Vì sao trẻ hay bị đau xương khớp khi dậy thì?

Đau xương khớp ở tuổi dậy thì có phải là bệnh không? Trẻ cần được chăm sóc thế nào để cải thiện?

Nguyên nhân gây đau xương khớp ở tuổi dậy thì

Bước vào tuổi dậy thì cũng là lúc cơ thể bắt đầu phát triển, thể chất trẻ sẽ tăng trưởng rất nhanh và có thể nhận thấy bằng mắt thường. Trẻ cao lớn rất nhanh. Chính yếu tố này khiến nhiều trẻ bị đau khớp tuổi dậy thì. Đau khớp ở tuổi dậy thì hầu hết đều liên quan đến quá trình phát triển sinh lý.

Bên cạnh sự phát triển về mặt sinh lý, trẻ vẫn có nguy cơ mắc bệnh xương khớp khi bước vào tuổi dậy thì, điển hình là căn bệnh viêm khớp thiếu niên tự phát. Ngoài ra,  còn do nguyên nhân trẻ chạy nhảy nhiều, hoạt động thể chất tích cực, sự mất cân bằng hormone tăng trưởng, chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt cũng khiến trẻ hay bị đau xương khớp.

Các bệnh xương khớp trẻ hay mắc khi dậy thì

Viêm khớp thiếu niên tự phát

Bệnh thường xuất hiện ở trẻ dưới 16 tuổi. Các khớp bị phá hủy và tổn thương nặng và có khả năng phải tháo khớp về sau. Ngoài ra, trẻ còn có nguy cơ mắc các bệnh kèm theo như viêm cơ tim, viêm hệ thống mô liên kết, tràn dịch màng phổi,... Ngoài ra, trẻ còn chịu những tổn thương ở ngoài da, móng và bệnh viêm mắt kèm theo. Nếu không được can thiệp kịp thời có thể gây biến dạng tư thế, tăng nguy cơ gãy xương, hạn chế khả năng vận động.

Đau lưng

Trẻ bị đau lưng có thể là do trẻ ngồi sai tư thế trong quá trình sinh hoạt và học tập, ngồi lâu hay khom lưng, cúi người thường xuyên, tư thế thay đổi đột ngột, hay tập luyện quá sức,...Trong trường hợp này bố mẹ nên điều chỉnh thay đổi tư thế ngồi học và sinh hoạt của trẻ, giúp trẻ dán cao nóng, nghỉ ngơi và tập luyện những bài tập nhẹ nhàng giúp giảm đau lưng.

Đau xương khớp do tăng trưởng

Trong quá trình phát triển nhanh chóng của trẻ ở tuổi dậy thì, trọng lượng cơ thể tạo ra nhiều áp lực gây nên những cơn đau. Nguyên nhân là do xương phát triển quá nhanh, thiếu canxi, thừa cân, béo phì, trẻ quá hiếu động, nghịch ngợm (chạy nhảy, nô đùa…), dẫn tới các sự va chạm, ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của xương khớp. Những dấu hiệu phổ biến bao gồm: đau chân, đau lưng, đau gót chân, đau khớp, sưng nóng đỏ, đau cứng khớp gối.

Đau nhức chân và gót chân vào ban đêm

Tuổi dậy thì, trẻ lớn nhanh, xương vì thế cũng tăng trưởng nhanh hơn, trong khi gân cơ - dây chằng thì lại chậm hơn. Vì thế, khi trẻ vận động, hệ thống gân cơ - dây chằng vùng xương gót chân sẽ tạo một áp lực đè lên xương sụn gót chân và làm cho xương sụn này bị tổn thương.

Thông thường, đau nhức chân về đêm xảy ra ở trẻ từ 3 - 12 tuổi trong thời kỳ tăng trưởng xương. Trẻ thường đau nhức chân về đêm hoặc sáng sớm, khi trẻ đang nghỉ ngơi. Điều này là do sự tập trung của máu và các chất dinh dưỡng vào các cơ xương, góp phần thúc đẩy quá trình tăng trưởng.

Phương pháp hạn chế đau xương khớp ở tuổi dậy thì

Vì đau xương khớp lứa tuổi dậy thì chủ yếu do yếu tố sinh lý nên có thể tự hết và hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Vì thế cần áp dụng các biện pháp sau:

• Tránh hoạt động quá sức.
• Trước khi vận động nên khởi động thật kỹ, theo đúng bài, tránh các động tác làm căng cơ đùi đột ngột và quá mức. Tập luyện theo cường độ tăng dần để hệ cơ xương khớp có thể thích nghi.
• Ngồi học phải đúng tư thế.
• Cần có chế độ ăn uống hợp lý, đầy đủ các chất dinh dưỡng và các yếu tố vi lượng, cụ thể là ăn nhiều rau quả, thịt cá, uống nhiều sữa tươi. Việc bổ sung canxi và vitamin D rất cần thiết cho trẻ, nhất là khi trẻ vừa trải qua một căn bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc mắc bệnh kháng vitamin D.
• Trẻ cần dành thời gian nghỉ ngơi và hạn chế vận động mạnh khi bị đau như chạy, đi bộ xa, leo trèo,....
• Chườm giảm đau: Chườm nóng, chườm lạnh hoặc kết hợp cả hai, áp dụng xen kẽ.
• Không nên tự ý bổ sung thuốc hay ngừng thuốc trước thời gian sử dụng. Ngoài ra, trẻ sẽ được hướng dẫn chế độ ăn uống và các bài tập trị liệu giúp phục hồi chức năng vận động.