Truyền thông chăm sóc SKSS cho thanh thiếu niên: Nhiều cha mẹ rất ác cảm khi nói về “chuyện ấy”
GiadinhNet - “Em lỡ quan hệ tình dục một lần, vậy có thai được không?”, “Cháu mới để “ngoài ngoài” thôi liệu có dính bầu”?... Đây là những câu hỏi thường gặp của trẻ vị thành niên (VTN) khi lỡ làm chuyện “người lớn”. Trong khi nhiều em đã mang thai, nạo hút thai, mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục… thì các bậc cha mẹ, thầy cô và nhà trường vẫn cho rằng việc giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản (SKSS) là “không nên” và “chưa cần thiết”.
 |
|
Các bạn VTN, thanh niên trong một tình huống kịch truyền tải thông điệp tránh quan hệ tình dục sớm tại Diễn đàn. Ảnh: Hà Anh. |
Mới 15 tuổi nhưng Bích Vân (tên nhân vật đã được thay đổi) ở TP Huế đã nạo thai đến hai lần. “Lần đầu, bạn trai hơn 2 tuổi của em rủ đến nhà chơi. Cha mẹ đi vắng, hai đứa ở nhà xem phim rồi mất điện, rồi em và hắn làm “chuyện ấy”. Làm có một lần vậy mà có thai. Sợ quá, tụi em đưa nhau đi phá. Lần thứ hai không sao nhưng làm thêm lần nữa lại có, tệ quá!”.
Vân cho biết, em có người bạn cũng từng có thai nhưng đến tháng thứ 4 mới biết. Bạn đã đến nạo phá thai ở một cơ sở tư nhân và suýt mất mạng vì thai đã lớn. “Em cũng sợ lắm, cha mẹ mà biết được chắc em chết. Có cách gì làm “chuyện ấy” mà không bị sao?” – câu hỏi của Vân khiến người nghe cũng rất… băn khoăn.
“Chương trình phát sóng vào thứ Bảy hàng tuần với thời lượng là 60 phút, song không đủ cho các bạn gọi đến hỏi. Nếu thấy bạn nào chia sẻ có dấu hiệu mang thai, chuyên gia tư vấn của chương trình sẽ hướng dẫn cho bạn đó đến trung tâm chăm sóc SKSS, hẹn ngày gặp và đảm bảo thông tin của các bạn là hoàn toàn bí mật”, Quỳnh Anh cho biết.
Theo Quỳnh Anh, nhu cầu được cung cấp thông tin của các bạn trẻ hàng ngày là rất lớn. Ngay trong chương trình đầu tiên của năm mới Giáp Ngọ, phát sóng vào chiều mùng Một Tết, có bạn gái gọi điện đến chia sẻ tối qua (30 Tết) có quan hệ với bạn trai và rất lo có thai, liệu bây giờ uống thuốc tránh thai có được không...
Quỳnh Anh cũng chia sẻ câu chuyện làm em nhớ mãi khi tham gia vào chương trình đi tuyên truyền về SKSS, tình dục an toàn. Đó là chuyện về một nữ công nhân trẻ ở khu công nghiệp khi được xét nghiệm miễn phí đã phát hiện mình bị nhiễm HIV. Điều làm cô công nhân trẻ gần 20 tuổi này thảng thốt là cô cũng vừa biết mình đang mang thai. Cô gái rất buồn khi người yêu lo sợ chối bỏ, nhưng được sự giúp đỡ của ngành Y tế, cô đã được dùng thuốc dự phòng và sinh ra đứa con không bị nhiễm HIV.
Giúp thanh thiếu niên chủ động bảo vệ SKSS
Tình trạng VTN có thai ngoài ý muốn, phá thai không an toàn, mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhiễm HIV/AIDS vẫn còn cao và có xu hướng gia tăng. Mối lo ngại trước các vấn đề “nóng” này đã được đề cập tại “Diễn đàn tiếp cận thông tin và dịch vụ chăm sóc SKSS cho VTN, thanh niên các tỉnh Bắc Trung Bộ năm 2014” do Trung ương Đoàn TNCSHCM phối hợp với Bộ Nội vụ và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tổ chức tại Huế trong hai ngày 12-13/3.
|
Theo báo cáo của các trung tâm chăm sóc SKSS 63 tỉnh, thành phố năm 2012, tỷ lệ nữ VTN có thai chiếm 3,2%, tỷ lệ nạo phá thai chiếm 2,3%. Tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, trong các năm gần đây, tỷ lệ phá thai ở VTN chiếm khoảng 5% tổng số ca phá thai tại bệnh viện.
Thống kê tại 3 cơ sở y tế công thuộc TP HCM gồm Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương và Trung tâm chăm sóc SKSS, năm 2011 tỷ lệ nữ VTN có thai đến khám tại đây chiếm 4% các trường hợp có thai. Trong số 90.649 ca sinh thì có 2.434 sản phụ tuổi VTN, trong số 60.352 ca phá thai có 3.471 trường hợp nữ tuổi VTN (chiếm 5,81%). |
Theo TS Dương Văn Đạt – Trưởng nhóm SKSS của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), nhiều cha mẹ đang có cái nhìn và cách nói với con về SKSS/tình dục một cách ác cảm. Theo TS Dương Văn Đạt, trong cách nói của nhiều phụ huynh thì chuyện yêu đương, quan hệ tình dục ở lứa tuổi VTN là kinh khủng, đáng ghê sợ nhưng đó là cách nói phản tác dụng vì bọn trẻ khi tò mò tìm hiểu chúng lại thấy “chuyện đó” hay và thích. “Chúng ta cần cung cấp thông tin để trẻ có được thái độ tích cực với vấn đề SKSS; có một hành trang tốt, sức khỏe tốt trở thành người công dân có ích”, ông Đạt nói.
