Vụ Công ty TNHH Ngọc Linh san gạt đất rừng ở Thái Nguyên: UBND xã Bằng Thành báo cáo gì?

Tại buổi làm việc ngày 24/10, UBND xã Bằng Thành cho biết, đơn vị đã báo cáo UBND tỉnh Thái Nguyên về tình hình công tác quản lý nhà nước đối với tài nguyên khoáng sản trên địa bàn xã; trong đó có sự việc liên quan đến Công ty TNHH Ngọc Linh.

Theo Báo cáo số 263/BC-UBND của UBND xã Bằng Thành, sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động ổn định kể từ ngày 01/7/2025, đơn vị đã chủ động, tích cực, quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo; ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, xây dựng kế hoạch kiểm tra nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn. Tuy nhiên, do địa bàn rộng, có nhiều tài nguyên khoáng sản, một số cá nhân, tổ chức đã lợi dụng thời điểm trước và trong quá trình sáp nhập, kiện toàn mô hình chính quyền địa phương hai cấp để thực hiện hành vi khai thác khoáng sản trái phép, tự ý cải tạo đất, vi phạm các quy định của pháp luật về khai thác khoáng sản và đất đai.

Cụ thể, ngày 03/9/2025, UBND xã Bằng Thành phát hiện một vụ việc nghi có dấu hiệu khai thác khoáng sản khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép tại thôn Nà Lại. Sau đó, UBND xã đã lập biên bản, tạm giữ tang vật, phương tiện, lấy mẫu vật gửi đến cơ quan chuyên môn để phân tích, đồng thời tiếp tục hoàn thiện hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính khi có kết quả giám định và thực hiện các bước xử lý khác theo quy định.

Đáng chú ý, khi UBND xã Bằng Thành kiểm tra dự án "Đầu tư xây dựng công trình khai thác và chế biến quặng Chì - Kẽm khu vực Phja Đăm - Khuổi Mạn, xã Bằng Thành, huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn (cũ)" — dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1812/QĐ-UBND ngày 06/10/2023 của UBND tỉnh Bắc Kạn (cũ) — phát hiện rằng vào khoảng tháng 4/2025, Công ty TNHH Ngọc Linh đã tự ý tiến hành san gạt, cải tạo mặt bằng với diện tích lớn, xây dựng một dãy nhà ở cho nhân viên, một nhà xưởng và lắp đặt hệ thống chiếu sáng và nhiều hạng mục phụ trợ khác.

Công ty cũng tự ý thỏa thuận chi trả tiền với các hộ dân mà không thông báo cho chính quyền địa phương, không có phương án kiểm đếm, đơn giá đền bù được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chưa có Nghị quyết chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Ngoài ra, doanh nghiệp này còn tự mở đường từ thôn Phja Đăm qua thôn Pác Nặm (chiều dài khoảng 1 km) mà chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, cấp phép.

UBND xã Bằng Thành chỉ rõ thêm vi phạm, cụ thể, theo Quyết định số 1812/QĐ-UBND ngày 06/10/2023 của UBND tỉnh Bắc Kạn, tại điểm 8.2, mục 8, Điều 1 quy định: Đến quý IV/2024, doanh nghiệp phải hoàn thiện thủ tục thiết kế, đánh giá tác động môi trường, cấp phép khai thác mỏ và thủ tục đất đai. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại (ngày 19/9/2025), công ty vẫn chưa hoàn thành.

Từ quý I/2025 – quý I/2026: khởi công, thi công các hạng mục xây dựng cơ bản của dự án và tiếp tục hoàn thiện các thủ tục liên quan. Song, đến tháng 9/2025, công ty vẫn chưa cung cấp được hồ sơ có liên quan đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Tuy nhiên, công ty đã tự ý san ủi, cải tạo mặt bằng và xây dựng các hạng mục liên quan.

Từ quý II/2026, dự án phải hoàn thành và đi vào khai thác khoáng sản. Hiện nay, công ty đã mở các nhánh đường dẫn đến khu vực dự kiến khai thác.

Theo Quyết định số 1812/QĐ-UBND ngày 06/10/2023 của UBND tỉnh Bắc Kạn, trách nhiệm của Công ty TNHH Ngọc Linh là thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý như: thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật, cấp phép khai thác khoáng sản, cấp phép xây dựng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, thủ tục đất đai và các thủ tục khác có liên quan. Tuy nhiên, đến nay UBND xã Bằng Thành chưa nhận được bất kỳ hồ sơ nào được cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt và cấp phép.

