60 năm ngành Dân số thành phố Hải Phòng: 10 sự kiện tiêu biểu

Xác định công tác dân số có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố và đất nước, thời gian qua, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hải Phòng luôn quan tâm sát sao chỉ đạo và ban hành kịp thời các Nghị quyết, Chỉ thị, Chương trình hành động, Kế hoạch về công tác Dân số. Cùng với sự phối hợp vào cuộc của hệ thống chính quyền các cấp,  sự nhiệt tình, tâm huyết của đội ngũ cán bộ làm công tác Dân số từ thành phố đến cơ sở, đến nay, dân số Hải Phòng đã đạt được các mục tiêu đề ra. Nổi bật là: số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đã giảm từ 2,9 con năm 1990 xuống còn 2,1 con năm 2020.

Nhân kỷ niệm 60 năm ngành dân số Việt Nam, chúng ta cùng nhìn lại 10 sự kiện tiêu biểu của ngành dân số Hải Phòng suốt chặng đường qua.

Một là, Thành phố Hải Phòng ban hành các Nghị quyết, Chỉ thị, Chương trình hành động, văn bản thực hiện công tác dân số-kế hoạch hoá gia đình, công tác dân số và phát triển trong tình hình mới thiết thực, hiệu quả.

Hai là, Hải Phòng là 1 trong 9 tỉnh, thành phố trong cả nước đạt mức sinh thay thế. Số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đã giảm từ 2,9 con năm 1990 xuống 2,1 con năm 2020.

Ba là, Dân số thành phố đạt mốc 2 triệu người năm 2017, đạt mục tiêu Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản Việt Nam giai đoạn 2011-2015, tầm nhìn đến năm 2020 tại thành phố Hải Phòng. Tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên từ 1,98% năm 1990 giảm xuống còn 1% vào năm 2004 và duy trì ổn định trong vòng 17 năm qua.

 Bốn là, tỷ lệ các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại tăng từ 47% năm 1990 lên 70,32% năm 2020. Chuyển hướng từ cung cấp miễn phí phương tiện tránh thai sang hình thức xã hội hóa nhằm đa dạng các phương tiện tránh thai đáp ứng nhu cầu của người dân.

Năm là, Bộ máy tổ chức làm công tác dân số từ thành phố đến cơ sở thường xuyên được củng cố, kiện toàn và hoạt động có hiệu quả. 100% cán bộ làm công tác dân số tại xã, phường, thị trấn được tuyển dụng thành viên chức và hưởng lương từ nguồn ngân sách nhà nước. Toàn thành phố có hơn 2000 cộng tác viên dân số.

Sáu là, công tác truyền thông chuyển đổi hành vi được triển khai sâu rộng, đa dạng hình thức, có sự phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương và các cơ quan thông tấn báo chí. Quy mô gia đình có 2 con được đa số người dân đồng tình hưởng ứng. Chuyển hướng và đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng công nghệ số nhằm thích ứng đại dịch COVID-19 và cung cấp kịp thời, sâu rộng các thông tin, kiến thức, nội dung về dân số đến mọi tầng lớp nhân dân.

Bảy là,  Nguồn kinh phí đầu tư từ ngân sách thành phố đảm bảo cho công tác dân số tăng qua các giai đoạn: Từ năm 2000 đến năm 2010 bình quân kinh phí thành phố đầu tư là 2,6 tỷ đồng/năm, từ năm 2011 đến 2015 bình quân 4,1 tỷ đồng/năm; từ năm 2016 đến nay bình quân 5,0 tỷ đồng/năm. 100% quận, huyện, xã, phường, thị trấn bổ sung kinh phí mỗi năm 2-4 triệu đồng cho các hoạt động công tác dân số.

Tám là, Hải Phòng bước vào thời kỳ cơ cấu "dân số vàng" từ năm 2004, sớm hơn cả nước 3 năm, dự báo giai đoạn dân số vàng tiếp tục được duy trì đến năm 2045. Chất lượng dân số từng bước được cải thiện, tỷ lệ chết mẹ liên quan đến thai sản, tỷ lệ chết trẻ em dưới 5 tuổi, tỷ lệ chết trẻ em dưới 1 tuổi, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em giảm mạnh, năm 2020 tỷ lệ phụ nữ mang thai được sàng lọc trước sinh là 65%, tỷ lệ trẻ em mới sinh được sàng lọc sơ sinh là 55%, tuổi thọ bình quân đạt 74,7 tuổi cao hơn toàn quốc (73,6 tuổi).

Chín là, bước đầu khống chế thành công sự gia tăng chỉ số mất cân bằng giới tính khi sinh. Năm 2008, tỷ số giới tính khi sinh của Hải Phòng là 114,7 bé trai/100 bé gái; năm 2009 là 115,2 bé trai/100 bé gái đứng thứ 10/63 tỉnh, thành phố về tỷ số giới tính khi sinh cao. Năm 2020 tỷ số giới tính khi sinh của Hải Phòng là 112 bé trai/100 bé gái.

Mười là, Ứng dụng thành công phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu dân cư chuyên ngành dân số-kế hoạch hóa gia đình tại cấp thành phố và quận, huyện. Toàn thành phố quản lý 550.748 hộ gia đình với 2.092.631 nhân khẩu với đầy đủ các thông tin, các biểu mẫu báo cáo dân cư, thống kê số liệu và chỉ tiêu về dân số-kế hoạch hóa gia đình.