Nhiều ý kiến cho rằng gần 1,5 tỷ đồng đã bị lãng phí chỉ để “trát vữa” lên di tích. Nhưng cũng có người cho rằng không nên bi kịch hóa vấn đề.
Ô Quan Chưởng hay còn gọi là ô Đông Hà, là cửa ô của Hà Nội xưa nằm ở phía Đông tòa thành đất bao quanh kinh thành Thăng Long. Đây là cửa ô duy nhất còn sót lại trong 21 cửa ô của thành Thăng Long cũ.
|
|
|
Ô Quan Chưởng trước khi trùng tu. |
Ngày nay, Ô Quan Chưởng tọa lạc đầu phố Hàng Chiếu, đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử.
Nhân Đại lễ 1.000 năm Thăng Long Ban quản lý Di tích danh thắng Hà Nội phối hợp với Viện Bảo tồn di tích thực hiện dự án tu bổ, khắc phục sự xuống cấp của cửa ô do với tổng kinh phí lên tới hơn 70.000 USD. Đây cũng là món quà mà Quỹ Bảo tồn Văn hóa của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam dành tặng thủ đô Hà Nội tròn 1.000 năm tuổi.
Tuy vậy, sau khi hoàn thành, diện mạo mới của Ô Quan Chưởng đã gây nên nhiều phản ứng trong dư luận.
Trát vữa lên di tích?
Dự án trùng tu với kinh phí 70.000 USD được người dân thủ đô kỳ vọng sẽ trả lại một hình hài nguyên bản cho Ô Quan Chưởng. Tuy nhiên, hình ảnh Ô Quan Chưởng “mới toanh” sau trùng tu đã làm rất nhiều người thất vọng.
Thành viên VnStarOne (diễn đàn Hoangsa.org) cho biết: “Hôm trước xem ti vi về việc tu bổ Ô Quan Chưởng thì nói ghê lắm, nào là tiếp thu công nghệ quốc tế, khắc phục các lỗi mà các lần trùng tu của các công trình khác, nào là làm rất cẩn thận và tỉ mỉ, nghiên cứu kỹ để giữ lại hồn của cửa ô duy nhất còn lại này…
Mình đã thấy rất vui khi di tích được quan tâm đúng mức như thế. Bây giờ thì thất vọng quá chừng, không thấy khắc phục tí nào mà lại thấy tệ hại hơn, chẳng khác nào lôi đống xi măng ra trét lại rồi sơn vàng lên”.
|
|
|
Mặt chính của Ô Quan Chưởng sau khi trùng tu. |
Tiếp nối những “sự cố” trong việc trùng tu bốt Hàng Đậu và thành nhà Mạc, dường như vụ việc Ô Quan Chưởng tiếp tục phơi bày sự yếu kém trong công tác quản lý và bảo tồn di tích ở Việt Nam.
So sánh với việc bảo tồn di tích ở nước ngoài, thành viên Springsea (diễn đàn Otofun) kể: “Năm 2006, tôi đi Pháp thấy họ tu bổ lại toàn bộ các công trình cổ của thành phố do lâu ngày khói bụi làm xám đen các tòa nhà. Tuy nhiên họ không sơn lại các tòa nhà mà dùng hóa chất để tẩy rửa lớp bụi bám trả lại màu sắc thật cho các công trình. Lúc tôi sang Hàn Quốc thấy họ xây lại cả cung điện cổ mấy chục ha sao mà hoành tráng, đẹp, cổ kính thế. Lúc về cứ nghĩ họ làm được tại sao mình không?”.
Thành viên nextdoor, diễn đàn Linkhay chia sẻ trong tiếc nuối: “Ô Quan Chưởng là một trong những hình ảnh mình thích nhất, nhớ nhất về Hà Nội. Tại sao người ta lại thế nhỉ? Mình đang buồn, buồn thực sự, tiếc quá. Sau này, mỗi lần đi qua đó chắc ngậm ngùi lắm…”.
|
|
|
Di tích bị "mới" sau khi trùng tu là điều khó tránh? |
Không nên “bi kịch hóa” vấn đề?
Tuy vậy, bên cạnh luồng ý kiến bi quan về việc Ô Quan Chưởng trông “quá mới” sau khi trùng tu, cũng có những ý kiến cho rằng nếu vấn đề chỉ là lớp sơn mới thì không có gì phải ầm ĩ.
Thành viên Wiwi của diễn đàn lịch sử Việt Nam nhận định: “thật ra vấn đề không phải là "trông mới quá" hay "trông cũ mới đúng điệu di tích" mà quan trọng là: diện mạo đó có đúng hoặc gần giống diện mạo của công trình ở mấy thế kỷ trước hay không? Hình như chủ yếu mọi người chỉ bắt bẻ vụ màu sắc "mới quá", nhưng có thể tại thời điểm mới xây, màu vôi quét lên đúng là như thế thì sao? Theo tôi thì nhìn chung chi tiết, kết cấu của Ô Quan Chưởng đều không bị ảnh hưởng so với trước khi trùng tu”.
Không chỉ riêng Ô Quan Chưởng, sau khi trùng tu việc di tích nhìn “mới” hơn trước là điều khó tránh. Thành viên Polar_bear (diễn đàn Otofun) dẫn chứng về việc phục dựng Cung thành Huế: “Việc trùng tu ở Việt Nam ta, tôi nghĩ không đâu bài bản bằng phục dựng Cung thành Huế. Chuyên gia Ba Lan đã sang hướng dẫn phục dựng từng khâu, từ làm vữa xây (vôi hàu xay nát trộn mật mía...) cho đến chọn từng khúc gỗ, mở cả xưởng nung gạch gốm, hoa văn... Thế nhưng khi vừa làm xong phần xây cất thì nó cũng mới toanh”.
Thành viên này dẫn chứng thêm: “Tôi đã đi Seoul, thấy bên đó dựng lại mấy cung điện, cổng thành (xây mới 100%), khi chưa xong thấy còn "giả cầy" hơn ở Việt Nam nhiều. Chỉ đến khi hoàn thành 100% công trình và sau nhiều mùa mưa nắng thì công trình mới mang vẻ... rêu phong cổ kính”.
“Cách đây khoảng 15 năm, việc trùng tu tháp Rùa theo kiểu quét sơn mới cũng từng bị dư luận phản đối gay gắt. Nhưng bây giờ, mọi người thấy tháp Rùa hồ Gươm có cổ kính không?” - thành viên heavyrain2408 (diễn đàn SkyscraperCity) chia sẻ.
Theo Đất Việt