10 bộ phim Nhật Bản xuất sắc đầu thế kỷ 21

Battle Royale (2000)

Phim bắt đầu bằng việc chính quyền Nhật Bản, vì bạo lực học đường leo thang, ban hành luật cho phép cảnh sát bắt những lớp học sinh cá biệt nhốt trên một đảo hoang để các học sinh tự giết nhau cho đến khi chỉ còn một người sống sót.

Bộ phim hài châm biếm pha lẫn rùng rợn, đẫm máu này khiến khán giả bị hút vào câu chuyện khi các thiếu niên giết nhau vì những lý do kỳ quặc và là câu chuyện thông minh của đạo diễn Kinji Fukasaku.

The Taste of Tea (2004)

Lấy bối cảnh vùng đồng quê Nhật Bản, Hương Trà xoay quanh cuộc sống yên ả nhưng không khi nào hết chuyện của một gia đình ở vùng thôn dã. Với một đề tài tưởng như hết sức tầm thường, đạo diễn Katsuhito Ishii đã dùng cái nhìn tinh tế để tạo ra hàng chuỗi khung hình đắt giá và kể được diễn biến tâm lý phức tạp của các nhân vật đủ lứa tuổi. Bộ phim từng được so sánh là phiên bản Nhật của Fanny and Alexander do bậc thầy Ingmar Bergman thực hiện.

Nobody Knows (2004)

Dựa trên những sự kiện có thật về bốn đứa trẻ bị bỏ rơi, Nobody Knows là tác phẩm kể về bốn đứa bé là anh chị em ruột cùng mẹ nhưng đều khác cha lâm vào hoàn cảnh biệt lập khi bị ngay cả mẹ đẻ bỏ rơi, không được đi học vì nghèo đói. Bọn trẻ ngây thơ ngày ngày chỉ biết xem tivi, chơi trò chơi và luôn cố trốn tránh chủ nhà để giữ bí mật về sự tồn tại của chính chúng.

Không có bạo lực, không có kịch tính hay những cảnh giật gân, Nobody Knows vẫn cứa vào lòng khán giả với những vết dao đau nhói. Dường như điều khiến người xem đau lòng hơn cả từ câu chuyện dày vò này là việc bọn nhóc đang tự hủy hoại cuộc sống của chính chúng. Nobody Knows đã mang về giải "Nam diễn viên chính xuất sắc" cho cậu nhóc 14 tuổi Yûya Yagira ở LHP Cannes 2004.

Linda Linda Linda (2005)

Lấy tên từ bản hit Linda Linda của nhóm Blue Hearts, phim xoay quanh một nhóm nữ sinh trung học Nhật buộc phải tìm ca sĩ chính cho nhóm nhạc chỉ ba ngày trước khi liên hoan âm nhạc của trường diễn ra. Tuyệt vọng, họ quyết định tuyển lựa một du học sinh người Hàn Quốc tên Son. Sau quá trình tập luyện với nhiều cảnh dở khóc dở cười, nhóm nhạc cũng hiểu nhau hơn và tình bạn xuyên quốc gia thêm thắm thiết.

Đây là tác phẩm âm nhạc hài hước thú vị về đề tài học đường của đạo diễn Nobuhiro Yamashita. Ngoài kịch bản sôi động tươi vui, tác phẩm còn có nhiều ca khúc và âm nhạc Nhật Bản hiện đại, sôi động.

Memories of Matsuko (2006)

Bộ phim có tên tiếng Việt là Hồi ức của Matsuko dựa trên tiểu thuyết cùng tên của Muneki Yamada, đạo diễn Tetsuya Nakashima thực hiện. Nội dung phim xoay quanh cuộc đời bất hạnh của người phụ nữ tên Matsuko. Đang là giáo viên nhưng sau một lần bao che cho học sinh, cô bị đuổi việc. Ngay lập tức, cô bị cha đuổi khỏi nhà, phải làm việc ở một quán mát-xa tồi tàn và bị hết người tình này tới người yêu khác của khách đánh đập, hành hạ.

Với cái nhìn tinh tế cho câu chuyện nhiều ẩn ức, đạo diễn Tetsuya kể theo phong cách dòng hồi tưởng, dưới góc nhìn của cậu cháu trai tên Sho của Matsuko. Sho là một thiếu niên mơ được làm nhạc sĩ nổi tiếng và rất nghiện phim khiêu dâm. Sau khi được bố bảo đi tìm Matsuko, Sho bước vào hành trình chắp vá lại những mảnh đời về người cô đáng thương.

Departures (2008)

Bộ phim của đạo diễn Takita Yojiro từng giành giải Oscar "Phim nước ngoài xuất sắc" kể về một nhạc công thành phố thất nghiệp phải chuyển về vùng quê, hành nghề tang ma cho người chết. Sau thời gian thích nghi với cuộc sống bất tiện ở thôn quê, chàng nhạc công thành phố không chỉ có nghề mới với lương ổn định, anh còn nhận ra cả ý nghĩa của cuộc đời mình.

