Ăn uống thả phanh, sản phụ mắc căn bệnh nguy hiểm cho cả mẹ lẫn con: Phòng ngừa thế nào?

Suýt mất con vì tiểu đường thai kỳ

Chị Nguyễn Kim Anh – 32 tuổi, trú tại thành phố Thái Binh - không thể nào quên được ngày chị sinh bé Min. Theo dự kiến, chị còn gần một tháng nữa mới tới kỳ sinh nở. Nhưng chị bị bong nhau non, sinh non, và nguyên nhân là nhiễm khuẩn niệu do biến chứng của đái tháo đường thai kỳ.

Chị Kim Anh kể: Nửa đêm đang nằm ngủ chị thấy cơn co tử cung và xuất huyết. Cả gia đình vội vàng đưa vào viện, bác sĩ cho biết chị bị bong nhau non phải cấp cứu gấp. Chị Kim Anh có dấu hiệu tiền sản giật, đường huyết lúc nhập viện rất cao. May mắn, các bác sĩ đã cấp cứu thành công, chỉ chậm 10 phút chắc con của chị không cứu được.

Đến nay, chị vẫn chưa hoàn hồn khi nghĩ về những ngày mang thai đó. Chị Kim Anh mang thai thèm đồ ngọt. Chị nghén thích món bánh mì chấm sữa và cứ như vậy ăn ròng rã một thời gian. Tới khi thai 29 tuần, chị Kim Anh đi thử đường máu thai kỳ, bác sĩ thấy có dấu hiệu tăng đường huyết nhẹ nên yêu cầu người bệnh theo dõi thêm và phải kiêng các thực phẩm giàu tinh bột, đồ ngọt. 

Về nhà, chị Kim Anh kiêng gần 1 tháng nhưng đi khám lại thấy con không tăng cân, mẹ vẫn tăng đường huyết. Vì sốt ruột con không tăng cân nên chị vội vàng cố ăn với hi vọng để con tăng thêm cân.

Suốt những tháng cuối của thai kỳ, chị ăn uống thả phanh, bỏ qua lời tư vấn của bác sĩ. Mỗi lần đi siêu âm thấy con tăng cân, chị rất vui dù bản thân chị cũng tăng tới 23 – 25 kg. Chị Kim Anh không ngờ rằng cách ăn uống của chị dẫn tới tiểu đường thai kỳ kèm theo biến chứng tăng huyết áp và cuối cùng là tai biến bong nhau nón, suýt cướp đi tính mạng của hai mẹ con.

Sự nguy hiểm của tiểu đường thai kỳ

Theo TS BS Nguyễn Hữu Trung – Giảng viên Trường Đại học Y Dược TP.HCM, tiểu đường xảy ra khi mang thai thường không có triệu chứng gì nhưng lại có thể gây những ảnh hưởng rất nguy hiểm cho mẹ và thai nhi.

Đối với mẹ, tiểu đường thai kỳ có thể gây bệnh lý thận, tiền sản giật, bệnh lý tim…

Đối với con, tiểu đường thai kỳ có thể gây sảy thai, thai dị tật, thai chết trong bụng mà không rõ lý do, con sinh ra to, sinh khó, nguy cơ phải mổ sinh cao, dễ ngạt, vàng da nặng; nếu không được phát hiện và hướng dẫn một chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý, điều trị đúng, sẽ có thể tiến triển thành bệnh tiểu đường sau này.

Thai phụ muốn biết mình có bị tiểu đường khi mang thai hay không, nhất là các thai phụ có nguy cơ cao, thì phải đi tầm soát tiểu đường thai kỳ. Việc tầm soát cũng đơn giản, thông qua nghiệm pháp đo đường huyết.

Với những thai phụ bị tăng đường huyết ở mức độ nhẹ, bác sĩ thường khuyến cáo thay đổi chế độ ăn uống để duy trì lượng đường huyết hấp thụ vào cơ thể. Với bữa sáng, thai phụ có thể thử  ngũ cốc nguyên hạt, một quả trứng luộc và một hộp sữa chua. Ngoài ra, thai phụ không được quên uống từ 6~8 ly nước trong ngày

Hàng ngày, thai phụ nên ăn ít tinh bột, đường, bởi nhóm thức ăn này có chứa nhiều carbohydrate sẽ làm đường máu tăng nhanh, ăn nhiều các loại rau củ không tinh bột như rau diếp, rau cải, cần tây, súp lơ xanh, cà rốt... và các thực phẩm giàu protein như thịt lợn, gà, bò.., trứng, đậu và các sản phẩm được chế biến từ sữa.

Thai phụ nên hạn chế ăn các loại thực phẩm chứa nhiều carbohydrate đơn có trong thức ăn như bánh mì, bánh ngọt, cơm trắng, xôi, nước ngọt, kẹo...; thức ăn có chứa nhiều chất béo bão hòa như xúc xích, thịt xông khói.

Theo TS Trung, khi được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ, thai phụ phải hết sức thận trọng, tuân thủ tư vấn của bác sĩ để phòng ngừa biến chứng, phải theo dõi đường huyết thường xuyên. Để hạn chế tối đa nguy cơ bị đái tháo đường thai kỳ, thai phụ có thể phòng ngừa bằng cách cải thiện chế độ ăn uống, luyện tập cũng như có kế hoạch chuẩn bị trước khi mang thai.