Vì sao cần giải độc gan cho người cao tuổi?

Ảnh minh họa

Càng nhiều tuổi, chức năng gan càng suy giảm

Theo BS Nguyễn Xuân Hướng, nguyên Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam, gan đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa các chất dinh dưỡng, thải độc, tổng hợp albumin… cho cơ thể. Gan ít bị ảnh hưởng của quá trình lão hóa hơn các cơ quan khác, nhưng theo thời gian, chức năng gan, tế bào gan bị suy giảm dần. Tuổi càng cao càng đồng nghĩa với việc suy giảm chức năng gan (những người hay phải dùng thuốc Tây để trị bệnh thì việc suy giảm chức năng gan càng trầm trọng hơn) dẫn tới hậu quả là khả năng thải độc kém, sức đề kháng của cơ thể kém, tế bào gan bị thoái hóa mỡ gây ra các bệnh về gan như: Nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, ung thư gan.

Đối với người trẻ, khỏe mạnh, sức đề kháng tốt thì việc ăn uống và tập luyện thể dục, thể thao đều đặn, uống các thuốc bổ gan, tiêu độc sẽ làm cho các bệnh về gan thuyên giảm rất nhanh. Nhưng đối với người già, sức đề kháng kém do tình trạng dinh dưỡng kém bởi nguyên nhân: Do hoạt động thể lực giảm, tiêu hao năng lượng cho chuyển hoá cơ bản giảm nên nhu cầu dinh dưỡng cũng giảm theo. Ngoài ra, nguyên nhân khiến người già ăn kém ngon, tiêu hóa hấp thu giảm là vì hàm răng bị hư hỏng, lung lay, rụng dần, cơ nhai bị teo ảnh hưởng đến việc cắn, nghiền thức ăn ở miệng. Trương lực dạ dày giảm, sức co bóp yếu, dịch nước bọt, dịch vị và các men tiêu hóa khác giảm cả về số lượng và chất lượng… Khi sức đề kháng đã yếu, chức năng gan lại suy giảm thì việc điều trị bệnh các bệnh về gan ở người già sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Một số bệnh gan ở người cao tuổi dễ mắc gồm: Viêm gan virus cấp tính, viêm gan A, viêm gan B, D, gan nhiễm mỡ, gan chuyển hóa, biến chứng xơ gan, ung thư gan…Với gan nhiễm mỡ, người bệnh chỉ phát hiện được một cách ngẫu nhiên vì bệnh không có biểu hiện lâm sàng. Ở một vài người có triệu chứng chán ăn, mệt mỏi, khó tiêu, hơi đau tức vùng hạ sườn phải… đi khám và kiểm tra mới biết mình bị gan nhiễm mỡ. Nhiều người tuy gầy nhưng vẫn có nguy cơ mắc bệnh do uống nhiều rượu. Viêm gan do virus cấp tính ở người cao tuổi biểu hiện thầm lặng, kéo dài, diễn biến nặng hơn người trẻ, có thể do giảm khả năng miễn dịch. Những phụ nữ trên tuổi 65 thường hay mắc bệnh gan chuyển hóa (bệnh gan ứ sắt), có triệu chứng: Mệt mỏi, tiểu đường, lãnh cảm, viêm khớp, thiếu hụt men alpha-1 antitrypsin. Thiếu men alpha-1antitrypsin cũng có thể là nguyên nhân của 5% bệnh nhân trên 65 tuổi bị xơ gan. Bệnh viêm gan A tuy ít gặp ở người cao tuổi song tỷ lệ tử vong lại gia tăng theo tuổi: độ tuổi 15-39 là 0,4%, nhưng trên 40 tuổi là 1,1% và trên 65 tuổi là 4%.

Giải độc gan ngay cả khi chưa mắc

Cũng theo BS Nguyễn Xuân Hướng, bệnh gan ở người cao tuổi thường có triệu chứng như: Buồn nôn, kém ăn, đầy bụng, khó tiêu, phân lỏng, đau âm ỉ vùng gan, mệt mỏi, sốt, da khô, sam, nhiều trứng cá, dị ứng, mề đay, mẩn ngứa, gan to, lách to, vàng da, vàng mắt. Trong trường hợp vàng da thì tình trạng xơ gan đã phát triển tương đối nặng. Biểu hiện vàng da chứng tỏ biến chứng hoại tử tế bào gan, năng lực chuyển hóa bilirubin giảm, có thể dẫn tới ung thư gan.

Ngoài ra, biểu hiện tràn dịch màng bụng và phù nề cũng rất nguy hiểm với người cao tuổi vì biến chứng xơ gan kèm tràn dịch màng bụng ở người cao tuổi có tỷ lệ phát sinh tương đối lớn. Tràn dịch màng bụng do xơ gan tuổi già rất dễ xảy ra và tương đối khó chữa. Ngoài ra, xơ gan ở tuổi già còn có các biến chứng về nhiễm trùng, bệnh não gan, xuất huyết đường tiêu hóa trên, chứng sỏi gan, lao, tỷ lệ mắc bệnh tâm phế mạn tính cao.

Về Đông y, nhiều nghiên cứu hiện nay cho biết, một số thảo dược lợi thấp thanh nhiệt và nhuận gan giải độc của Đông y có hàm lượng cao những chất chống ôxy hoá có thể đáp ứng tốt việc điều trị viêm gan, tăng cường chức năng gan rất hiệu quả và an toàn trong sử dụng. Vì vậy, biện pháp tốt nhất là hãy giải độc cho gan (kể cả khi chưa mắc các bệnh về gan), tăng cường sức đề kháng cho người cao tuổi bằng cách cùng lúc áp dụng các loại thảo dược được thầy thuốc Đông y xếp vào nhóm “tiêu độc” thông qua tác dụng bổ gan, tiêu độc, hạ mỡ máu, hạ acid uric, lợi mật, nhuận trường, lợi tiểu nhẹ một cách đồng bộ.

Ngoài ra, người cao tuổi do sức đề kháng kém, ăn uống ít, mất ngủ, khó ngủ nên đồng thời với việc tăng cường các loại thuốc có tác dụng “tiêu độc”, người cao tuổi không nên ăn uống quá no vào buổi tối, sau đó đi nằm ngay sẽ khiến dạ dày căng to, đẩy cơ hoành lên chèn ép hoạt động của tim. Cách tốt nhất là không nên ăn hoặc uống quá nhiều trong vòng 3 giờ đồng hồ trước khi đi ngủ. Sau khi ăn tối, người già nên ngồi hoặc đi lại nhẹ nhàng trong vòng 30 phút sẽ giúp dạ dày nhào trộn tiêu hóa thức ăn để dễ dàng chuyển xuống ruột non. Nên tăng các thức ăn thực vật như: Vừng, lạc, đậu, đỗ, rau xanh và quả chín và các loại thực phẩm giàu canxi như: Trứng, cá, sữa, tôm, cua… để phòng tránh loãng xương vì như trên đã nói, các bệnh về xương cũng khiến người già dễ thức giấc, khó ngủ lại.

Lan Phương