Ngay tên phim Okuribito (tiếng Anh: Departures) vừa có nghĩa “rời đi” lại vừa có nghĩa “khởi hành” đã chứa đựng các lớp nghĩa kép thú vị. Câu chuyện kể về một người lo hậu sự cho người chết này còn gợi nhớ đến những câu chuyện dung dị mà vĩ đại xứ hoa anh đào như Tokyo Story, Ikiru hay After Life.

Tokyo Sonata (2008)

Có tên rất thơ là Bản giao hưởng Tokyo, bộ phim của đạo diễn Kiyoshi Kurosawa phơi bày hiện thực khốc liệt về một gia đình trung lưu Nhật trước sức ép của khủng hoảng kinh tế và sự mất kết nối giữa các thành viên lẫn nhau. Những rạn nứt bắt đầu khi người chồng bị công ty sa thải nhưng lại giấu vợ vì lòng tự trọng, trong khi đó người vợ cũng có những mối quan tâm riêng. Còn cậu con nhỏ ngây thơ vẫn chơi những bản Sonata xao xuyến lòng người.

Bản giao hưởng Tokyo là một câu chuyện rất ám ảnh về cuộc sống đô thị hiện đại. Tuy bị không ít người chê có cái nhìn u tối và khắc nghiệt về cuộc sống, Tokyo Sonata vẫn giành rất nhiều giải thưởng lớn nhỏ ở các LHP nổi tiếng, trong đó phải kể đến giải "Prix Un Certain Regard" (Một góc nhìn khác) ở LHP Cannes 2008.

13 Assassins (2010)

13 Sát nhân là bộ phim hành động giải trí được đánh giá cao của đạo diễn Takashi Miike, phô diễn hình ảnh và âm thanh tuyệt vời. Tác phẩm dã sử đặt trong bối cảnh nước Nhật thời Edo (thế kỷ 17-18) kể về một nhóm Samurai nổi giận quyết định trừ khử một tên ác nhân gieo rắc tội ác khắp vùng. Càng về cuối phim, chặng đường truy đuổi kẻ xấu của nhóm Samurai càng trở nên gập ghềnh và khiến họ phải trả giá bằng cả mạng sống.

Đằng sau một cốt truyện giàu hình ảnh và nhiều bước ngoặt là chủ đề về nghĩa khí Samurai trong thời đại nhiễu nhương nơi cái xấu và cái ác luôn chồng chéo vào nhau. Phim mang về 15 giải thưởng và hơn 20 đề cử cho êkíp sáng tạo.

Cold Fish (2010)

Gold Fish là tác phẩm kinh dị nổi tiếng của đạo diễn Sion Sono. Bộ phim kể về một chủ cửa hàng cá chán chường với người vợ tẻ ngắt trong khi lại chịu sự ngược đãi tình dục bởi chính con gái mình và vô tình rơi vào bẫy ngầm của một sát nhân hàng loạt. Tác phẩm nghệ thuật này rất thử thách tính kiên nhẫn của người xem với một cốt truyện tưởng như rời rạc nhưng các khung hình lại có tính toán cao. Bộ phim đi sâu khai thác tâm lý nhân vật, là câu hỏi về nhân tính và những mức độ tội ác của con người.

Phim dựa trên cuộc sống thật của hai sát nhân hàng loạt nổi tiếng Tokyo là Sekine Gen và Hiroko Kazama. Cold Fish cũng là phim mở màn LHP Venice 2010, sau đó giành giải "Kịch bản hay nhất" ở LHP Fantastic Fest cùng năm.

Beyond Outrage (2012)

Beyond Outrage là phim mới đáng xem nhất của bậc thầy Takeshi Kitano, cha đẻ những tác phẩm ám ảnh về đề tài Yakuza (xã hội đen Nhật). Bộ phim nối dài câu chuyện Outrage (2010) kể về xung đột giữa các thế hệ khi một gia đình Yakuza lớn mạnh quá tầm kiểm soát. Cũng trong giai đoạn chuyển giao nhạy cảm, gia đình này bị phá hoại ngầm bởi một tay cảnh sát tham nhũng ác độc.

Giống như các tác phẩm đáng ngẫm khác như Sonatine, Fireworks, Brother, thế giới được vẽ lên trong Beyond Outrage khắc nghiệt, u tối và bạo lực. Khi lòng tự trọng bị thử thách bởi nấc thang giá trị mới, bộ mặt thật của những kẻ tiểu nhân trong các nhóm Yakuza và kẻ có thẩm quyền cũng lộ diện.

Theo VnExpress