Trụ sở UBND xã và hàng trăm nhà dân có nguy cơ bị nước "cuốn phăng"

Nguy cơ “mất nhà, mất đất” từng ngày của bà con đã gắn bó hàng chục năm nơi đây... và đặc biệt là trụ sở UBND xã cũng có nguy cơ bị nước “cuốn phăng” không biết lúc nào...

Chỉ khoảng vài chục năm trở lại đây, xã Thạch Hoà mới xảy ra tình trạng sạt lở mạnh, nhất là trong đợt lũ vừa qua. Chị Trần Thị Hiền Lương - cán bộ địa chính xã cho biết: “Tính điểm sạt lở hôm nay, dòng nước sông Gianh đã “ăn” vào mép đất phía thôn Huyền Nựu khoảng 75m, riêng trong năm 2007 là 25m...”.

Thực địa điểm sạt lở trên, chúng tôi thấy điểm sạt lở mạnh nhất là mép sông phía sau trụ sở UBND, trường THCS xã và hàng chục hộ gần đó. Sau cơn bão số 5 vừa qua, hệ thống “công trình phụ” phía sau của trụ sở UBND xã bị dòng nước cuốn phăng xuống lòng sông và tiếp tục đe doạ từng ngày, gây tâm lý hoang mang, lo sợ cho nhân dân và cán bộ xã Thạch Hoá.

Nếu nhìn tận mắt điểm sạt lở mới thấy hết cảnh kinh hoàng của nó, bởi vì từ mặt nước nhìn lên mặt đất bị sạt lở gần 20m, như vậy dòng nước cứ ăn vào mép ngoài phía dưới lòng đất là 20m nên nguy cơ sạt lở là rất cao, đó là chưa tính đến nếu lũ lụt xảy ra. Cảnh tượng điểm sạt lở trên để lại là những bụi tre, cây lâu năm và những cây chống sạt lở khác bị nước cuốn trôi nghiêng ngả, cách vào mép đất hàng chục mét.

Ông Cao Xuân Bá - Bí thư chi bộ thôn Huyền Nựu vẫn chưa quên cái ngày tai hoạ ập đến đối với gia đình ông: “Năm 1993 gia đình tui ở mép sông sát điểm sạt lở mạnh hôm nay. Cơn lũ năm ấy, nước đã cuốn trôi bà vợ tôi không tìm được xác. Từ đó, tôi và gia đình đã rời bỏ mảnh đất, ngôi nhà đã gắn bó hàng chục năm để vào định cư phía trong làng vì nguy cơ sạt lở đã cận kề...”.

Ông Cao Xuân Bình - Quyền Chủ tịch xã Thạch Hoá cho hay: “Do địa hình thôn Huyền Nựu nằm cạnh eo Đá Sập, lèn đá vôi nhiều nên khi mưa dài ngày nước đổ xuống làm cho thổ dưỡng đất mềm, dễ bị xói mòn sạt lở. Hơn nữa, do nắn dòng chảy của sông Gianh nên sau những trận lũ, nước thượng nguồn đổ về chảy xiết đâm thẳng vào “lòng” thôn, cuốn phăng hàng chục mét đất tạo thành bên lở, bên bồi. Bên cạnh đó, do công tác chỉ đạo trồng vành đai bảo vệ, gia cố chống sạt lở đất chưa được kịp thời, thường xuyên...”.

Nhiều người dân cho biết, trước đây khoảng vài chục năm, xã đã cho trồng rất nhiều tre và cây lâu năm tạo thành vành đai chống sạt lở. Thế nhưng gần 10 năm trở lại đây một số hộ dân đã chặt tre để bán và sử dụng mục đích khác làm mất đi vành đai bảo vệ chống sạt lở. Hơn nữa, xã đã nhiều lần có thông báo cấm cuốc xới, đào bới để trồng cây hàng năm nơi vành đai xung yếu nhưng một số hộ dân vẫn không chấp hành?!”.

Thực tế, thì qua những trận lũ lịch sử vừa qua, với sự tàn phá mạnh mẽ của dòng “thác” đổ về từ thượng nguồn sông Gianh đâm thẳng vào địa điểm bị sạt lở mạnh trên. Nếu có biện pháp gia cố vẫn không cản nổi nước “ăn đất, ăn làng”.

Trước tình trạng sạt lở đe doạ trụ sở UBND xã, trường học và hàng chục hộ liền kề từng ngày, lãnh đạo xã đã có công văn “cầu cứu” đến các ban, ngành liên quan của Trung ương và địa phương để có biện pháp di dời kịp thời, khẩn cấp. Nếu được sự đồng ý của UBND huyện Tuyên Hoá, xã sẽ phối hợp với phòng Tài nguyên Môi trường, Phòng địa chính huyện lập đề án di dời đến vùng an toàn. Nhưng một vấn đề nan giải nhất là kinh phí để hỗ trợ bà con nhân dân về vùng đất mới phải xây lại nhà, tạo lập một cuộc sống mới. Với điểm sạt lở khoảng 2km trên chỉ có phương án di dời dân mới thực hiện được, còn việc xây kè chống sạt lở thì rất khó, vì mép trên mặt đất đến phía dưới mặt nước cách hàng chục mét.

Bà Cao Thi Phiến (55 tuổi), nói: “Chỉ cần có thêm trận lũ như vừa rồi thì cả nhà tui cũng bỏ đất mà đi. Gia đình tôi chỉ hy vọng các cấp, các ngành quan tâm cấp cho một mảnh đất mới ở vùng an toàn và hỗ trợ một phần kinh phí để dựng một căn nhà tạm... để sống cho yên”.

Nguyễn Xuân Hưng