Vì sao TPHCM không muốn trả lương hưu qua bưu điện?

Nhận tiền hưu, trợ cấp xã hội qua ATM là mô hình mà TP HCM đang hướng đến. Ảnh: Đỗ Bá

Mô hình đang vận hành tốt

TPHCM có 322 xã, phường, thị trấn đang thực hiện song song hai phương thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH là chi trả tiền mặt và qua tài khoản ATM. Với phương thức chi trả tiền mặt, một cán bộ phường-xã-thị trấn (thường là cán bộ ngành LĐ,TB&XH hoặc Y tế-Dân số) được chính quyền địa phương giới thiệu trở thành “đại lý” thay mặt BHXH TPHCM chi trả tiền trực tiếp đến cán bộ hưu trí và người được trợ cấp. Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch xã (phụ trách văn xã) sẽ chịu trách nhiệm trực tiếp đôn đốc thực hiện hoạt động này nhằm đảm bảo 3 tiêu chí: chi trả đúng người, chi trả đủ tiền và chi trả kịp thời (hoạt động chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH chỉ thực hiện trong 5 ngày đầu tháng theo quy định). Hàng tháng đến thời điểm chi trả, UBND phường-xã-thị trấn thông báo đến cán bộ hưu trí và người được trợ cấp BHXH đến phường nhận lĩnh. Nhiều trường hợp các các cán bộ là “đại lý” BHXH mang tiền đến tận nhà cán bộ hưu trí, người hưởng trợ cấp BHXH.

Về phương thức chi trả qua thẻ ATM, từ khi thực hiện (năm 2006) đến nay đã có gần 30.000/130.000 cán bộ hưu trí, người được hưởng trợ cấp BHXH tại TPHCM tham gia. Một cán bộ kỳ cựu trong ngành BHXH nói rằng phương thức chi trả qua thẻ ATM tuy tốc độ nhân rộng chưa nhanh nhưng sẽ là xu hướng tất yếu phù hợp với môi trường đô thị như TPHCM. “Mô hình chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hiện hành tại TPHCM đang vận hành tốt, thông qua sự chỉ đạo của chính quyền xã-phường-thị trấn và sự gần gũi của các “đại lý BHXH” là cán bộ địa phương. Việc chi trả đúng đối tượng được thực hiện tương đối tốt”, vị cán bộ này cho biết thêm.

Vẫn chuẩn bị phương án chi trả mới

Theo phân tích của vị cán bộ BHXH này thì đặc thù TPHCM là môi trường đô thị, để cải thiện việc chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH lẽ ra phải theo hướng chi trả qua ATM, điều mà địa phương này đang nỗ lực thực hiện. Còn chi trả tiền mặt, địa phương này vẫn đang làm rất tốt thì việc chuyển đổi chi trả tiền mặt qua bưu điện có thể khiến hoạt động này rối hơn. Lý do là hiện ở TPHCM, ngành bưu điện chưa phủ toàn bộ 322 xã - phường - thị trấn. Bên cạnh đó, nhân lực thực hiện công tác này của ngành bưu điện cũng là vấn đề nếu so với 322 “đại lý BHXH” hiện tại về năng lực cập nhật đối tượng được hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH để có thể chi trả đúng.

Một vấn đề khác liên quan đến lượng tiền chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH. Ước tính mỗi ngày mỗi “đại lý” BHXH chi trả cho 100 người, người chi trả phải giữ số tiền trên dưới 500 triệu đồng. Từ trước đến nay tại TPHCM, các “đại lý” BHXH nhận tiền từ tài khoản UBND xã - phường - thị trấn dưới sự giám sát chặt chẽ từ Phó Chủ tịch văn xã. Trong ngày chi trả, nếu còn dư thì hoặc gửi lại vào tài khoản hoặc gửi tạm vào két sắt UBND. Tuy nhiên với mô hình chi trả chuyển sang bưu điện, đây cũng là vấn đề không dễ quản lý, giám sát bởi số tiền chi trả trong 5 ngày là không hề nhỏ.

Triệu Minh - Nguyên Quốc