4 giai đoạn diễn biến của sởi cần biết để tránh bệnh trở nặng
GĐXH - Dịch sởi liên tục có những diễn biến phức tạp cùng với sự gia tăng số ca bệnh trên cả nước. Bộ Y tế đã có công văn hỏa tốc, chỉ đạo khẩn tới các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và ban hành tài liệu chuyên môn hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh sởi.
Bệnh sởi diễn tiến nặng, nguy cơ tử vong cao
Bộ Y tế vừa ban hành tài liệu chuyên môn hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh sởi. Tại hướng dẫn này có một số điểm mới, trong đó có xét nghiệm, phân cấp điều trị… Trong quyết định do GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia - ký, Bộ Y tế nêu rõ: Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây lan mạnh do virus sởi gây ra. Bệnh có thể gây các biến chứng nặng dẫn đến tử vong. Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 3 tuổi, người lớn chưa tiêm hoặc tiêm phòng không đầy đủ cũng có nguy cơ mắc.
Sởi lây qua đường không khí, giọt bắn hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết hô hấp. Các triệu chứng điển hình của bệnh gồm sốt, viêm long đường hô hấp, viêm kết mạc và phát ban. Bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm não, viêm tai giữa, viêm loét giác mạc hoặc tiêu chảy, thậm chí tử vong.
Theo Bộ Y tế, vaccine sởi có hiệu quả phòng bệnh cao, phần lớn trẻ mắc sởi là chưa tiêm phòng vaccine sởi. Mặc dù đã có vaccine phòng bệnh, nhưng tỷ lệ mắc sởi hiện nay tại Việt Nam cũng như trên thế giới vẫn được WHO quan tâm, tiếp tục coi là vấn đề y tế toàn cầu.
Tăng cường công tác phân luồng, thu dung, điều trị và kiểm soát lây nhiễm sởi trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Ngày 29/3, Bộ Y tế đã có văn bản hoả tốc gửi Giám đốc các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế; Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Thủ trưởng Y tế các Bộ về việc tăng cường công tác phân luồng, thu dung, điều trị và kiểm soát lây nhiễm sởi trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Bộ Y tế yêu cầu Giám đốc các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế, Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Thủ trưởng Y tế các Bộ chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản lý tiếp tục thực hiện các công việc trọng tâm sau:
> Xây dựng, rà soát, cập nhật Kế hoạch phòng, chống bệnh sởi trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trong đó chuẩn bị sẵn sàng các phương án thu dung, cấp cứu, cách ly, điều trị trong tình huống gia tăng các trường hợp người nghi mắc sởi, người bệnh sởi đến khám bệnh và nhập viện, gia tăng các ca bệnh nặng, nguy kịch.
> Về truyền thông trong cơ sở khám, chữa bệnh, thực hiện các biện pháp truyền thông đa dạng (như qua loa phát thanh, poster, tờ rơi, website, fanpage..., hướng dẫn trực tiếp) để người bệnh, người nhà người bệnh, nhân viên y tế, học viên, sinh viên hiểu rõ về bệnh sởi và các biện pháp phòng, chống bệnh sởi, hiệu quả của tiêm vaccine phòng ngừa sởi.
> Đồng thời tổ chức hướng dẫn, khuyến cáo người nhà người bệnh, người nghi mắc sởi, người bệnh sởi áp dụng các biện pháp giảm lây lan bệnh như đeo khẩu trang, che miệng khi hắt hơi…
> Về tổ chức phân luồng sàng lọc, thu dung, cách ly, điều trị sởi, Bộ Y tế yêu cầu tổ chức phân luồng và bố trí khu khám riêng trong khoa khám bệnh cho người nghi mắc sởi và người bệnh sởi.
> Thực hiện phân cấp chuyên môn trong khám, chữa bệnh sởi theo đúng Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh sởi được ban hành tại Quyết định số 1019/QĐ-BYT ngày 26/3/2025 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
> Bố trí khu vực thu dung điều trị bệnh sởi cách ly tại khoa Truyền nhiễm, khoa Nhi hoặc các khu vực cách ly của các khoa lâm sàng.
Bộ Y tế yêu cầu, đối với các ca bệnh sởi nặng cần phải điều trị hồi sức tích cực, bệnh viện bố trí khu vực điều trị tại khoa/đơn vị Hồi sức tích cực, hoặc đơn vị/giường Hồi sức tích cực trong khoa Bệnh truyền nhiễm… và phải bảo đảm việc cách ly, kiểm soát nhiễm khuẩn để phòng lây nhiễm chéo.
Diễn biến lâm sàng thể điển hình của sởi thể hiện qua 4 giai đoạn
Theo Bộ Y tế, những trường hợp sau mắc sởi, có nguy cơ bệnh diễn tiến nặng hơn như: Trẻ dưới 12 tháng tuổi; người chưa tiêm phòng vaccine hoặc tiêm không đầy đủ; suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải; bệnh nền nặng; suy dinh dưỡng nặng; thiếu vitamin A; phụ nữ mang thai.
Nếu không phát hiện sớm dấu hiệu bệnh sởi để điều trị tích cực, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng. Dưới đây là những dấu hiệu nhận diện bệnh sởi qua từng giai đoạn của bệnh.
