4 cách ăn uống kiêng kỵ theo quy luật tự nhiên giúp cân bằng thân - tâm - trí cho năm mới
GĐXH - Mùa xuân khởi đầu năm mới là cơ hội để bạn điều chỉnh thân tâm, sống hòa hợp với quy luật tự nhiên... có thể mang lại những lợi ích rất tốt cho cơ thể. Giảng viên - Lương Y Phạm Văn Tấn (Trưởng Tổ môn Tác động cột sống - Trường TCYD Tuệ Tĩnh) hướng dẫn 4 cách ăn uống kiêng kỵ để cân bằng thân – tâm – dưỡng khí, trí cho cả năm mới 2025.
Năm mới điều chỉnh thân tâm giúp cân bằng thân - tâm - trí cả năm
Mùa xuân không chỉ là sự khởi đầu của một năm mới, mà còn là cơ hội để con người điều chỉnh thân tâm, sống hòa hợp với quy luật tự nhiên.
Cổ nhân coi dưỡng sinh không đơn thuần là chăm sóc sức khỏe thể chất, mà còn là sự tu dưỡng tinh thần, giúp con người đạt được sự cân bằng giữa thân – tâm – trí. Năm mới, Giảng viên - Lương y Phạm Văn Tấn hướng dẫn bạn đọc 4 cách dưỡng sinh không xa vời thực tế, mà là sự hiểu biết và ứng dụng những quy luật tự nhiên vào cuộc sống rất tốt.
1. Năm mới sống thuận theo thiên đạo giữ gìn sinh mệnh
Ngày nay, con người thường lãng quên sự liên kết với thiên nhiên. Do đó, nhiều người có thói quen hay thức khuya, lười vận động, căng thẳng kéo dài... chính là nghịch lại thiên đạo, tự mình làm tổn hại sức khỏe. Năm mới, bạn nên biết thuận theo tự nhiên mới là cách giữ gìn sinh mệnh.
Trong "Hoàng Đế Nội Kinh", cổ nhân nhấn mạnh: "Xuân sinh, hạ trưởng, thu liễm, đông tàng". Nghĩa là, mùa xuân vạn vật sinh trưởng, con người cũng phải mở lòng đón nhận, nuôi dưỡng sinh khí. Vì vậy, hãy thức dậy sớm hơn để hấp thụ dương khí, vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập khí công, thái cực quyền... để kích thích khí huyết lưu thông.

Giảng viên - Lương y Phạm Văn Tấn hướng dẫn cách cân bằng thân – tâm – trí năm mới. Ảnh: TG
2. Dưỡng thân: Biết ăn uống, biết kiêng kỵ
Theo Ngũ hành, mùa xuân thuộc hành Mộc, liên quan đến tạng Can. Can chủ điều tiết khí huyết, nếu bị tổn thương sẽ dễ sinh nóng nảy, mất ngủ, mệt mỏi...
Xã hội hiện đại với lối sống công nghiệp đã khiến con người ăn uống tùy tiện, lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn, khiến cơ thể tích tụ độc tố. Từ xưa, cổ nhân đã dạy: "Bệnh từ miệng mà vào". Do đó, bạn cần biết cách chọn lọc thực phẩm - chính là biết bảo vệ chính mình.
Theo đó, bạn cần ưu tiên thực phẩm thanh nhẹ, giàu dinh dưỡng như rau xanh, đậu hũ, ngũ cốc, kết hợp thực phẩm có vị chua nhẹ như cam, táo, giấm để hỗ trợ chức năng gan.
Đồng thời, hạn chế đồ cay nóng, rượu bia... vì dễ làm Can khí uất kết mà sinh bệnh.

