Việt Nam đang có tốc độ già hóa nhanh nhất châu Á

Thông tin trên được GS-TS-BS Nguyễn Đức Công - Phó Chủ tịch Hội Lão khoa Việt Nam, chia sẻ tại Hội nghị Khoa học Bệnh viện Quân y 175, ngày 31/5. 

Theo GS Công, Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011. Đến năm 2021, con số này tăng lên 8,3%, tương đương hơn 8,1 triệu người cao tuổi. Dự báo năm 2025, số người cao tuổi ở nước ta sẽ đạt 16,1 triệu người, chiếm hơn 16% tổng dân số. Đặc biệt, Việt Nam đang có tốc độ già hóa nhanh nhất châu Á và nằm trong top 10 nước có tốc độ già hóa cao nhất thế giới.

BS Công cho rằng, thời gian chuyển từ giai đoạn "già hóa dân số" sang "dân số già" ở Việt Nam chỉ từ 17-20 năm, ngắn hơn nhiều quốc gia khác. Nếu xu hướng này tiếp diễn, đến năm 2069, số người cao tuổi của Việt Nam có thể đạt 25,2 triệu người. Từ năm 2036, Việt Nam sẽ chính thức bước vào giai đoạn dân số già, khi tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên chiếm 14,2%.

Đáng chú ý, người cao tuổi Việt Nam thường mắc nhiều bệnh cùng lúc, chủ yếu là các bệnh lý mạn tính và phải điều trị lâu dài. Trung bình mỗi bệnh nhân cao tuổi nhập viện mang theo từ 3,5 đến 4 bệnh, sử dụng nhiều loại thuốc và cần theo dõi sát.

Người cao tuổi được phân thành 3 nhóm gồm lão hoá thành công là vẫn hoạt động tốt, làm việc, sinh hoạt bình thường; lão hóa thông thường vẫn có thể tự chăm sóc bản thân; lão hóa suy yếu là gặp khó khăn trong sinh hoạt, có thể bị liệt hoặc mất chức năng.

Đánh giá chức năng hoạt động dựa trên khả năng tự tắm rửa, mặc quần áo, đi vệ sinh, ăn uống, di chuyển… Nếu đạt 8/8 điểm sẽ được xếp loại "tốt", còn từ 4 điểm trở xuống được xem là "suy yếu".

Ngoài ra, người cao tuổi còn được phân loại theo tình trạng sức khỏe như: rất khoẻ, nhanh nhẹn, hoạt bát, duy trì vận động thể lực đều đặn; khoẻ không có triệu chứng bệnh tiến triển, vận động theo thời điểm; sức khỏe ổn định, có bệnh nhưng được kiểm soát tốt, ít hoạt động ngoài đi bộ.

Theo bác sĩ Công, mạng lưới hỗ trợ xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định người cao tuổi có thể sống tại nhà hay phải nhập viện. Việc đánh giá cần tính đến các yếu tố xã hội như ai sẽ là người chăm sóc khi ốm đau, mức độ hỗ trợ hiện có và các vấn đề tiềm ẩn cần được phát hiện sớm để có phương án can thiệp.

Đáng lưu ý, người chăm sóc người cao tuổi cũng cần được tầm soát về trầm cảm, căng thẳng và có thể cần sự hỗ trợ từ các nhóm tư vấn.

Ngoài ra, mọi trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ như bầm tím, bỏng, loét tì đè, suy dinh dưỡng, tổn thương sinh dục - hậu môn… cần được xem xét khả năng liên quan đến bạo hành người cao tuổi trong quá trình lượng giá và điều trị.