Trẻ cậy cha, già cậy con
GiadinhNet - Hiếm có ai thoát ra khỏi thực thể xã hội quan trọng bậc nhất: gia đình. Gói gọn trong hai chữ, gia đình chiếm vị trí đặc biệt quan trọng trong cả cuộc đời mỗi con người từ khi còn nhỏ phải cậy cha, đến khi về già thì cậy con và ngược lại.
Xã hội nước ta ngày nay đang có những mâu thuẫn trong việc xác định hình thái cũng như vị trí của gia đình hiện đại hay truyền thống. Sự mâu thuẫn này, kèm với sự không thích ứng kịp của mỗi người đang tạo ra nhiều giá trị, sự kiện khiến cho ai cũng phải lo lắng.
Theo các nhà khoa học xã hội, gia đình truyền thống chứa chất nhiều giá trị bất biến từ thời phong kiến nho học, đặc biệt gắn liền với nền văn minh lúa nước. Bởi thế, gia đình truyền thống chủ yếu tồn tại ở nông thôn, nhưng ở đô thị thì mô hình ấy tồn tại không nhiều.
Gia đình truyền thống có các ưu điểm như có sự gắn bó cao về tình cảm theo huyết thống, bảo lưu được các truyền thống văn hóa, tập tục, nghi lễ, phát huy tốt các gia phong, gia lễ, gia đạo. Các thành viên trong gia đình có điều kiện giúp đỡ nhau về vật chất và tinh thần, chăm sóc người già và giáo dưỡng thế hệ trẻ. Đó là những giá trị rất căn bản của văn hóa gia đình mà chúng ta cần kế thừa và phát huy.
Tuy nhiên, với gia đình truyền thống, trong khi giữ gìn các truyền thống tốt đẹp thì cũng bảo trì luôn cả những tập tục, tập quán lạc hậu, lỗi thời. Bên cạnh đó, sự khác biệt về tuổi tác, lối sống, thói quen cũng đưa đến một hệ quả khó tránh khỏi là mâu thuẫn giữa các thế hệ: ông bà – các cháu, mẹ chồng – nàng dâu… Bên cạnh việc duy trì được tinh thần cộng đồng, gia đình truyền thống phần nào cũng hạn chế sự phát triển tự do của mỗi cá nhân.
Tự do cá nhân được xem là giá trị căn bản của gia đình hiện đại nhưng chúng ta hiện nay đã có được mô hình gia đình hiện đại chưa? Có lẽ là chưa, bởi gia đình hiện đại là sản phẩm của xã hội công nghiệp – điều mà chúng ta mới chỉ đang hướng đến. Tuy nhiên, với tốc độ công nghiệp và đô thị hóa nhanh, các gia đình đã không thể thích ứng kịp.
Hậu quả thì khá rõ, khi mà nhiều giá trị truyền thống không còn được phát huy, đặc biệt là sự gắn kết giữa các thành viên; hay sự lỏng lẻo về quan hệ kinh tế, tình cảm. Giới trẻ, ai cũng muốn khẳng định giá trị bản thân, tự do cá nhân, nhưng lại chưa thể thoát ra khỏi các ràng buộc gia đình kiểu “cha mẹ không bao giờ sai”. Trong khi đó, các bậc trưởng lão thì thực sự “sốc” vì lối sống, quan điểm của con em mình. Đôi khi, những mâu thuẫn này dẫn đến nhiều hậu quả đáng buồn, làm tan vỡ không ít mái ấm.
Sự chuyển biến - đặc biệt là về nhận thức - có thể mất vài chục năm, lẽ đó là thường. Nhưng, tất cả chúng ta cùng hiểu rằng gia đình mãi luôn là điểm bắt đầu và cũng là nơi chúng ta quay về. Ở đó, có chở che, thương yêu và chia sẻ.
Sông Hồng
Bình luận (0)
Quan tâm nhất
Mới nhất
Ý kiến của bạn
Tags:
