1,8 tỷ thanh, thiếu niên và quyền năng thay đổi tương lai

Chiều nay, 19/11, Quỹ Dân số Liên hợp Quốc tại Việt Nam (UNFPA), phối hợp Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ Công bố báo cáo tình trạng dân số thế giới 2014.

Đây là báo cáo thường niên, được công bố trên toàn cầu vào tháng 11 hàng năm. Chủ đề năm nay được lựa chọn là Quyền năng của 1,8 tỷ thanh, thiếu niên: Những người sẽ thay đổi tương lai.

Ông Hồ Chí Hùng - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ (bìa phải) chia sẻ những hoạt động của ngành Dân số trong việc tận dụng lợi thế cơ cấu dân số "vàng", góp phần thúc đẩy sự phát triển KT-XH của đất nước

Tham dự sự kiện này có ông Lê Quốc Phong, Bí thư BCH Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam, ông Lều Vũ Điều – Phó Chủ tịch TƯ Hội Nông dân Việt Nam; ông Hồ Chí Hùng – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số – KHHGĐ (Bộ Y tế); ông Arthur Erken – Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam…

Ông Arthur Erken trao bản Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2014 cho ông Lê Quốc Phong 

Theo ông Arthur Erken, hiện nay, toàn thế giới có 1,8 tỷ thanh, thiếu niên (TTN) trong độ tuổi từ 10-24 tuổi, chiếm 25% dân số thế giới.

“Đây là thời khắc vô cùng đặc biệt của lịch sử nhân loại. Đây cũng là lần đầu tiên và duy nhất trong lịch sử  mà thế giới có nhóm dân số trẻ đông đảo như hiện nay” – ngài Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam nhấn mạnh trong lời mở đầu bài phát biểu của mình tại buổi lễ.

Nếu nhóm dân số này có các cơ hội phát triển hết tiềm năng của mình, được tiếp cận với giáo dục và y tế, bao gồm cả sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục (SKSS/SKTD), có cơ hội thực hiện các ước mơ trong cuộc sống như có việc làm tốt và ổn định thì họ sẽ mang lại những thay đổi tích cực trên toàn thế giới.

Báo cáo cũng chỉ ra, sự thay đổi nhân khẩu học đang diễn ra tại khoảng 60 quốc gia, đang mở ra cửa sổ lợi tức dân số (mà chúng ta thường gọi là cơ cấu dân số “vàng”- khi nhóm dân số trong độ tuổi lao động lớn hơn dân số trong độ tuổi phụ thuộc). 

Mặc dù có nhiều bằng chứng cho thấy các quốc gia ngày càng chú trọng và quan tâm nhiều hơn tới thanh, thiếu niên (TTN) thông qua việc thực hiện các sáng kiến về chính sách công, nhưng TTN vẫn đang phải đương đầu với nhiều khó khăn và thách thức.

Báo cáo tình trạng dân số năm nay cho một con số: Hàng ngày, có 39.000 các em gái trở thành các cô dâu trước khi bước sang tuổi 18. TTN hiện chưa được hưởng các quyền về SKSS/SKTD và các quyền về sinh sản – những yếu tố được coi là cơ bản nhằm giúp TTN phát huy hết tiềm năng của mình. Nguyên nhân là do những khoảng trống lớn đang tồn tại trong công tác cung cấp thông tin và dịch vụ chăm sóc SKSS/SKTD. Đặc biệt, vị thành niên ít được tiếp cận với các phương tiện tránh thai, các dịch vụ xét nghiệm, tư vấn và chăm sóc HIV.

Bản báo cáo nêu rõ khuyến cáo cần hành động ngay để đảm bảo những lợi ích của “cơ cấu dân số vàng”. Trong đó, cần tập trung đầu tư vào TTN, bởi đây chính là sự đầu tư khôn ngoan. Điều này sẽ giúp các quốc gia đang phát triển gặt hái được các lợi ích mà thời kỳ cơ cấu dân số "vàng” mang lại – yếu tố giúp các quốc gia này giảm đói nghèo và nâng cao mức sống.

Bản báo cáo kết thúc bằng thông điệp: Một em nhỏ 10 tuổi tại thời điểm năm 2015 sẽ trở thành một thanh niên 25 tuổi vào năm 2030. Đây là năm cần phải đạt được các mục tiêu phát triển bền vững cho các thế hệ tiếp theo. Nếu các chính phủ đặt ra mục tiêu cao ở giai đoạn hiện tại thì họ sẽ mang lại cho TTN một tương lai sáng hơn, đảm bảo thực hiện các quyền cho TTN, thực hiện được lời hứa với TTN và tận dụng được hết tiềm năng của dân số trẻ trong trong lai.

Tại Việt Nam, chúng ta đã chính thức bước vào thời kỳ cơ cấu dân số “vàng”, ghi nhận số lượng thanh, thiếu niên đông đảo nhất trong lịch sử của đất nước. Nhóm dân số trẻ từ 10-24 tuổi chiếm gần 40% tổng dân số cả nước.

Cho rằng, Việt Nam không thể để lãng phí cơ hội này của thời kỳ cơ cấu dân số “vàng”, ông Arthur khuyến nghị đây chính là lúc chúng ta cần phải đầu tư cho thanh, thiếu niên.

Ông Lê Quốc Phong – Bí thư BCH Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam kêu gọi các cơ quan, Bộ, ban, ngành của Nhà nước tăng cường sự tham gia của TTN trong việc xây dựng và phân tích chính sách ảnh hưởng tới TTN, đảm bảo rằng các chính sách và dịch vụ được xây dựng sẽ phù hợp và đáp ứng nhu cầu của nhóm dân số trẻ.

Tại buổi lễ công bố, đại diện UNFPA, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể Trung ương đã giải đáp các câu hỏi của các phóng viên, các bạn thanh niên có mặt trong khán đài.

Nhiều bạn trẻ đã bày tỏ mối quan tâm đối với việc khám sức khỏe tiền hôn nhân để góp phần đảm bảo cuộc sống hôn nhân bền vững. Ông Hồ Chí Hùng - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ chia sẻ, hiện nay, Tổng cục DS-KHHGĐ đã và đang triển khai hàng loạt các mô hình, đề án nâng cao chất lượng dân số, trong đó có đề án "Tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân". Đề án đang triển khai trên 43 tỉnh, thành phố.

Rất nhiều cặp nam - nữ trước khi kết hôn đã đến các cơ sở y tế, Trung tâm Dân số, các câu lạc bộ về SKSS VTN, TN hay các câu lạc bộ tiền hôn nhân để được tư vấn, khám sức khỏe nhằm chuẩn bị kiến thức, tâm lý đúng cho cuộc sống tình dục vợ chồng; phát hiện và điều trị sớm (nếu có thể) một số bệnh tật có thể ảnh hưởng đến vấn đề tình dục, mang thai, sinh đẻ về sau; chuẩn bị để có một cuộc sống tình dục thoải mái, thỏa mãn và an toàn nhất; thực hiện sinh đẻ có kế hoạch một cách hiệu quả nhất; phòng ngừa các bệnh lý, dị tật bẩm sinh cho đứa con trong tương lai, chuẩn bị cho người phụ nữ có điều kiện sức khỏe để mang thai và sinh đẻ an toàn về sau.

Sự xuất hiện của ca sĩ Duy Khoa nhận được sự cổ vũ nhiệt tình của đông đảo các bạn trẻ trong khán phòng Nhà hát Âu Cơ

Với 1,8 tỷ người, thanh, thiếu niên sẽ là lực lượng thay đổi tương lai

Tin: Võ Thu

Ảnh: Chí Cường