Bắc Giang: Bất lực trước tình trạng khai thác và buôn bán cát sỏi trái phép?

Tàn phá sông Thương

Thời gian gần đây, người dân sống gần khu vực Ao Giời (xã Đồng Việt, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang) nhiều lần bức xúc bởi tình trạng khai thác cát trái phép rầm rộ trên sông Thương.

Mặc dù lãnh đạo Sở TN&MT tỉnh Bắc Giang khẳng định không có đơn vị nào được cấp phép khai thác cát ở khu vực này, thế nhưng, trên thực tế, những kẻ ăn cắp tài nguyên vẫn lợi dụng buổi đêm để dùng những con tàu hút cát khổng lồ ồ ạt làm việc hết công suất. Càng ngày, những con tàu này càng có xu hướng táp vào gần bờ, đe dọa sự an nguy của tuyến đê xung yếu.

Để tận mắt thấy, tai nghe những điều cay nhức này, nửa đêm một ngày đầu tháng 11, PV Báo Gia đình & Xã hội đã có mặt trên tuyến đê tả Thương đoạn qua xã Đồng Việt, huyện Yên Dũng. Bằng mắt thường, chúng tôi quan sát thấy có đến 5 tàu hút khổng lồ đang làm việc, âm thanh vang vọng cả một vùng.

Một góc sông Thương rực sáng về đêm. Ảnh: Nhật Tân

Ngay trong đêm, nhóm phóng viên đã liên lạc đến UBND huyện, Công an huyện yên Dũng và UBND xã Đồng Việt để phản ánh. Ban đầu những người có trách nhiệm tỏ ra khá ngạc nhiên về việc này, tuy nhiên, với những bằng chứng xác thực phóng viên cung cấp, chính quyền sở tại “hứa” sẽ kiểm tra và ngăn chặn.

Tại buổi làm việc với PV Báo Gia đình & Xã hội, ông Bùi Quang Huy – Chủ tịch UBND huyện Yên Dũng cho biết, ông mới về nhận công tác hơn 1 tháng và cũng đã nghe báo cáo về tình trạng này. “Ngoài nhà báo, người dân cũng đã 2-3 lần gọi điện trực tiếp cho tôi để phản ánh”, ông Huy thẳng thắn nói.

Vị chủ tịch huyện cũng thừa nhận công tác ngăn chặn chưa hiệu quả và nói ra nhiều lý do, trong đó nhấn mạnh việc phối kết hợp giữa các lực lượng từ tỉnh đến huyện chưa đạt được sự đồng thuận cao.

“Chúng hoạt động rất tinh vi, không hiểu như thế nào, nhưng cơ quan chức năng cứ có mặt là chúng đã chạy mất tự bao giờ…”, ông Huy phân trần.

Những bãi vật liệu không phép ngang nhiên tồn tại trong suốt thời gian dài bên bờ sông Thương.

Ông Phạm Hữu Tuấn, Trưởng công an huyện Yên Dũng thì cho biết, đầu năm vừa rồi lực lượng công an cũng nắm được hiện tượng này và cũng đã bắt nhiều tàu khai thác cát ở sông Lục Nam đoạn gần đấy.

Khi hỏi về vị trí khai thác cát trái phép mà phóng viên phản ánh, ông Tuấn cho hay: “Đây là khu vực giáp danh giữa tỉnh Bắc Giang và Hải Dương. Hôm chúng tôi kiểm tra thì họ đang khai thác bên bờ kia nên không xử lý được (?)”.

Đáng lưu ý, Trạm Kiểm tra đường thủy (Phòng CSGT – Công an tỉnh Bắc Giang) được đặt ngay gần địa điểm xảy ra tình trạng khai thác cát trái phép nhưng vẫn không có biện pháp ngăn chặn, xử lý.

Xuất phát từ tình trạng khai thác cát trái phép diễn ra tràn lan trên địa bàn dẫn đến việc những xe tải trọng lớn thường xuyên đi lại trên đê đoạn từ K16 700 đến K20 300 thuộc địa bàn xã Hương Gián và Xuân Phú cả ngày lẫn đêm.

Việc các xe tải trọng lớn đi trên đê đã gây ra hư hỏng mặt đê, mất an toàn cho công trình đề điều, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của nhân dân trong khu vực…, Hạt Quản lý đê Yên Dũng (Chi cục Thủy lợi Bắc Giang) cũng đã nhiều lần gửi văn bản “Kiến nghị ngăn chặn, xử lý xe cơ giới vượt quá tải trọng cho phép đi trên đê” nhưng vẫn không có kết quả.