Cần cung cấp kiến thức đầy đủ, phù hợp
Ông Arthur Erken – Trưởng Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cho rằng, để có được những chính sách và sự hỗ trợ tốt nhất cho thanh thiếu niên về lĩnh vực này, việc lắng nghe ý kiến, nhu cầu của chính các bạn trẻ là rất quan trọng. “Tôi có hai cô con gái 13 và 11 tuổi, các con tôi hiểu về vấn đề giới tính, SKSS hơn tôi nhiều so với hồi tôi bằng tuổi chúng. Cô con gái 13 tuổi của tôi có thể đề cập đến chuyện này rất thoải mái”. Ông Arthur mong rằng, các bậc cha mẹ và những người làm chính sách cho thanh thiếu niên cần hiểu, tình dục không phải là vấn đề cấm đoán mà cần cung cấp cho VTN, thanh niên kiến thức để các em hiểu biết đầy đủ, phù hợp theo từng giai đoạn và lứa tuổi mới là quan trọng. Theo ông, các thầy cô giáo cần được đào tạo cơ bản về vấn đề này, không nên né tránh khi dạy trẻ về SKSS kiểu như “về nhà đọc sách từ trang 44 đến trang 49”. Ông cũng chia sẻ: Thực tế đã cho thấy, sau khi có đầy đủ thông tin, điều đáng nói là các bạn trẻ quan hệ tình dục muộn hơn và biết bảo vệ mình hơn. |
Hà Anh
Nắng nóng, mẹ bầu cần làm gì để bảo vệ sức khỏe thai kỳ?
Dân số và phát triển - 7 giờ trướcGĐXH - Thời tiết nắng nóng kéo dài khiến mẹ bầu dễ mệt mỏi, mất nước và đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe. Việc chăm sóc đúng cách trong giai đoạn này không chỉ giúp thai phụ dễ chịu hơn mà còn bảo vệ sự phát triển an toàn của thai nhi.
Thai phụ chóng mặt tưởng ốm nghén, đi khám phát hiện bị cường giáp
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Chóng mặt, mệt mỏi kéo dài tưởng là dấu hiệu ốm nghén thông thường, một thai phụ 29 tuổi tại Hà Nội bất ngờ phát hiện bị cường giáp.
4 cách ngăn ngừa và cải thiện mùi 'vùng kín' tại nhà an toàn, hiệu quả
Dân số và phát triển - 2 ngày trước'Vùng kín' có mùi là một vấn đề tế nhị khiến nhiều phụ nữ cảm thấy thiếu tự tin. Đây là tình trạng tương đối phổ biến và chị em có thể cải thiện được bằng những thói quen chăm sóc đơn giản ngay tại nhà.
Hải Phòng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Để hoàn thành chỉ tiêu khám cho 20% NCT trên địa bàn trước ngày 1/7, ngành Y tế TP Hải Phòng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận tiện, kịp thời và hiệu quả.
Lạc nội mạc tử cung có thể gây biến chứng gì?
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcLạc nội mạc tử cung là triệu chứng thường xuất hiện ở những phụ nữ đang trong giai đoạn có khả năng sinh sản cao và chưa mãn kinh.
Bé 7 tuổi suýt mất bàn tay vì máy tự chế, hồi chuông cảnh báo trong nhiều gia đình
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Trong lúc người lớn không để ý, trẻ đã tự khởi động máy và bị cuốn bàn tay trái vào hệ thống trục quay. Trong cơn hoảng loạn, trẻ vẫn cố gắng tự tắt máy trước khi được phát hiện.
Tưởng mất cơ hội làm mẹ, người phụ nữ 35 tuổi có con sau 9 năm vô sinh
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Sau gần một thập kỷ vô sinh do u tuyến yên gây rối loạn nội tiết, chị Minh đã mang thai và sinh con thành công nhờ điều kết hợp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Tưởng mất cơ hội làm mẹ, người phụ nữ U50 bất ngờ mang thai sau 18 năm vô sinh
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Sau 18 năm vô sinh với 11 lần chuyển phôi thất bại và dự trữ buồng trứng gần như cạn kiệt, người phụ nữ 46 tuổi lần đầu được làm mẹ trong niềm hạnh phúc vỡ òa.
Chính thức: Hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcChính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng từ năm 2027.
Từ 1/7: Những trường hợp nào được công bố giới tính thai nhi?
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Từ 1/7/2026, Bộ Y tế cho phép thông báo giới tính thai nhi với 137 bệnh lý di truyền hoặc bất thường nhiễm sắc thể nhằm phục vụ công tác chẩn đoán và điều trị.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.
