Vụ án Hà Văn Thắm OceanBank: Nếu truy đến cùng lời khai, những "cộm cán" Vietsovpetro ra sao?

Sáng 6/9, trao đổi với phóng viên, Tiến sỹ, luật sư Lê Văn Thiệp- Trưởng văn phòng luật sư Toàn Cầu, Đoàn luật sư Hà Nội cho biết: Nếu làm nghiêm, làm đến cùng thì số phận pháp lý của các ông: Từ Thành Nghĩa- Tổng Giám đốc Liên doanh Dầu khí Việt - Nga (Vietsovpetro); Ông Nguyễn Hữu Tuyến- cựu Tổng Giám đốc Vietsovpetro, Võ Quang Huy Kế toán trưởng Vietsovpetro là rất mong manh. Có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý về tội danh Nhận hối lộ theo quy định tại Điều 279 Bộ luật Hình sự.

Hà Văn Thắm tại tòa

Các yếu tố như: Quyền, chức vụ, thực tế Vietsovpetro là khách hàng gửi số lượng tiền rất lớn tại OceanBank, có nhận lãi theo quy định. Hơn nữa việc chi lãi ngoài “chăm sóc khách hàng” của OceanBank là hệ thống xuyên suốt thì việc chi lãi ngoài chăm sóc khách hàng cho lãnh đạo Vietsovpetro là hoàn toàn chứng minh được.

“Từ các lời khai đồng nhất và chứng cứ về hệ thống cơ quan bảo vệ pháp luật hoàn toàn có thể xem xét xử lý trách nhiệm pháp lý của những người trên”- luật sư Thiệp nói.

Tội nhận hối lộ được cấu thành do lỗi của người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn, trực tiếp hoặc qua trung gian đã nhận hoặc sẽ nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác dưới bất kỳ hình thức nào. Tội nhận hối lộ thuộc tội phạm về tham nhũng.

Thực tiễn cho thấy, người có chức vụ nhận quà biếu sau khi đã làm đúng chức trách của mình thì có phải đã nhận hối lộ không? Về vấn đề này đã có những quan niệm sau: Thứ nhất: giữa người có chức vụ và người đưa quà biếu không có bất kỳ thỏa thuận nào về việc tặng quà biếu, người nhận quà biếu thực hiện công việc của mình đúng chức năng, quyền hạn, vô tư thì quà biếu được như sự biết ơn, có trước có sau, là tấm lòng, đạo đức của người Việt nam.

Thứ hai: Nếu nhận quà biếu thường xuyên, có hệ thống, tuy không có thỏa thuận giữa người tặng quà và người nhận quà, giá tri quà biếu lớn, người đưa quà biếu ngầm hiểu quà biếu ấy là của hối lộ thì coi là phạm tội nhận hối lộ.

Thứ ba: Đối với những công việc, những ngành có quy định cấm nhận quà dưới bất kỳ hình thức nào, giá trị nào thì việc nhận quà biếu coi như nhận hối lộ.

Mặt chủ quan của tội nhận hối lộ được thể hiện do hình thức lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội thấy trước họ là người có chức vụ, việc nhận tiền của là do lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nhận tiền của hối lộ là trái pháp luật, trái với quy định của cơ quan, tổ chức. Tuy nhiên, người phạm tội đã mong muốn nhận được tiền của hối lộ.

Bị cáo Nguyễn Xuân Sơn khai nhiều lần đưa tiền cho các VIP tại Vietsovpetro. Ảnh: TTX

Chủ thể của tội nhận hối lộ phải là người có chức vụ, quyền hạn. Chức vụ, quyền hạn ấy liên quan trực tiếp đến việc giải quyết công việc của người đưa hối lộ. Trường hợp người có chức vụ nhưng chức vụ, quyền hạn của họ không liên quan đến việc giải quyết công việc theo yêu cầu của người đưa hối lộ thì không coi là tội nhận hối lộ mà phạm vào tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi.

Trước đó, trong phiên xử ngày 5/9, đại án OceanBank lại “nóng ran” khi một phần chìm của nhà băng tiếp tục được hé lộ. Đó là các lời khai tại tòa của các bị cáo là lãnh đạo cộm cán một thời tại OceanBank, khai chi lãi ngoài cho ông Từ Thành Nghĩa- Tổng Giám đốc Liên doanh Dầu khí Việt - Nga (Vietsovpetro); Ông Nguyễn Hữu Tuyến- cựu Tổng Giám đốc Vietsovpetro, Võ Quang Huy Kế toán trưởng Vietsovpetro.

Cụ thể, bị cáo Nguyễn Xuân Sơn khai trong thời gian làm tổng giám đốc (TGĐ) OceanBank, bị cáo nhiều lần đến Vietsovpetro gặp kế toán trưởng Võ Quang Huy và TGĐ khi đó là ông Nguyễn Hữu Tuyến để “tặng quà của chủ tịch Hà Văn Thắm”. Bị cáo Sơn khai trong hai năm bị cáo tới Vietsovpetro khoảng 8-10 lần, mỗi lần đều có lãnh đạo chi nhánh Vũng Tàu đi cùng.

