Ban Quản lý dự án VUSTA – Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS: Tạo môi trường thuận lợi cho các nhóm chính tiếp cận dịch vụ

Nâng cao năng lực cho các tổ chức xã hội và tổ chức cộng đồng trong việc thực hiện Dự án. Ảnh: T.G

Đại diện cho những người có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV

Kể từ khi tham gia vào Cơ chế điều phối Quốc gia Việt Nam về quản lý viện trợ của Quỹ Toàn cầu (năm 2011) và trở thành thành viên của Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm (năm 2012), VUSTA đã tăng cường trao đổi với Ủy ban Quốc gia, các Bộ ngành, tổ chức và dự án có liên quan, Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS ở các tỉnh, các cơ quan truyền thông… để phát huy vai trò đại diện tiếng nói và quyền lợi của những người có nguy cơ cao, nâng cao nhận thức về vai trò của các tổ chức xã hội và tổ chức cộng đồng trong hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Bên cạnh đó, VUSTA cũng tìm kiếm cơ chế tài chính hỗ trợ cho sự tham gia của các tổ chức xã hội trong hoạt động phòng, chống HIV/AIDS, giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV và các nhóm chính; khuyến khích sự đối thoại giữa các tổ chức xã hội với nhau và giữa các tổ chức với các cơ quan xây dựng chính sách.

Dự án đã hỗ trợ việc hình thành và phát triển 99 tổ chức dựa vào cộng đồng, với 1.383 tiếp cận viên đồng đẳng, để thực hiện các hoạt động dự phòng, chăm sóc và hỗ trợ toàn diện, đồng thời tăng cường năng lực để đảm bảo tính bền vững thông qua các hoạt động tập huấn, giám sát, hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ, cung cấp trang thiết bị làm việc và hỗ trợ thuê văn phòng. Dự án cũng hỗ trợ kinh phí và kỹ thuật để nâng cao năng lực và phát triển mạng lưới cho 4 mạng lưới quốc gia là: Mạng lưới người sống chung với HIV Việt Nam, mạng lưới người sử dụng ma túy, mạng lưới hỗ trợ người lao động tình dục và mạng lưới Nam quan hệ tình dục đồng giới và Người chuyển giới Việt Nam, hơn 70% các tổ chức cộng đồng tham gia Dự án hiện là thành viên của các mạng lưới này.

VUSTA đã điều phối và tạo điều kiện cho việc chia sẻ kinh nghiệm giữa các tổ chức xã hội, tổ chức cộng đồng trong và ngoài nước, các tổ chức quốc tế hoạt động trong hoạt động phòng, chống HIV/AIDS, đồng thời tiến hành đối thoại với đại diện ban ngành liên quan ở Trung ương và địa phương về các chính sách và vấn đề liên quan đến HIV/AIDS thông qua các hội thảo thường niên với sự tham gia của các tổ chức xã hội, các tổ chức dựa vào cộng đồng và các mạng lưới trong phòng, chống HIV/AIDS.

Tạo môi trường pháp lý thuận lợi

Với mục tiêu tất cả người nhiễm HIV/AIDS đều được tiếp cận điều trị ARV thông qua bảo hiểm y tế, Dự án đã đề xuất triển khai thí điểm hoạt động này từ tháng 6/2017 tại Hải Phòng.

Mô hình thí điểm tại Hải Phòng được mong đợi sẽ là mô hình thành công để có thể chia sẻ với các địa phương khác. Và nhóm Sống tích cực – một tổ chức cộng đồng của người nhiễm HIV tại Hải Phòng, đồng thời là thành viên của Liên minh Hỗ trợ Tuân thủ điều trị dành cho người nhiễm HIV được lựa chọn làm đối tác thực hiện hoạt động. Theo chỉ tiêu cam kết trong năm 2017, nhóm sẽ hỗ trợ cho 720 khách hàng chuyển đổi điều trị HIV thành công sang bảo hiểm y tế và 50% số khách hàng sẽ được hỗ trợ tái khám và nhận thuốc đúng hẹn 3 tháng liên tục sau khi được chuyển đổi điều trị sang cơ sở điều trị bằng bảo hiểm y tế tuyến quận, huyện

