Vệ sinh môi trường là cách bảo vệ sức khoẻ trước dịch bệnh

Đi viện cấp cứu mới hiểu vì sao mắc bệnh

Sau trận sốt xuất huyết hao mòn sức khoẻ hồi tháng 9, chị Trần Thị Oanh, 40 tuổi, ở phường Trần Tế Xương, TP Nam Định nói "hãi đến già". Ở phường của chị, cũng có vài người bị bệnh do muỗi vằn gây nên này. Nằm viện gần 1 tuần vì phải cấp cứu biến chứng của bệnh, chị Oanh nhắn với các con khi nhân viên y tế đến phun thuốc diệt muỗi khuôn viên gia đình, nhất định phải ở nhà phối hợp.

"Khi bị bệnh mới hiểu, một phần do mình vệ sinh không đúng, không tự bảo vệ môi trường sống của mình. Lọ hoa trên bàn thờ, bồn cây cảnh, chum, vại ngoài sân hay lốp xe cũ ở ngoài vườn… đầy nước đọng, trước đó tôi cứ nghĩ không sao. Hoá ra, đó là "ổ" cho bọ gậy, loăng quăng trú ngụ, truyền bệnh sốt xuất huyết không chỉ cho mình mà còn cho những người xung quanh" - chị Oanh giãi bày.

Đổ hết nước, lật úp các dụng cụ chứa nước ngăn cản việc loăng quăng, bọ gậy trú ngụ, phòng bệnh sốt xuất huyết ở Nam Định. Ảnh: TL

"Vệ sinh môi trường sạch sẽ, bảo vệ môi trường sống để phòng chống dịch bệnh" là điều người phụ nữ làm nghề tự do này đúc rút ra. Ra viện, chị chia sẻ với nhiều người về điều này không chỉ về bệnh sốt xuất huyết mà còn về nhiều bệnh "sinh ra" từ việc không vệ sinh môi trường như tay chân miệng, tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn, giun, sán...

Tại Nam Định, nhận thấy tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng lên, thành phố Nam Định đã chủ động xây dựng các kế hoạch và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Trong đó, công tác giám sát, phát hiện sớm, xử lý triệt để các ổ dịch được tăng cường.

Người dân như chị Oanh và hàng nghìn người khác được đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục sức khỏe về phòng, chống dịch bệnh. Nam Định còn cử cán bộ y tế xuống tận nhà dân để tuyên truyền phòng chống dịch bệnh, vận động người dân tích cực thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh, trọng tâm là vệ sinh môi trường gắn với việc diệt muỗi, diệt bọ gậy, phòng tránh muỗi đốt… 

Cùng đó, UBND các phường, xã tăng cường chỉ đạo ban, ngành, đoàn thể, các tổ dân phố trên địa bàn tổ chức chiến dịch tổng vệ sinh môi trường, vận động nhân dân tham gia khơi thông cống rãnh, phát quang bụi rậm, diệt lăng quăng/bọ gậy…

"Tôi nghĩ cứ nhà nào ngăn cản việc phòng chống dịch bệnh thì chính quyền cứ phạt theo quy định nhà nước. Một gia đình không vệ sinh môi trường, bảo vệ môi trường có thể làm lây lan bệnh tật cho cả cộng đồng" – chị Oanh quả quyết.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Cục trưởng Cục Quản lý Môi trường y tế (Bộ Y tế), nhận định: Tại Việt Nam, một số bệnh dịch nguy hiểm, lây truyền vẫn chưa được khống chế một cách triệt để, nguy cơ bùng phát các loại dịch bệnh như sốt xuất huyết, tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn, giun, sán, tay – chân – miệng… có thể xảy ra bất kỳ thời điểm nào trong năm.

Về nguyên nhân, theo PGS.TS Liên Hương, các bệnh dịch này đang lưu hành do ở nhiều địa phương chưa làm tốt công tác vận động người dân thực hiện vệ sinh môi trường, xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh; chưa chấm dứt được tình trạng phóng uế bừa bãi ở nhiều vùng nông thôn, nhất là vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa. Việc thiếu nước sạch, vệ sinh cá nhân kém cũng dẫn đến tỷ lệ người dân mắc các bệnh liên quan đến nước và ô nhiễm môi trường còn cao, nhất là các dịch, bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa.

Đáng chú ý, ở nước ta đã và đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trong công tác vệ sinh như quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, toàn cầu hóa, sự gia tăng dân số, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu; môi trường sống nhiều nơi ở nông thôn, thành thị, khu công nghiệp, khu dân cư, làng nghề bị ô nhiễm bởi các hóa chất công nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật, chất thải trong sản xuất và sinh hoạt. Ngoài ra, ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, bảo đảm vệ sinh môi trường của người dân còn hạn chế…

Các điểm đen tồn động về rác thải được làm sạch trên tuyến đường xóm Án, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Ảnh: TL

Nỗ lực cải thiện vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh

Nhằm từng bước cải thiện nguồn nước, khắc phục tình trạng phóng uế bừa bãi, nhà tiêu không hợp vệ sinh, nâng cao ý thức người dân trong việc vệ sinh cá nhân, thời gian qua, Bộ Y tế đã phối hợp các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch liên ngành và hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia; các dự án về phòng, chống dịch bệnh, an toàn vệ sinh thực phẩm, xây dựng nhà tiêu hộ gia đình, vệ sinh trong lao động và phòng, chống bệnh nghề nghiệp…

Hằng năm, Bộ Y tế tổ chức phát động chiến dịch hưởng ứng Ngày Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân (ngày 2/7), theo các chủ đề ưu tiên để giải quyết những vấn đề cấp thiết về vệ sinh liên quan đến sức khỏe…

Cùng đó, các bộ, ngành liên quan cũng tiếp tục vận động người dân thực hiện tốt vệ sinh trong nông nghiệp, bảo đảm thực phẩm cung cấp cho người tiêu dùng được an toàn, vệ sinh; Kiểm soát, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường và mất vệ sinh trong các làng nghề, khu vực dân cư, nhất là thay đổi tập quán, ý thức trong việc phân loại, thu gom và xử lý chất thải, không vứt rác bừa bãi, giữ gìn vệ sinh, cảnh quan môi trường. Kiểm tra việc thực hiện quy hoạch cấp nước, thoát nước và quản lý chất thải rắn tại các đô thị trên địa bàn toàn quốc…

Ngành Y tế, đặc biệt là Cục Quản lý môi trường y tế thường xuyên tổ chức các chiến dịch truyền thông, trong đó tập trung việc tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh răng miệng, vệ sinh thân thể; Thực hiện nếp sống vệ sinh, ăn sạch, uống sạch, ở sạch và rèn luyện thân thể. Các địa phương đẩy mạnh quản lý nước thải, rác thải sinh hoạt, rác thải làng nghề và tổ chức định kỳ các đợt tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm; tổng vệ sinh cơ quan, trường học, nơi công cộng và nhà dân để tạo thói quen và nền nếp vệ sinh trong nhân dân…

Quỳnh An