Cụ thể một lần tặng bao nhiêu bị cáo không nhớ, bị cáo Sơn chỉ nhớ rằng mỗi lần tặng khoảng 10.000-20.000 USD hoặc 200-300 triệu đồng”.

Cựu TGĐ OceanBank cũng khai “quà tặng” này chủ yếu bị cáo đưa cho kế toán trưởng Võ Quang Huy vì TGĐ Nguyễn Hữu Tuyến rất khó gặp, vài lần tới mới gặp một lần.

Bị cáo Nguyễn Minh Thu- cựu TGĐ khác của OceanBank giải thích rõ về 22,7 tỉ đồng và tỉ lệ “7:3”. Cụ thể tỉ lệ 7: 3 là tỉ lệ 70:30, bị cáo đưa kế toán trưởng 70% số tiền chủ tịch Hà Văn Thắm đồng ý chi lãi ngoài, 30% còn lại đưa cho TGĐ. Bị cáo Thu giải thích tỉ lệ này do kế toán trưởng Võ Quang Huy đề nghị, bị cáo chỉ thực hiện theo yêu cầu.

Ông Võ Quang Huy- Kế toán trưởng Vietsovpetro trả lời tại tòa. Ảnh: TG

Theo bị cáo Minh Thu, trong quãng thời gian từ tháng 7/2012 đến tháng 6/2014, bị cáo đưa khoảng 22,7 tỉ đồng tiền chăm sóc khách hàng, trong đó kế toán trưởng nhận khoảng 15-16 tỉ đồng, còn lại là TGĐ. Tuy nhiên, bị cáo Thu chỉ phụ trách chi lãi ngoài với tiền gửi không kỳ hạn, đối với tiền gửi có kỳ hạn do chi nhánh Vũng Tàu phụ trách.

Những lãnh đạo và nguyên lãnh đạo của Vietsovpetro bị triệu tập do cáo buộc của hai cựu Tổng Giám đốc Oceanbank là bị cáo Nguyễn Xuân Sơn và bị cáo Nguyễn Minh Thu khai về việc chi lãi ngoài nhiều tỷ đồng.

Trả lời HĐXX về lời khai của các bị cáo từng đứng đầu Oceanbank liên quan đến việc nhận số tiền đặc biệt lớn trái quy định của ngân hàng này, Tổng Giám đốc Vietsovpetro Từ Thành Nghĩa, cựu Tổng Giám đốc Vietsovpetro Nguyễn Hữu Tuyến và Kế toán trưởng Vietsovpetro Võ Quang Huy đều phủ nhận cáo buộc.

Ba ông này đều cho rằng, đó là những lời khai một chiều của các bị cáo vì họ không nhận tiền lãi suất ngoài của Oceanbank. Ông Võ Quang Huy cho biết, Vietsovpetro có quan hệ gửi tiền với Oceanbank và việc gửi tiền và sử dụng dịch vụ của Oceanbank theo chủ trương của Tập đoàn PVN. Thời điểm cao nhất gửi tại Oceanbank là 100 triệu USD (hơn 2.000 tỷ đồng), còn tiền Việt là khoảng 1.000 tỷ đồng.

Trong phần đối chất, bị cáo Nguyễn Minh Thu tiếp tục khẳng định thời gian thay Nguyễn Xuân Sơn chăm sóc khách hàng Vietsovpetro, bị cáo đã nhiều lần chi lãi suất ngoài tổng cộng 22,7 tỷ đồng cho doanh nghiệp này, trong đó đưa cho Kế toán trưởng Võ Quang Huy 15 - 16 tỷ đồng, số còn lại đưa cho Tổng Giám đốc Nguyễn Hữu Tuyến, sau khi ông Tuyến nghỉ hưu và ông Từ Thành Nghĩa lên Tổng Giám đốc thì bị cáo đưa tiếp tiền cho ông Nghĩa. Số tiền bị cáo đưa cho Kế toán trưởng là 70% và Tổng Giám đốc là 30% giá trị tiền doanh nghiệp gửi. Nếu chi ngoại tệ thì mỗi lần từ 10.000 đến 20.000 USD, nếu tiền Việt thì mỗi lần từ 200 đến 300 triệu đồng.

Tiếp đó, trả lời HĐXX, bị cáo Hà Văn Thắm và bị cáo Nguyễn Xuân Sơn đều khẳng định, việc chi lãi suất ngoài cho khách hàng Vietsovpetro là chủ trương của họ và thực tế đã chi thường xuyên trong nhiều năm, từ khi ông Tuyến là Tổng Giám đốc, sau này ông Nghĩa là Tổng Giám đốc và cả hai đời Tổng Giám đốc này thì ông Huy đều giữ vai trò Kế toán trưởng.

Hà Châu