Vong mạng vì vàng

Lán trại khai thác vàng trái phép “mọc như nấm” giữa rừng sâu. Ảnh: T.G

 

Mặc dù biết khai thác trái phép là nguy hiểm, nhưng nhiều phu vàng vẫn bất chấp tính mạng. Theo thống kê chưa đầy đủ của cơ quan chức năng, từ đầu năm đến nay đã xảy ra hơn 10 vụ tai nạn tại các bãi vàng khiến hơn 10 người chết, nhiều người bị thương. Điển hình vào trưa ngày 16/5, tại khu vực Sò Rò (thôn Bồng Miêu, xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh, Quảng Nam) xảy ra vụ sập hầm vàng khiến anh Bùi Văn Thương (SN 1994, xã Cuối Hạ, huyện Kim Bôi, tỉnh Hoà Bình) bị vùi lấp dưới hầm sâu cách mặt đất khoảng 30m. Theo đó, anh Thương được chủ bãi vàng trái phép là Nguyễn Quốc Phong (SN 1983, xã Tam Dân, huyện Phú Ninh) thuê làm công khai thác hơn hai tháng nay. Tiến hành điều tra, Công an đã bắt tạm giam Phong về hành vi tổ chức khai thác vàng trái phép dẫn tới chết người.

 

Mặc dù biết nguy hiểm nhưng các phu vàng vẫn lén lút khai thác vàng trái phép.

Trước đó, cuối tháng 4/2013, tại bãi vàng thôn Điềm (xã Tư, huyện Đông Giang, Quảng Nam) cũng xảy ra vụ sập hầm vàng khiến 1 người chết, 2 người bị thương. Một số người khai thác vàng cho biết, hầm vàng nằm sâu trong lòng núi nhưng không có gì chống đỡ nên bị sập. Người chết tại chỗ là anh Phạm Văn Thế (trú Kim Sơn, Hòa Bình). Hai người khác nhờ được đồng nghiệp ứng cứu kịp thời nên chỉ bị thương. Cách đó khoảng 2 tuần, ngày 9/4, tại bãi vàng 39 xã Phước Hòa (huyện Phước Sơn) cũng xảy ra tai nạn thương tâm khiến 3 phu vàng quê ở huyện Phú Bình, Thái Nguyên tử nạn. Các nạn nhân được xác định bị ngạt khí khi đang ở dưới hầm sâu gần 100m...  

 

Lực lượng chức năng tiêu hủy một số phương tiện khai thác vàng trái phép.

 

Mới đây, chúng tôi có dịp theo chân các chiến sĩ cảnh sát môi trường Công an tỉnh Quảng Nam truy quét các đối tượng “vàng tặc” tại khu vực suối Xoan, đầu nguồn thủy điện Sông Tranh 2 (thuộc thôn 2, xã Trà Leng, huyện Nam Trà My). Theo quan sát của chúng tôi, khi mặt trời chưa ló rạng, các bãi vàng như một chiến trường ngổn ngang. Khu vực đồi núi và ven suối Xoan với hơn 4 ha rừng bị băm nát bởi các đối tượng đào đãi vàng trái phép. Hàng chục lán trại ngổn ngang các vật dụng phục vụ cho việc khai thác vàng. Các loại máy nổ, máy phát điện, nồi niêu… để lăn lóc giữa rừng. Nguy hiểm hơn là các bể xử lý vàng bằng hóa chất cực độc cyanua không qua xử lý dày đặc ở các lán trại được đổ thẳng xuống lòng suối.

Đặc biệt, có hàng chục hầm vàng trái phép được các phu vàng đào sâu vào lòng núi, không có biện pháp che chắn, bảo vệ, nguy cơ sập bất cứ lúc nào. Theo tìm hiểu của chúng tôi, vào lúc cao điểm, nơi đây có hàng trăm đối tượng đủ loại thành phần tụ tập về đây, kéo theo nhiều hệ lụy liên quan đến mại dâm, ma túy.

Sau bốn ngày truy quét, lực lượng chức năng đã phá hủy 19 lán trại, 7 máy nổ, 5 cối xay đá, 1.500m dây điện và nhiều phương tiện dụng cụ liên quan. Hàng trăm đối tượng đã bị đẩy, đuổi khỏi rừng. Tuy nhiên, cái khó là khi lực lượng chức năng rút đi, các phu vàng lại quay trở lại khai thác khiến nạn “vàng tặc” nơi đây vẫn chưa có hồi kết.

 

PV Báo GĐ&XH có mặt tại một hầm vàng trái phép

“Từ đầu năm đến nay, Công an tỉnh Quảng Nam đã chỉ đạo các đơn vị, công an địa phương ra quân truy quét hàng chục lượt, đẩy đuổi hàng ngàn đối tượng ra khỏi rừng. Trong đó, đích thân ông Nguyễn Ngọc Quang- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cùng các lực lượng ban ngành liên quan trực tiếp vào tận một số bãi khai thác trái phép để đẩy đuổi “vàng tặc” cho thấy quyết tâm của chính quyền tỉnh Quảng Nam là hết sức quyết liệt. Chia sẻ về những khó khăn này, Đại tá Phan Ngọc Ngự, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam cho biết: “Rừng núi Quảng Nam hiểm trở, xa dân cư nên khi nào chính quyền, các cấp ngành vào cuộc truy đuổi, động thì chúng lẻn vào rừng sâu, còn khi mình “rút” thì vàng tặc lại tái diễn, có khi còn nghiêm trọng hơn”.

 

Sẽ xử lý lãnh đạo nếu buông lỏng quản lý Trước thực trạng khai thác vàng trái phép diễn ra ngày càng phức tạp, vừa qua Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Phước Thanh có công văn yêu cầu các UBND huyện/thành phố trên địa bàn tỉnh tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc về tăng cường công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn. Ban ngành, địa phương, cá nhân nào buông lỏng trong việc quản lí bị phê bình, kỷ luật, nếu làm tốt sẽ được thưởng.