Có nhiều dấu hiệu cho thấy phán quyết cuối cùng của Toà phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội chưa thấu tình đạt lý dẫn tới 5 năm nay, các bên liên quan vẫn liên tục tranh chấp.
Vụ tranh chấp thế kỷ
Căn cứ sổ mục kê năm 1960 thì thửa đất số 16, tờ bản đồ số 1, xã Nhân Chính, huyện Từ Liêm có diện tích 2.800m2 (nay thuộc phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân, TP Hà Nội) thuộc quyền sở hữu của cụ Nguyễn Tộ (đã mất năm 1988). Sau khi qua đời, cụ Tộ đã giao quyền quản lý tài sản này cho con trai là ông Nguyễn Quang (SN 1937, trú tại tổ 2, phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân) quản lý, sử dụng. Thời điểm những năm 1990, ông Quang đã ký hợp đồng mua bán đất cho hơn chục hộ dân và tiến hành các thủ tục pháp lý để hoàn thiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
Năm 1994, lấy lý do đây là mảnh đất thuộc quyền sở hữu của cha mình là ông Nguyễn Văn Lộc (đã mất từ năm 1942), nên ông Nguyễn Văn Lạc (nguyên đơn dân sự, SN 1917, trú tại xã Ái Mộ, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội, là em cùng cha khác mẹ với cụ Nguyễn Tộ) đã ủy quyền cho bà Ngô Thị Sửu (SN 1949, trú tại phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) đệ đơn đến toà án đòi lại toàn bộ mảnh đất mà ông Quang đã bán để chia thừa kế. Vụ án này đã được TAND TP Hà Nội thụ lý.
Theo HĐXX toà phúc thẩm TAND Tối cao thì tài liệu về nguồn gốc thửa đất là căn cứ quan trọng nhất để xác định bản chất của vụ án. Theo đó, cấp sơ thẩm cũng như cấp phúc thẩm phán quyết mảnh đất trên thuộc quyền sở hữu của cụ Nguyễn Văn Lộc. Việc này được HĐXX căn cứ theo văn bản số 2859/CS-NĐ do ông Đỗ Sang - Trưởng phòng Chính sách Sở Nhà đất Hà Nội ký ngày 11/11/1994 có nội dung: “Theo tài liệu hiện có tại Sở Nhà đất, thửa 16 và 19 tờ bản đồ số 1 làng Cự Lộc từ năm 1941 trở về trước đứng tên ông Nguyễn Văn Lộc (mất ngày 21/6/1942). Từ đó đến nay diễn biến thế nào Sở Nhà đất không có hồ sơ”. HĐXX đã tuyên cho ông Nguyễn Văn Lạc thắng kiện, chấp nhận yêu cầu xin chia thừa kế của ông Lạc và tuyên huỷ toàn bộ hợp đồng mua bán đất đã ký (có xác thực của chính quyền địa phương) giữa ông Nguyễn Quang với hơn chục hộ gia đình khác là người mua.
Ảnh minh họa.
Nhiều tình tiết chưa được làm rõ
Nhận thấy vụ án này có dấu hiệu không bình thường, Viện trưởng VKSND Tối cao đã có văn bản kháng nghị số 78/KN- VKSTC đối với vụ án này. Cũng tại văn bản gửi VKSND Tối cao số 149/ĐC- UB ngày 5/5/2003, bà Nguyễn Thị Huyền Mùi - Chủ tịch UBND phường Nhân Chính xác nhận: “Thửa đất số 16, tờ bản đồ số 1, thôn Cự Lộc, xã Nhân Chính, huyện Từ Liêm năm 1960, có diện tích 2.800m2..., họ tên chủ ruộng đất lúc lập hồ sơ là Nguyễn Tộ, chỗ ở xóm Đình.
Từ năm 1942 đến năm 1960 tại xã Nhân Chính không giữ hồ sơ địa chính, do vậy không biết ai đứng tên chủ sở hữu hai thửa đất nêu trên”. Như vậy chính quyền cơ sở là đơn vị quản lý trực tiếp vấn đề địa chính trên địa bàn đã không xác nhận trong giai đoạn từ năm 1942- 1960 cụ Nguyễn Văn Lộc là chủ sở hữu thửa đất trên. Căn cứ vào hồ sơ quản lý nhà đất thì người đứng tên sở hữu là cụ Nguyễn Tộ.
Luật sư Trần Đình Triển – Đoàn luật sư TP Hà Nội có quan điểm: “Năm 1960 Nhà nước tiến hành kiểm kê hiện trạng đất đai, cụ Nguyễn Tộ là người đứng ra làm thủ tục kê khai và đứng tên trong sổ địa chính của xã, được chính quyền công nhận. Chính vì đất có chủ hợp pháp nên năm 1962, mảnh đất này đã không bị đưa vào diện vắng chủ để thu hồi theo Thông tư số 72, ngày 7/7/1962 và chính sách cải cách ruộng đất năm 1957-1958.
Theo quy định của chính sách về quản lý đất đai trong từng thời kỳ lịch sử, căn cứ Điều 255 – Bộ luật Dân sự năm 1995 (nay là Điều 247 Bộ luật Dân sự năm 2005) thì cụ Nguyễn Tộ là người chiếm hữu liên tục và công khai bất động sản trên hơn 30 năm thì phải được xem xét để trở thành chủ bất động sản này”.
Theo tìm hiểu của phóng viên thì còn một tình tiết quan trọng khác của vụ án vẫn chưa được HĐXX toà phúc thẩm TAND Tối cao xem xét khi đưa ra phán quyết đối với vụ án đó là văn bản thể hiện việc ông Nguyễn Văn Lạc được cháu mình là ông Nguyễn Quang chia vàng khi bán đất, bán ao. Văn bản này có chữ ký nhận của ông Lạc và cam kết không đòi chia thừa kế. Các bên liên quan cho rằng tại toà HĐXX đã không chất vấn bên nguyên đơn về tình tiết này là thiếu khách quan.
Nhóm PV