Trong quá trình thực hiện dự án, công ty phải phối hợp với các cơ quan liên quan để rà soát, đánh giá hiện trạng đất, thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác (đối với phần diện tích có rừng) theo quy định; không được thực hiện dự án tại khu vực có rừng tự nhiên khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Khi lập hồ sơ thiết kế khai thác, công ty cần làm rõ vị trí mở cửa lò, độ sâu khai thác để đảm bảo không ảnh hưởng đến môi trường và hiện trạng rừng. Tuy nhiên, đến nay công ty vẫn chưa cung cấp các hồ sơ, giấy tờ liên quan về chuyển đổi mục đích sử dụng rừng.

Bên cạnh đó, công ty chưa bố trí nguồn nhân lực phù hợp, chưa phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương để sớm hoàn thiện thủ tục pháp lý triển khai dự án theo đúng tiến độ cam kết. UBND xã Bằng Thành cũng cho biết đến nay vẫn chưa nhận được bất kỳ báo cáo định kỳ nào của công ty về tiến độ thực hiện dự án, cũng như việc phối hợp thông tin, tuyên truyền để người dân các thôn lân cận nắm bắt và giám sát.

Công ty chưa tuân thủ các quy định của pháp luật về quy hoạch, đất đai, môi trường, xây dựng, khoáng sản, lao động, phòng cháy chữa cháy... nhưng đã tự ý san ủi, xây dựng lán trại, mở đường, gây bức xúc trong nhân dân, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và sản xuất, làm hư hỏng đường giao thông nông thôn do phương tiện có tải trọng lớn.

Cũng theo UBND xã Bằng Thành, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép đã diễn ra trong thời gian khá dài trước ngày 01/7/2025 và lợi dụng giai đoạn chuyển giao khi chính quyền địa phương hai cấp vừa được kiện toàn. Các đối tượng thường lợi dụng đêm tối, địa hình giáp ranh với tỉnh Cao Bằng để khai thác, tập kết, vận chuyển khoáng sản trong thời gian ngắn; thậm chí cài cắm người canh gác, báo tin để kịp di chuyển máy móc, phương tiện khi bị phát hiện. Do tổ liên ngành không có thẩm quyền tạm giữ phương tiện đang lưu thông nên gặp khó khăn trong xử lý.

Trước thực trạng trên, UBND xã Bằng Thành đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn xác minh, kiểm tra, lập biên bản (nội dung này PV đã phản ánh trong bài viết trước).

Trước tình hình phức tạp, UBND xã Bằng Thành kiến nghị UBND tỉnh Thái Nguyên, Sở Tài nguyên và Môi trường, Công an tỉnh tổ chức kiểm tra toàn bộ hồ sơ pháp lý và thực địa dự án "Đầu tư xây dựng công trình khai thác và chế biến quặng Chì - Kẽm khu vực Phja Đăm - Khuổi Mạn" do Công ty TNHH Ngọc Linh triển khai, vì hồ sơ hiện chưa đầy đủ, chưa có các thiết kế cơ sở, kỹ thuật, cấp phép khai thác, cấp phép xây dựng, quyết định phê duyệt và các thủ tục khác có liên quan.

UBND xã cũng đề nghị Công an tỉnh Thái Nguyên tăng cường công tác điều tra, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi thu mua, tập kết, vận chuyển, tiếp tay (nếu có) cho hoạt động khai thác khoáng sản trái phép; đồng thời kiểm tra, xử lý các đối tượng lạ mặt, không thực hiện khai báo tạm trú, không thuộc các dự án được cấp phép, nhất là vào ban đêm, khi nhiều phương tiện trọng tải lớn di chuyển qua địa bàn xã Bằng Thành.

Trước đó, như Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe & Đời sống) đã thông tin, người dân thôn Phja Đăm, xã Bằng Thành, tỉnh Thái Nguyên phản ánh việc Công ty TNHH Ngọc Linh tự ý san gạt, cải tạo mặt bằng, mở đường qua nhiều diện tích rừng khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Hành vi san ủi trái phép này có dấu hiệu hủy hoại đất rừng, ảnh hưởng nguồn nước sạch, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, đe dọa tính mạng và đời sống người dân.

Ngày 24/10, phóng viên ghi nhận tại khu vực đồi Phja Làn, thôn Phja Đăm, con đường mòn dẫn vào khu sản xuất của người dân đã bị san ủi mở rộng nền lên khoảng 3 m, đất bị đổ tràn xuống ta luy âm, gây biến dạng địa hình.

Tại khu vực đồi Lủng Chè, công ty đã mở một con đường dài gần 2 km đi từ Phja Đăm xuyên qua nhiều diện tích rừng sản xuất của người dân đến thôn Pác Nặm. Ở khu vực chính của dự án, công ty đã xây dựng hàng loạt nhà xưởng, kéo đường điện cao thế, tập kết nhiều ô tô, máy xúc, máy ủi... và xây dựng một trạm biến áp trên đồi cao.

Video Công ty TNHH Ngọc Linh san ủi đất rừng để mở đường, xây dựng nhà xưởng tại thôn Phja Đăm, Thái Nguyên: