“Vênh” niên hạn, taxi “lách” đủ cách

Đang có nhiều ý kiến về quy định niên hạn xe taxi. Ảnh minh họa TG

Tuồn ra ngoại tỉnh rồi quay về Hà Nội khi hết hạn

Bộ GTVT đang lấy ý kiến góp ý để sửa đổi Nghị định 86/2014/NĐ-CP ngày 10/9/2014 quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô. Theo Bộ GTVT, Dự thảo nghị định sửa đổi đã được các thành viên ban soạn thảo, tổ biên tập xây dựng trên cơ sở phù hợp với pháp luật hiện hành và thực tế của hoạt động vận tải đường bộ. Trong các nội dung sửa đổi có nội dung liên quan đến mảng quản lý xe taxi, một loại phương tiện chiếm số đông tại các đô thị lớn, nhỏ trên toàn quốc. Sự điều chỉnh quy định về loại phương tiện này sẽ tác động lớn đến chất lượng phục vụ và lợi ích mà người dân được thụ hưởng. Một trong những nội dung đang có nhiều ý kiến trái chiều là việc quy định niên hạn của xe taxi.

Theo quy định cũ tại điều 17 về điều kiện kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi thì loại hình này chỉ được sử dụng xe có niên hạn không quá 8 năm đối với đô thị loại đặc biệt và không quá 12 năm tại các địa phương khác. Đô thị loại đặc biệt là thành phố trực thuộc Trung ương có các quận nội thành, huyện ngoại thành và các đô thị trực thuộc. Như vậy, với quy định này, xe taxi lưu hành quá 8 năm sẽ không được phép tiếp tục kinh doanh taxi tại các thành phố trực thuộc Trung ương trong đó có Hà Nội và TP HCM. Trước đây, sau khi quy định này ra đời, hành khách cho rằng họ sẽ được hưởng dịch vụ tốt tại các đô thị đặc biệt vì niên hạn xe thấp, xe phục vụ vẫn như mới. Tuy nhiên, thực tế, các doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh xe taxi đã không ngồi yên để nhìn tài sản của họ bị loại ra khỏi cuộc chơi. Khi hết niên hạn theo điều kiện kinh doanh ở Hà Nội, số xe taxi này lại tràn ra ngoại tỉnh, đăng ký hoạt động taxi ở các tỉnh lẻ rồi quay đầu về hoạt động tại Thủ đô.

Ngoài “chiêu” này, không ít hãng taxi đã nghĩ ra cách “nhất cử lưỡng tiện” là mở luôn chi nhánh, văn phòng tại các tỉnh lân cận, vừa hợp thức hóa được số xe hết niên hạn tại đô thị đặc biệt vừa mở rộng thị phần để cạnh tranh. Nói về chiêu thức này, PGS.TS Từ Sỹ Sùa, giảng viên cao cấp Đại học GTVT trả lời báo chí cho rằng, với thủ đoạn đó, đơn vị kinh doanh taxi tìm cách trốn tránh sự quản lý, giám sát của Nhà nước. Thực tế, đa số các xe taxi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của khách bị lực lượng chức năng xử lý đều đăng ký kinh doanh ở tỉnh khác. Mới đây nhất là vụ lái xe taxi do Sở GTVT Vĩnh Phúc quản lý, mang BKS Hà Nội chặt chém tiền của khách nước ngoài. Sau vụ việc này UBATGT Quốc gia đã phải ban hành công văn yêu cầu Sở GTVT tỉnh Vĩnh Phúc kiểm tra toàn diện các quy định pháp luật về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải đối với doanh nghiệp taxi Đại Hòa Phát liên quan đến việc phản ánh 2 vị khách người nước ngoài bị taxi hãng này chặt chém.

Vẫn có ý kiến trái chiều

Về ý kiến của bộ phận phụ trách quy hoạch, quản lý nhà nước về taxi ở Hà Nội, ngày 22/9, ông Nguyễn Tuyển, Phó Phòng Vận tải (Sở GTVT Hà Nội) cho biết, thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp taxi ở Hà Nội có rất ít doanh nghiệp dùng xe quá 7 năm. Theo đó, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân Thủ đô, khách quốc tế và đảm bảo tính cạnh tranh thì phần lớn doanh nghiệp taxi trên địa bàn đều thay xe sau từ 5-6 năm vận hành. “Có rất ít doanh nghiệp dùng xe quá 7 năm do đặc thù vận hành của phương tiện tham gia loại hình kinh doanh này ở Thủ đô. Phần lớn xe taxi ở Hà Nội và các thành phố lớn có số giờ vận hành/ngày rất cao. Nhiều xe hoạt động gần như 24/24 với 2 ca ngày/đêm nên nếu chạy quá 7-8 năm thì xe đã xuống cấp rất nhiều so với xe ngoại tỉnh. Trước đây, Sở GTVT Hà Nội đã có văn bản gửi Bộ GTVT về việc rút niên hạn kinh doanh xe taxi xuống còn 6 năm. Con số này dựa trên thực tế hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh xe taxi là cứ đến 6 năm họ đã đồng loạt thay xe mới” - ông Tuyển nói.

Ngoài kiến nghị nêu trên, Sở GTVT Hà Nội còn từng đề xuất về việc cấm kinh doanh vận tải đối với số xe đã hết niên hạn chạy taxi. Theo ông Tuyển: “Quy định này nhằm đảm bảo an toàn cho hành khách vì khi xe taxi đã chạy hết niên hạn đồng nghĩa với việc không đảm bảo chất lượng để kinh doanh. Xe này chỉ để cho cá nhân sử dụng phục vụ mục đích không kinh doanh”. Về biện pháp để chống doanh nghiệp taxi nội thành “lách” bằng cách tuồn xe hết hạn kinh doanh ở Hà Nội ra ngoại tỉnh đăng ký rồi quay đầu về chạy ở Thủ đô, ông Tuyển cho biết, Bộ GTVT chỉ cần thêm quy định cấm toàn bộ số xe này hoạt động kinh doanh thì sẽ chấm dứt được tình trạng đang xảy ra.

Đưa ra ý kiến trái chiều với ý kiến nêu trên, PGS. TS. Từ Sỹ Sùa, giảng viên cao cấp Đại học GTVT lại cho rằng, trước mắt nên quy định đồng nhất niên hạn sử dụng xe taxi không quá 12 năm theo dự thảo sửa đổi Nghị định 86. Không phân biệt ở đô thị nào là hợp lý, tạo bình đẳng giữa các doanh nghiệp. Ông Sùa cho rằng, không nên lo lắng về quy định này bởi chất lượng xe đã có cơ quan đăng kiểm, xe đủ tiêu chuẩn mới được lưu thông. Nếu giữ theo Nghị định 86, niên hạn sử dụng taxi ở Hà Nội và TP.HCM chỉ được 8 năm và các tỉnh khác là 12 năm, dễ biến các tỉnh, thành phố khác thành điểm đến của doanh nghiệp taxi ở Hà Nội và TP HCM có số xe hết hạn.

Minh Anh