Mùa xuân năm mới ưu tiên thực phẩm thanh nhẹ, giàu dinh dưỡng... hỗ trợ chức năng gan. Hạn chế đồ cay nóng, rượu bia vì dễ làm Can khí uất kết mà sinh bệnh. Ảnh internet
3. Dưỡng tâm: Tránh nóng giận, giữ tâm thái an nhiên
Cổ nhân quan niệm: "Can chủ sơ tiết", nghĩa là gan có chức năng điều tiết cảm xúc. Khi giận dữ, khí Can bị tổn thương, gây ra nhiều bệnh lý như cao huyết áp, đau dạ dày, mất ngủ… Do đó, dưỡng sinh mùa xuân là chăm sóc cơ thể và rèn luyện tâm thái.
Người xưa nhấn mạnh: "Xuân tâm sinh hỉ, dưỡng Can an thần". Năm mới, bạn hãy học cách bao dung, giảm bớt phiền muộn, tìm niềm vui trong những điều giản dị để tinh thần luôn thoải mái.
Một người biết kiểm soát cảm xúc sẽ có một cơ thể khỏe mạnh, một tâm hồn thanh thản.
4. Năm mới cần dưỡng khí: Bồi đắp dương khí, tránh tổn hao sinh lực
Mùa xuân tuy ấm áp, nhưng dư hàn còn sót lại. Nếu không giữ ấm đúng cách, dương khí sẽ bị tổn hao, khiến cơ thể dễ nhiễm bệnh.
Vì thế, bạn cần tránh để cơ thể nhiễm lạnh, không nên thức khuya quá nhiều, và đặc biệt là không nên lạm dụng các chất kích thích.
Cổ nhân dạy: "Xuân hạ dưỡng dương, thu đông dưỡng âm", tức là mùa xuân là thời điểm lý tưởng để bồi dưỡng dương khí, giúp cơ thể tràn đầy sinh lực. Theo đó, khi dương khí vượng, cơ thể tự khắc chống lại bệnh tật, tinh thần cũng minh mẫn hơn.

Bội đắp dương khí giúp khí dương vượng, cơ thể tự khắc chống lại bệnh tật, tinh thần minh mẫn hơn. Ảnh internet.
Lời kết
Dưỡng sinh không phải là điều xa vời mà là sự hiểu biết và ứng dụng những quy luật tự nhiên vào cuộc sống. Cổ nhân không có những công nghệ hiện đại nhưng họ có trí tuệ tinh túy được đúc kết từ ngàn năm. Nếu con người hiện đại biết học hỏi và thực hành, chắc chắn sẽ có một cuộc sống khỏe mạnh, an nhiên và trường thọ.
Dưỡng sinh mùa xuân năm mới không chỉ là dưỡng thân, mà còn là dưỡng tâm, dưỡng khí, dưỡng trí. Một khi hiểu được điều đó, chúng ta sẽ biết cách trân quý sinh mệnh, sống hài hòa với thiên nhiên, và tận hưởng một cuộc đời ý nghĩa hơn.
Ngắm những mâm cỗ cúng Tết Đoan Ngọ 2026 được chị em chuẩn bị chỉn chu, đẹp mắt
Ăn - 11 giờ trướcGĐXH - Tết Đoan Ngọ (mồng 5/5 âm lịch) từ lâu đã trở thành một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt. Những mâm lễ cúng Tết Đoan Ngọ ngày càng được nhiều gia đình chuẩn bị chỉn chu, đẹp mắt.
Mùa hè nên ăn gì để vừa mát người, vừa giữ dáng? 4 loại rau củ giàu tính kiềm dễ tìm, dễ nấu, càng ăn càng khỏe
Ăn - 17 giờ trướcGĐXH - Mùa hè với những đợt nắng nóng kéo dài không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn làm mất nước, rối loạn điện giải và ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn thực phẩm không đơn thuần là “ăn no” mà trở thành cách để điều hòa cơ thể từ bên trong.
Nên thái hành lá bằng dao hay dùng kéo cắt mới ngon?
Ăn - 23 giờ trướcGĐXH - Hành lá là loại rau gia vị quen thuộc trong hầu hết căn bếp Việt. Từ bát canh, tô phở, bát cháo đến các món xào, món hấp, chỉ cần thêm vài cọng hành xanh cũng đủ giúp món ăn dậy mùi hấp dẫn hơn.