Những xe tải trọng lớn chuẩn bị vận chuyển cát sỏi qua đê.

Buôn bán cát sỏi không hóa đơn

Trong hành trình đi chiêm nghiệm thực tế, nhóm PV đã mắt thấy tai nghe những điều trái khoáy vẫn ngang nhiên tồn tại ở nơi này. Dưới sông, cứ mỗi khi bóng chiều lặn xuống, những chiếc tàu hút cát khổ lớn lại thi nhau dàn trận tủa xuống dưới đáy những chiếc vòi khổng lồ để sục xạo, nạo hút…

Trên mặt nước, ngày cũng như đêm, những chiếc tàu chở đầy cát sỏi ì oạp rẽ nước ngược xuôi, hoặc tấp vội vào một bến bãi ngay sát bờ để mua bán vật liệu.

Khu vực bãi bồi dọc con sông thơ mộng giờ tan nát như một gương mặt chằng chịt sẹo. Những bãi tập kết vật liệu chất cao như núi, công trình xây cất ngổn ngang, phủ bóng đen lên tính nghiêm minh của pháp luật.

Theo ghi nhận của phóng viên, bãi sông dọc theo sông Thương đoạn qua xã Xuân Phú (huyện Yên Dũng) có rất nhiều đầu nậu buôn bán cát sỏi đồng thời là chủ những bãi vật liệu khổng lồ lấn chiếm nghiêm trọng khu vực hành lang đê.

Tại bãi vật liệu của Cty TNHH Phúc Hợp, một người đàn ông tên Hùng tự nhận là quản lý, báo giá cát san lấp mua tại bãi không hóa đơn là 45.000 đồng/khối, còn cát vàng không hóa đơn là 360.000 đồng/khối.

Khi được hỏi tại sao lại báo giá “không hóa đơn”, người này khẳng định vì cát mua vào là cát “lậu”, đồng thời tiết lộ một nhân vật tên Nhận (một ông chủ khét tiếng về khai thác cát ở Bắc Giang) thường cung cấp cát không hóa đơn cho toàn khu vực.

Người đàn ông giới thiệu là quản lý của Cty TNHH Phúc Hợp cho biết: Do thu mua cát “lậu” nên không có hóa đơn.

Ông Hùng nói: “Chả một bến nào có hóa đơn cả. Dọc từ đây lên đầu cầu. Cả tuyến này luôn. Mua cát cứ như mua mớ rau ngoài chợ ấy. Các tàu chở cát đi ngang qua gọi điện hỏi có mua không, mình thấy được giá thì mua. Bán cho dân xây nhà thì lấy hóa đơn làm gì…”. Khi hỏi về giấy phép bến bãi, ông Hùng thừa nhận, cơ sở của mình rộng 2.600 m2 và chưa hoàn thiện thủ tục cấp phép, nghĩa là vẫn đang làm… chui.

Ở một bãi vật liệu khác dưới chân cầu Bến Đóm, một người phụ nữ ra dáng bà chủ, chỉ tay vào đống sỏi cao quá đầu người, đon đả chào mời chúng tôi mua về để đổ trần. Trên bãi, xe tải máy xúc chạy qua chạy lại. Ở sát mép nước, một chiếc cẩu quăng đang hối hả đưa cát từ một chiếc tàu trọng tải lớn lên bờ; tiếng người gọi nhau í ới, tiếng máy nổ phành phành đinh tai nhức óc, vang dội cả một khúc sông...

Để làm rõ về tình trạng khai thác cát trái phép trên địa bàn và vấn đề kinh doanh cát sỏi nhập nhằng nguồn gốc, PV Báo Gia đình & Xã hội đã liên hệ đến ông Lại Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang phụ trách lĩnh vực quản lý tài nguyên, khoáng sản và bảo vệ môi trường. Qua điện thoại, ông Sơn giới thiệu PV làm việc với Sở TN&MT.

Những chiếc tàu chở cát tập kết ngay bên bờ sông Thương.

Trao đổi nhanh với chúng tôi, đại diện Sở TN&MT tỉnh Bắc Giang khẳng định đoạn sông Thương chảy qua địa bàn huyện Yên Dũng không có đơn vị nào đang được cấp phép khai thác cát.

Vị này cũng cho biết sau khi tiếp nhận thông tin đã giao chủ tịch huyện và Công an huyện Yên Dũng xử lý. “Họ là quản lý địa bàn mà không ngăn chặn được thì cấp tỉnh chúng tôi cũng khó”, đại diện Sở TN&MT cho hay.

Báo Gia đình & Xã hội sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc!

Nhật Tân