huyết thì luôn hiện hữu trong cộng đồng, nên muỗi vằn gia tăng sau những cơn mưa bất chợt ấy khiến nguy cơ lây nhiễm bệnh sốt xuất huyết cũng gia tăng theo”, BS Nguyễn Trí Dũng giải thích.

Trong sự “mất cảnh giác” của cộng đồng, cũng theo BS Nguyễn Trí Dũng, ngoài các hoạt động phòng bệnh như diệt muỗi, diệt loăng quăng, ngủ màn… khi mắc bệnh với các dấu hiệu ban đầu, nhiều người chủ quan không nghĩ ngay đến việc kiểm tra sức khỏe. Các chuyên gia y tế phân tích thêm: Vào cao điểm dịch bệnh sốt xuất huyết ở mùa mưa, tâm thế cảnh giác của cộng đồng với dịch bệnh này rất cao độ, giúp công tác điều trị kịp thời. Còn bây giờ đang vào mùa thấp điểm dịch bệnh sốt xuất huyết, khá ít nghĩ rằng mình hoặc con em mình lại mắc bệnh sốt xuất huyết. Tâm lý này dễ dẫn đến hậu quả nặng nề”.

Người chịu trách nhiệm về lĩnh vực y tế dự phòng ở TPHCM cũng chia sẻ thêm về phương thức đối phó với nguy cơ, ẩn họa từ dịch bệnh sốt xuất huyết do thời tiết thất thường hiện nay. Theo đó, vấn đề giám sát và xử lý hiệu quả các điểm nguy cơ đang được đẩy mạnh. “Hoạt động này dù nằm trong kế hoạch thường niên, song trước tình hình thất thường của thời tiết, chúng tôi đã yêu cầu các đơn vị y tế dự phòng ở 24 quận/huyện tăng cường bám sát địa bàn, kịp thời phát hiện, xử lý xóa các điểm nguy cơ vừa bằng các biện pháp chuyên môn, vừa dựa vào cộng đồng. Với khu vực phát hiện ổ dịch như tại quận 12, quận 5, chúng tôi đã tập trung dập dịch ngay lập tức, không để bùng phát, lan rộng...”, BS Nguyễn Trí Dũng cho biết.

Mưa bất thường và nặng hạt những ngày qua không chỉ khiến TP HCM gặp khó trong lĩnh vực thoát nước đô thị gây ngập cục bộ nhiều khu vực, mà còn đe dọa cả lĩnh vực y tế dự phòng. Thừa nhận nguy cơ này, BS Nguyễn Trí Dũng chia sẻ: Một kịch bản xấu là bùng phát dịch bệnh sốt xuất huyết giữa mùa khô là hoàn toàn có thể xảy ra, nếu “sự mất cảnh giác” của người dân vẫn còn.

Hiện không chỉ Trung tâm Y tế dự phòng mà toàn ngành Y tế TPHCM đang nỗ lực “sốc dậy” tinh thần cảnh giác của cộng đồng, của chính quyền quận/huyện với dịch bệnh sốt xuất huyết, không để dịch bệnh truyền nhiễm này xảy ra trên diện rộng.

Đỗ Bá