4 loại rau “long lanh bất thường” ngoài chợ: Càng đẹp càng đáng ngờ, người bán đôi khi cũng né ăn
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Xu hướng “làm đẹp” thực phẩm bằng chất tẩy trắng, chất bảo quản hoặc chất kích thích tăng trưởng không còn xa lạ. Dù không phải tất cả đều vi phạm quy định, nhưng việc lạm dụng hoặc sử dụng sai cách có thể ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng, thậm chí gây rủi ro cho sức khỏe về lâu dài.
Có nên cạo bỏ vỏ gừng trước khi nấu ăn?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Gừng là loại gia vị quen thuộc trong gian bếp Việt, xuất hiện trong vô số món ăn từ canh, kho, hấp cho đến trà gừng hay các bài thuốc dân gian. Tuy nhiên, một thói quen khiến nhiều người băn khoăn là liệu có cần cạo bỏ hoàn toàn lớp vỏ gừng trước khi chế biến hay không.
Vợ chồng Hồng Đăng mừng ái nữ thi vào cấp 3 bằng mâm cơm hè toàn món dân dã, nhìn thôi đã thấy ấm lòng
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Giữa lúc nhiều gia đình lựa chọn những bữa tiệc nhà hàng để chúc mừng con sau kỳ thi quan trọng, vợ chồng nam diễn viên Hồng Đăng lại có cách ăn mừng rất riêng: Một mâm cơm gia đình đậm chất mùa hè với những món ăn quen thuộc của người Việt. Chính sự giản dị ấy lại khiến cộng đồng mạng thích thú và dành nhiều lời khen ngợi.
Uống bột đậu nành có béo không? Cách dùng an toàn không lo tăng cân
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Bột đậu nành là thực phẩm quen thuộc trong chế độ ăn của nhiều người nhờ hàm lượng protein thực vật, chất xơ và vi chất dinh dưỡng dồi dào. Bài viết sẽ giải đáp uống bột đậu nành có tăng cân không, đồng thời hướng dẫn cách sử dụng hợp lý.
Thời điểm vàng uống sữa đậu nành và cách uống chuẩn khoa học
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Sữa đậu nành là một trong những thức uống cung cấp nhiều chất dinh dưỡng rất tốt cho sức khỏe mỗi ngày. Vì vậy, rất nhiều người đặt ra câu hỏi rằng uống sữa đậu nành vào lúc nào là tốt nhất. Cùng tìm hiểu vấn đề này qua bài viết sau.
Không giống các ngày Lễ khác, mâm cúng Tết Đoan Ngọ không thể thiếu 2 món đặc biệt này
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 Âm lịch) từ lâu được người Việt xem là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng trong năm. Đây không chỉ là dịp con cháu dâng hương tưởng nhớ tổ tiên mà còn gắn liền với nhiều phong tục dân gian mang ý nghĩa cầu mong sức khỏe, bình an và mùa màng thuận lợi.
12 mâm cơm gia đình giản dị của người mẹ ở miền Bắc: Không cần 'healthy hoàn hảo', chỉ cần cân bằng
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Sau một ngày tất bật với công việc, đưa đón con, lo toan đủ thứ, nhiều người phụ nữ vẫn phải đối mặt với một câu hỏi quen thuộc: "Tối nay ăn gì?". Đôi khi không phải vì thiếu nguyên liệu hay thiếu thời gian, mà đơn giản là bí ý tưởng.
Cách pha chế chanh gừng mật ong thanh lọc cơ thể, tốt cho sức khỏe
ĂnGĐXH - Sự kết hợp của chanh, gừng, mật ong sẽ tạo nên một món uống thơm ngon, có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe. Trong bài viết dưới đây, hướng dẫn bạn cách làm chanh gừng mật ong vô cùng đơn giản để tăng sức đề kháng.