Tiếp đó, VUSTA cũng đẩy mạnh việc quảng bá về hình ảnh, vai trò của các tổ chức cộng đồng trên một số phương tiện truyền thông. Xuất bản bản tin chuyên đề phổ biến kiến thức dưới dạng số hóa để truyền đạt các thông tin đến các mục đích phổ biến thông tin, kiến thức cập nhật về phòng, chống HIV/AIDS cho hệ thống Liên hiệp hội địa phương tại 15 tỉnh/thành phố thực hiện Dự án và các tổ chức cộng đồng. Tổ chức cuộc thi viết bài về HIV/AIDS. Đối tượng tham gia là các anh chị em trong cộng đồng những người dễ bị tổn thương, các thành viên, tiếp cận viên các tổ chức cộng đồng, các tổ chức xã hội, lãnh đạo các nhóm tổ chức cộng đồng của Dự án.

Trong 6 tháng đầu năm 2017, Dự án đã tổ chức các hội thảo, tọa đàm: “Hoàn thiện cơ sở pháp lý về tài chính cho các tổ chức xã hội” (3/2017) với mục đích chia sẻ kết quả cuối cùng của nghiên cứu “Hướng tới sự phát triển bền vững của các tổ chức xã hội dưới góc độ tài chính”. Cũng trong tháng 3/2017, Hội thảo “Góp ý dự thảo Luật trợ giúp pháp lý” đã thảo luận về các rào cản trong việc tiếp cận dịch vụ hỗ trợ pháp lý cho các nhóm dễ bị tổn thương do HIV/AIDS; đồng thời tổng hợp các ý kiến đóng góp của các cơ quan ban ngành, các tổ chức cộng đồng và các tổ chức xã hội với dự thảo Luật trợ giúp pháp lý. Hội thảo cũng đã tổng kết hoạt động phối hợp với Hội Luật gia thực hiện thí điểm hỗ trợ pháp lý cho các đối tượng chính của Dự án tại 5 tỉnh: Hà Nội, Thái Bình, Quảng Ninh, Đồng Nai và TP Hồ Chí Minh.

Trong tháng 5/2017, Dự án tổ chức hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm triển khai hoạt động phòng, chống HIV/AIDS”. Hội thảo đã chia sẻ kinh nghiệm hoạt động nhằm cải thiện chất lượng chương trình phòng, chống HIV/AIDS; chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và thảo luận về các biện pháp nhằm tăng sự tiếp cận và sử dụng dịch vụ điều trị ARV: Dự phòng lây nhiễm HIV; chuyển gửi khách hàng đi xét nghiệm HIV, thực hiện xét nghiệm HIV không chuyên; điều trị ARV và các dịch vụ y tế liên quan đến HIV/AIDS.

Song song với các hoạt động trên, Dự án VUSTA tiếp tục duy trì tư vấn pháp luật miễn phí qua đường dây nóng 18001029 về các vấn đề: Liên quan đến hôn nhân-gia đình, dân sự-hành chính: Đất đai, tài sản thừa kế; hình sự: Sử dụng ma túy, hành nghề mại dâm; tham gia chương trình điều trị Methadone, xét nghiệm HIV, điều trị ARV, bảo hiểm y tế. Tính đến hết 30/6/2017, đã có 1.267 cuộc gọi tư vấn qua đường dây nóng.

Đại diện Ban quản lý Dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS chia sẻ: Trong những năm gần đây, vai trò của các tổ chức xã hội dân sự đã được minh chứng là một trong những kênh hiệu quả hỗ trợ Ban quản lý Dự án trong triển khai các hoạt động dự án, nhằm đóng góp tích cực trong công cuộc phòng, chống HIV/AIDS. Do đó, trong thời gian tới, cần phát huy vai trò của các tổ chức xã hội, tổ chức cộng đồng trong việc tuyên truyền, vận động làm thay đổi nhận thức của xã hội về HIV/AIDS. Đồng thời, phát huy vai trò của các tổ chức này trong việc huy động nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống HIV/AIDS. Cho đến nay, 80% nguồn tài trợ cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS ở Việt Nam đến từ các nhà tài trợ nước ngoài. Vì vậy, khi nguồn viện trợ bị cắt giảm, trong cơ chế nhà nước, kinh phí công hay huy động từ doanh nghiệp và cộng đồng để bảo đảm nguồn tài chính là một thách thức lớn. Dự án cũng hy vọng sẽ nhận được nguồn hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước để bảo đảm những kết quả Dự án đã đạt được và đạt được hiệu quả cao hơn nữa trong thời gian tới.

Hà Anh