Vừa ôn thi vừa xem…tivi

Thí sinh cần nắm chắc kiến thức và cập nhật thông tin thời sự để đáp ứng đề thi Ngữ văn ra theo hướng “mở”. Ảnh: N.H

Kim chỉ nam là cấu trúc đề thi

Bắt đầu từ năm 2015, đề thi THPT quốc gia ở môn Ngữ văn đã có một số điều chỉnh so với các kỳ thi trước. Đề thi 180 phút bao gồm 2 phần, phần I (3 điểm), phần II (7 điểm). Theo TS Trịnh Thu Tuyết, từ nay tới kỳ thi là khoảng thời gian quan trọng để các em ôn tập hiệu quả ở môn Ngữ văn. Thời gian không quá gấp nên thí sinh cần có hướng ôn tập khoa học để đạt hiệu quả cao. Khi ôn tập cần bám chắc cấu trúc đề thi để đáp ứng yêu cầu của đề ra. Thí sinh nên tham khảo các đề thi của năm trước, làm thử các đề thi của các thầy, cô.

Theo TS Trịnh Thu Tuyết, đề thi môn Ngữ văn, ở phần đọc hiểu (phần I) có quỹ điểm là 3,0 điểm. Với phần đọc hiểu, thí sinh cần nắm chắc vấn đề về hệ thống hóa kiến thức tiếng Việt ở chương trình THCS và THPT. Việc ôn tập câu đọc hiểu cần phải chắc chắn hơn trong lúc làm bài. Về phần kiến thức tiếng Việt, nội dung sẽ bao gồm cả kiến thức của THCS và THPT. Các thao tác lập luận, phong cách ngôn ngữ, phương thức trần thuật, các biện pháp tu từ, các kiểu câu. Thí sinh lưu ý và có thể làm đề cương để ôn tập.

Đối với nội dung theo cấu trúc đề, người đọc phải hiểu kỹ nội dung, các bài đọc thêm, bài bình luận, trên báo… nội dung đề thi có thể trong hoặc ngoài sách giáo khoa. TS Trịnh Thu Tuyết lưu ý, thí sinh cần đọc kỹ tác phẩm, văn bản trong sách giáo khoa. Đặc biệt, nắm chắc giá trị nội dung và nghệ thuật các tác phẩm trong sách giáo khoa. Thí sinh cần rèn luyện các thao tác, kỹ năng và phương pháp đọc hiểu văn bản.

Theo TS Trịnh Thu Tuyết, việc Bộ GD&ĐT đưa nội dung đọc hiểu văn bản là rất cần thiết, vì đây là một yêu cầu thực tiễn, việc thí sinh biết đọc hiểu văn bản, biết áp dụng vào thực tiễn sẽ giúp ích cho thí sinh sau này. Đây cũng là một xu thế tất yếu của giáo dục quốc tế. Ở phần đọc hiểu 3,0 điểm nhưng rất quan trọng, thí sinh cần phải huy động kiến thức đọc hiểu đó là kiến thức để thẩm định, cảm nhận văn học, kiến thức tiếng Việt. Cần xem lại kiến thức đã học, kể cả kiến thức ở giai đoạn THCS.

Cập nhật các vấn đề thời sự

Gợi ý ôn tập đáp ứng phần II (Phần làm văn, 7,0 điểm), TS Trịnh Thu Tuyết cho rằng, câu nghị luận xã hội thường có 3 nội dung: Nghị luận về tư tưởng đạo lý, nghị luận về một hiện tượng xã hội (ví dụ: lối sống vô cảm, văn hóa thần tượng…), nghị luận về một vấn đề rút ra từ một tác phẩm văn học. Vì câu này yêu cầu nghị luận trực tiếp về những vấn đề xã hội nên các em phải mở rộng tầm nhìn, nghe, quan sát, cập nhật tình hình thời sự xã hội, hiện tượng của đời sống xung quanh thì mới có thể bàn luận và lý giải thấu đáo các vấn đề. Thí sinh nên thường xuyên đọc báo, xem tivi để cập nhật thông tin có thể ra trong đề thi.

Ở câu nghị luận văn học (câu 2, phần II), đề ra có thể là có tính chất câu hỏi mở, theo khả năng sáng tạo của thí sinh. Cũng có thể là việc so sánh hai phương thức trong hai tác phẩm, dạng bình luận các ý kiến, cảm nhận về đoạn thơ, nhân vật, vấn đề... Bên cạnh ôn tập nội dung kiến thức trong SGK, hệ thống hóa kiến thức, luyện các dạng đề, thí sinh cần dành chút thời gian mỗi ngày nắm bắt cập nhật thông tin mới của cuộc sống, của quê hương đất nước.

Để tránh sai sót, mất điểm khi đi thi, TS Trịnh Thu Tuyết lưu ý: Khi đi thi, cần căn chỉnh thời gian thật chính xác, tránh trường hợp câu ít điểm viết dài, câu nhiều điểm viết ngắn vì không kịp thời gian. Làm sao để huy động được các kiến thức đã học, vận dụng theo yêu cầu đề bài, viết hàm súc, tránh lan man, tránh lỗi thiếu ý dẫn đến mất điểm. Hãy dành thời gian thực sự phù hợp để hoàn thành các câu đọc hiểu, nghị luận xã hội, nghị luận văn học.

“Đối với phần I, câu 1 là câu gây quỹ điểm tương đối phù hợp. Nghị luận xã hội giúp thí sinh được “va chạm”, nhiều thí sinh rất thích “chém”. Tuy nhiên, câu này thí sinh không nên sa đà viết nhiều, chỉ viết đủ ý, đáp ứng yêu cầu của đề thi để dành thời gian cho các câu khác”, TS Trịnh Thu Tuyết chia sẻ.

“Những năm gần đây, ví dụ như đề thi (tốt nghiệp THPT, THPT quốc gia năm 2015) được ra theo hướng “mở”. Điều này đòi hỏi bên cạnh hệ thống kiến thức học trong sách giáo khoa THCS, THPT (chủ yếu là lớp 12), thí sinh cần cập nhật thông tin từ báo, đài. Thậm chí, các em đừng quên chia sẻ tâm tư với gia đình, bạn bè hay những mảnh đời bất hạnh quanh các em... Rất có thể, đây sẽ lại là một phần nội dung của các đề thi ngày càng nhân văn và gần gũi hơn với cuộc sống”, TS Trịnh Thu Tuyết (ảnh)chia sẻ.

Quang Huy/Báo Gia đình & Xã hội