Vụ hồ Dầu Tiếng bị xâm hại: Công ty Tân Châu đã "qua mặt" Bộ NN&PTNT như thế nào?

‘Tiền trảm, hậu tấu’

Liên quan đến vụ hồ Dầu Tiếng (Tây Ninh) bị xâm hại, mới đây Công ty CP năng lượng Tân Châu (Công ty Tân Châu), chủ đầu tư nhà máy điện mặt trời Tân Châu 1 đã có báo cáo gửi UBND tỉnh Tây Ninh, Bộ NN&PTNT và các đơn vị trực thuộc. Trong văn bản này, công ty Tân Châu đã thừa nhận các sai phạm của mình.

Theo đó, ngày 9/9/2020, công ty Tân Châu có văn bản thỏa thuận với công ty Dầu Tiếng - Phước Hòa, đơn vị quản lý hồ Dầu Tiếng về việc xây dựng, vận hành nhà máy điện mặt trời Tân Châu 1 và tuyến đường dây 110kV đấu nối vào lưới điện quốc gia.

Sau đó, công ty Dầu Tiếng - Phước Hòa đã hướng dẫn công ty Tân Châu về việc muốn xây dựng trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi thì phải được Bộ NN&PTNT cấp phép.

Báo cáo của Công ty CP năng lượng Tân Châu gửi Bộ NN&PTNT thừa nhận các sai pham và đề nghị được hợp thức hóa sai phạm.

Ngày 28/9/2020 công ty Tân Châu đã nộp hồ sơ xin cấp phép tại Vụ Pháp chế - Thanh tra thuộc Tổng cục Thủy lợi. Tuy nhiên, do hồ sơ không đầy đủ nên đã bị trả về để bổ sung, hoàn thiện.

"Do áp lực tiến độ của dự án phải hoàn thành và đưa nhà máy vào hòa lưới điện quốc gia trước ngày 31/12/2020 để hưởng ưu đãi về giá điện và tranh thủ mùa khô khi mực nước hồ Dầu Tiếng xuống thấp, chủ đầu tư đã tiến hành thi công trước một số hạng mục...

Đến nay (khi dự án đã hoàn thành - PV), công ty CP năng lượng Tân Châu vẫn chưa được Tổng cục Thủy lợi - Bộ NN&PTNT cấp phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi. Công ty CP năng lượng Tân Châu nhận rõ trách nhiệm là sai phạm trong việc chậm trễ thực hiện các bước theo quy định...".

Từ nội dung báo cáo nêu trên cho thấy, công ty Tân Châu biết rõ quy định là phải xin phép và phải được cấp phép thì mới được xây dựng các hạng mục của nhà máy điện mặt trời Tân Châu 1 trong phạm vi bảo vệ hồ Dầu Tiếng nhưng vẫn cố tình vi phạm. Hiện nay, công trình đã đóng điện hơn 6 tháng và chủ đầu tư mới báo cáo Bộ NN&PTNT về các hành vi vi phạm của mình.

Mục đích sâu xa khiến doanh nghiệp này hoạt động bất chấp luật pháp đó chính là lợi nhuận vì giá điện mặt trời trước mốc ngày 31/12/2020 nằm trong mức giá được khuyến khích của Chính phủ.

Bộ NN&PTNT có bị doanh nghiệp đẩy vào thế bí?

Đi kèm với nội dung báo cáo về các vi phạm nêu trên, cuối văn bản, công ty Tân Châu đề nghị Bộ NN&PTNT tạo điều kiện để hoàn thiện thủ tục pháp lý. Đề nghị này của phía Tân Châu liệu có đẩy Bộ NN&PTNT vào thế bí? Trong trường hợp Bộ NN&PTNT từ chối đề nghị cấp phép và yêu cầu phải dỡ bỏ các hạng mục trong phạm vi bảo vệ hồ Dầu Tiếng thì công ty Tân Châu phải chấp hành và gánh chịu thiệt hại nặng nề.

Trường hợp khác, nếu Bộ NN&PTNT tiến hành các thủ tục để cấp phép cho Tân Châu khi nhà máy đã hoàn thành thì chẳng khác nào giúp đơn vị này hợp thức hóa sai phạm. Đồng thời, phương án này sẽ tạo tiền lệ cho các đơn vị khác vi phạm quy định pháp luật về thủy lợi. Công luận và người dân sẽ giám sát các động thái của Bộ NN&PTNT trong việc ứng xử, xử lý vụ việc này.

Hồ Dầu Tiếng

Trước đó, như Báo Gia đình và Xã hội phản ánh, Tổng cục Thủy lợi xác định, nhà máy điện mặt trời Tân Châu 1 do Công ty CP năng lượng Tân Châu triển khai xây dựng trong phạm vi bảo vệ hồ Dầu Tiếng khi chưa có giấy phép hoạt động đã vi phạm quy định của pháp luật về thủy lợi.

Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Dầu Tiếng – Phước Hòa (Công ty Dầu Tiếng- Phước Hòa) được Bộ giao nhiệm vụ quản lý, khai thác và bảo vệ công trình phục vụ sản xuất và dân sinh. Tuy vậy, Công ty Dầu Tiếng - Phước Hòa không phát hiện, ngăn chặn kịp thời và báo cáo, kiến nghị chính quyền địa phương và cơ quan chức năng xử lý theo quy định.

Để làm rõ các vi phạm nêu trên, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, ông Nguyễn Hoàng Hiệp đã chỉ đạo Tổng cục Thủy lợi yêu cầu Công ty Dầu Tiếng – Phước Hòa phải báo cáo chi tiết nhiều nội dung. Cụ thể, Công ty Dầu Tiếng – Phước Hòa phải:

"Kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các bộ phận, cá nhân để xảy ra vi phạm hoạt động xây dựng nhà máy điện mặt trời Tân Châu 1 trong phạm vi bảo vệ hồ Dầu Tiếng khi chưa có giấy phép hoạt động theo quy định của pháp luật; làm rõ việc không phát hiện ra hoạt động xây dựng trái phép hay phát hiện ra, nhưng không ngăn chặn, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xử lý".

Báo Gia đình và Xã hội sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc này tới quý độc giả.

Công Tâm