Vụ 20.000 viên thuốc ung thư bị tiêu hủy: Sở Y tế TP HCM nói gì?

Gần 20.000 viên thuốc ung thư đã bị tiêu hủy do hết hạn sử dụng. ảnh T.L

Quá trình tiếp nhận, hoàn tất thủ tục... quá dài

Bệnh viện Truyền máu Huyết học tp hcm là đơn vị đầu tiên trong cả nước đề xuất thực hiện chương trình thuốc viện trợ nhân đạo dành cho những người mắc bệnh bạch cầu mãn tính dòng tủy, kháng Glivec của chương trình hỗ trợ thuốc Glivec.

Chương trình này là chương trình viện trợ có điều kiện, bệnh nhân không được sử dụng thuốc Tasigna miễn phí hoàn toàn và bệnh viện không có quyền chủ động sử dụng khi chưa có sự đồng ý và chấp thuận của công ty. Cụ thể, để tham gia chương trình, bệnh nhân được nhà tài trợ là Công ty Novartis Parma Services AG tài trợ 11,5 tháng thuốc miễn phí, còn bệnh nhân phải mua 0,5 tháng thuốc. Bệnh nhân phải đồng chi trả 4% (khoảng 42 triệu đồng/năm mới được tham gia chương trình). Thỏa thuận chương trình giữa bệnh viện và công ty cho thấy, công ty Novartis kiểm soát việc lựa chọn bệnh nhân theo các tiêu chí của chương trình và quyết định việc cho phép sử dụng thuốc Tasigna đối với những bệnh nhân tham gia. Bệnh viện không được tự ý thay đổi hay làm khác quy định.

Cũng theo khẳng định của Sở Y tế TP HCM, giá trị lô thuốc Tasigna tại thời điểm tiêu hủy năm 2015 là hơn 3,8 tỷ đồng, chứ không phải tính theo giá thời điểm thanh tra (năm 2017) là gần 14 tỷ đồng. “Bệnh viện đã có thiếu sót không xem lại kỹ dự thảo kết luận thanh tra, phải nghiêm túc rút kinh nghiệm”, Giám đốc Sở Y tế TP HCM nêu rõ.

Theo giải trình của Bệnh viện thì ngay từ khi nhận được thuốc, Bệnh viện đã nhận thức được việc chắc chắn không sử dụng kịp số thuốc vừa nhập trước thời gian hết hạn. Để hạn chế tối đa số thuốc chưa sử dụng bị hết hạn, Bệnh viện đã đưa ra nhiều giải pháp giải quyết như: Tổ chức họp khẩn với tất cả người bệnh (60 bệnh nhân tham dự) để giải thích cho người bệnh lợi ích của việc sử dụng thuốc Tasigna. Sau đó, số lượng người tham gia chương trình là 26 người, chỉ bằng 1/2 so với con số dự trù.

Bên cạnh đó, Bệnh viện đã chủ động đề nghị Công ty cho phép mở rộng chương trình đến bệnh viện khác trong toàn quốc, hoặc thông báo nơi khác chuyển bệnh đến, nhưng Công ty Novartis không đồng ý chuyển số thuốc này đến đơn vị khác theo Luật của công ty mẹ và Công ty chấp nhận phương án hủy thuốc nếu hết hạn dùng, mọi thiệt hại thuộc về Công ty và ngay lập tức chuẩn bị lô thuốc mới theo yêu cầu của Bệnh viện để đảm bảo các bệnh nhân đã dùng thuốc không bị thiếu thuốc.

“Mặc dù tháng 5/2015 thuốc mới hết hạn, nhưng tháng 4/2015, Bệnh viện đã nhận được lô thuốc mới nên tất cả bệnh nhân đang tham gia chương trình đều được cấp phát thuốc đầy đủ”, giải trình của Sở Y tế TP HCM nêu rõ.

Sở thừa nhận “lúng túng”

Theo Sở Y tế, tổng thời gian từ lúc Bệnh viện bắt đầu tiếp nhận thư đồng ý hiến tặng thuốc của Novartis đến khi hoàn tất thủ tục chương trình là 13 tháng 8 ngày. Trong đó, thủ tục qua lại giữa Bệnh viện và Novartis ở giai đoạn đầu mất 4 tháng 11 ngày; giai đoạn Bệnh viện bổ sung giấy tờ theo yêu cầu của Cục Quản lý Dược mất 25 ngày, bổ sung giấy tờ cho Sở Y tế mất 1 tháng 7 ngày.

Thời gian Sở Y tế xử lý hồ sơ mất 21 ngày, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị TP HCM xử lý hồ sơ mất 3 tháng; UBND TP HCM xử lý hết 10 ngày làm việc. Thời gian còn lại là thời gian Bệnh viện và Novatis làm thủ tục tiếp nhận và nhận hàng về kho.

Về phía Sở Y tế, ông Nguyễn Tấn Bỉnh – Giám đốc Sở Y tế nói, do đây là lần đầu tiên Sở giải quyết hồ sơ tiếp nhận thuốc viện trợ có điều kiện, nên các chuyên viên của các phòng chức năng thuộc Sở còn lúng túng trong việc trao đổi ý kiến qua lại giữa các phòng và tham mưu cho lãnh đạo Sở, dẫn dến việc chậm xử lý hồ sơ nhận thuốc viện trợ 3 ngày.

“Sở Y tế phải rút kinh nghiệm, tuy nhiên lãnh đạo Sở đồng thuận với chương trình vì tính nhân đạo và một số bệnh nhân có điều kiện có thể đồng chi trả”, ông Bỉnh nói rõ.

Sở cũng đã yêu cầu Giám đốc Bệnh viện Truyền máu và Huyết học TP HCM nghiêm túc rút kinh nghiệm sâu sắc, việc lập kế hoạch dự trù số lượng thuốc đề nghị hiến tặng, không sát với thực tế sử dụng. Do vậy, dù số lượng thuốc dùng cho 6 tháng, nhưng 10 tháng trôi qua, Bệnh viện vẫn không sử dụng được 1/2 số thuốc đã nhận về, do lượng người tham gia chương trình chỉ bằng 1/2 lượng dự trù.

Lý giải điều này, Bệnh viện cho rằng, khó khăn lớn là số người đăng ký tham gia chương trình không nhiều do phải đồng chi trả. Khởi đầu công ty Novartis đề nghị tỉ lệ đồng chi trả của bệnh nhân là 10% (100 triệu đồng/năm), sau đó Công ty giảm còn 42 triệu. Do đó, Bệnh viện phải chờ thêm thời gian để người bệnh thực hiện mua toa thuốc Tasigna lần đầu. Đây là thủ tục bắt buộc để được tham gia chương trình. Đến ngày 27/9/2014, mới có người bệnh đầu tiên mua toa thuốc theo quy định. Chương trình từ đó mới được bắt đầu với 26 người tham gia. Do vậy, Bệnh viện không thể sử dụng kịp số thuốc nhập về trước khi thuốc hết hạn dùng.

Tuy nhiên, lãnh đạo Sở Y tế TP HCM cho rằng, nếu Bệnh viện xét thấy nhu cầu sử dụng thuốc là cần thiết cho người dân thì tìm nguồn viện trợ khác theo đúng nghĩa viện trợ nhân đạo, không bao hàm việc đồng chi trả như công ty Novartis làm.

Đồng thời, lãnh đạo Sở Y tế TP HCM cũng cho rằng, khi ký hợp đồng tham gia chương trình, phải xác định rõ chủ sở hữu lô làng là của Bệnh viện hay của Công ty Dược Novartis. Vì thực tế, Bệnh viện không thể tự quyết định khi biết số thuốc còn tồn kho khá lớn nhưng lại không được sử dụng cho người bệnh không tham gia chương trình, cho dù biết thuốc sẽ bị tiêu hủy khi hết hạn.

Bên cạnh đó, khi phát hiện hạn dùng của thuốc viện trợ còn quá ngắn, nhưng Công ty không đồng ý cho Bệnh viện sử dụng mở rộng cho những bệnh nhân khác không tham gia chương trình, hoặc mở rộng diện sử dụng tại những bệnh viện khác, thì phải khẩn trương báo cáo Sở để can thiệp.

Võ Thu