- Giai đoạn ủ bệnh: Từ 7 đến 21 ngày (trung bình 10 ngày), triệu chứng xuất hiện sau khi phơi nhiễm 10-14 ngày;
- Giai đoạn khởi phát (giai đoạn viêm long): Trong 2 - 4 ngày. Trong giai đoạn này, người bệnh sốt cao, viêm long đường hô hấp trên (ho, chảy mũi) và viêm kết mạc. Có thể thấy hạt Koplik (dấu hiệu đặc trưng của bệnh sởi, thường có màu trắng/xám, kích thước nhỏ) có quầng ban đỏ nổi gồ lên trên bề mặt niêm mạc má (phía trong miệng, ngang răng hàm trên). Hạt Koplik thường xuất hiện một ngày trước phát ban và tồn tại 2 - 3 ngày sau khi ban xuất hiện;
- Giai đoạn toàn phát: Kéo dài 2 - 5 ngày. Thường sau khi sốt cao 3 - 4 ngày, ngườI bệnh bắt đầu phát ban dạng dát sẩn, khi căng da thì ban biến mất, xuất hiện từ sau tai, sau gáy, trán, mặt, cổ dần lan đến thân mình và tứ chi, cả ở lòng bàn tay và gan bàn chân. Ban có thể hợp lại đặc biệt là ở vùng mặt và thân mình. Khi ban mọc hết toàn thân thì thân nhiệt giảm dần;
- Giai đoạn hồi phục: Ban nhạt màu dần rồi sang màu xám, bong vảy phấn sẫm màu, để lại vết thâm vằn da hổ và biến mất theo thứ tự như khi xuất hiện. Nếu không xuất hiện biến chứng thì bệnh tự khỏi. Có thể có ho kéo dài 1 - 2 tuần sau khi hết ban.
Cũng theo Bộ Y tế, nếu mắc sởi không bị biến chứng thì có thể điều trị ngoại trú. Cụ thể, cách ly ca bệnh tại nhà: Nằm phòng riêng, hạn chế tiếp xúc, đeo khẩu trang thường xuyên. Bên cạnh đó, cần uống vitamin A liều cao theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu mắc bệnh nặng và bị biến chứng, cần được điều trị tại các cơ sở y tế để tránh nguy hiểm đến tính mạng.
Tin liên quan
Tay chân miệng vượt ngưỡng cảnh báo, TPHCM tăng cường phòng dịch
Sống khỏe - 19 giờ trướcTrước diễn biến gia tăng nhanh của bệnh tay chân miệng và sự xuất hiện của chủng virus độc lực cao, TPHCM đang triển khai đồng loạt các biện pháp nhằm kiểm soát và hạn chế lây lan dịch bệnh.
Gặp người đột quỵ, ngừng tim trên phố: Cứu như thế nào?
Y tế - 3 ngày trướcTừng phút vàng trôi qua, đôi tay người dân chính là nhịp đập nối dài giữ sự sống cho nạn nhân.
Quyết định cao cả của người mẹ hiến tạng con trai chết não để cứu nhiều người khác: 'Con không còn, nhưng con sẽ sống theo một cách khác'
Y tế - 3 ngày trướcGĐXH - Thứ Bảy, ngày 21/3/2026, người đàn ông còn trẻ, gặp tai nạn giao thông dù đã được các bác sĩ Bệnh viện E khẩn trương cấp cứu, hồi sức tích cực nhưng do thương tổn não quá nặng đã rơi vào tình trạng chết não.
Sản phụ sinh hạ thành công con ở tuổi 60
Y tế - 4 ngày trướcGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã thực hiện thành công ca mổ lấy thai đặc biệt cho một sản phụ 60 tuổi. Em bé chào đời khỏe mạnh với cân nặng 2,8kg.
Phẫu thuật ghép tim và gan thành công cho bệnh nhân mắc bệnh hiếm
Y tế - 5 ngày trướcGĐXH - Bệnh nhân nam, 53 tuổi, từng được chẩn đoán bệnh hiểm amyloidosis di truyền tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội năm 2024, vừa được ghép đồng thời tim và gan thành công.
Người phụ nữ 60 tuổi ở Hà Nội được phẫu thuật thay khớp gối toàn phần dưới sự hỗ trợ của robot
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Sáng ngày 18/3, Bệnh viện E chính thức triển khai phẫu thuật thay khớp gối toàn phần dưới sự hỗ trợ của robot CORI cho 4 người bệnh nữ. Đây là sự kiện đánh dấu lần đầu tiên bệnh viện ứng dụng công nghệ robot trong lĩnh vực thay khớp.
Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH – Chiều 17/3, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính cùng đoàn công tác đã thăm, làm việc với Viện Đông y Việt Nam (thuộc Trung ương Hội Đông Y Việt Nam). Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng y học cổ truyền trong hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Đi khám vì cộm và ngứa mắt, bất ngờ phát hiện rận mu bám chi chít trên lông mi
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Ngứa mắt, cộm và chảy nước mắt kéo dài, người phụ nữ 54 tuổi đi khám thì bác sĩ phát hiện nhiều rận mu và trứng rận bám chi chít trên lông mi.
Hà Nội: Những lá phiếu đặc biệt nơi giường bệnh tại Bệnh viện E
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Sáng 15/3, tại điểm bỏ phiếu Bệnh viện E, khu vực bỏ phiếu số 32, phường Nghĩa Đô, thành phố Hà Nội, những cử tri "đặc biệt" đang điều trị tại Bệnh viện E hồi hộp và xúc động được cầm trên tay lá phiếu cử tri để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân ngay tại giường bệnh…
Người bệnh suy gan, suy tim được hồi sinh nhờ nghĩa cử hiến tạng xuyên Việt
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Từ nghĩa cử hiến tạng của một bệnh nhân chết não tại TP.HCM, các bác sĩ đã thực hiện hành trình vận chuyển tạng xuyên đêm để ghép cho nhiều người bệnh trên cả nước.
Sản phụ sinh hạ thành công con ở tuổi 60
Y tếGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã thực hiện thành công ca mổ lấy thai đặc biệt cho một sản phụ 60 tuổi. Em bé chào đời khỏe mạnh với cân nặng 2,8kg.
