Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Nhà máy điện rác Greenity Nam Định dần 'hiện hình' sau hơn 2 năm khởi công
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Sau nhiều năm chuẩn bị và hơn hai năm kể từ ngày khởi công (8/2023), dự án Nhà máy điện rác Greenity Nam Định tại phường Mỹ Lộc, tỉnh Ninh Bình do Công ty CP Năng lượng Greenity Nam Định làm chủ đầu tư đang dần lộ diện với các hạng mục chính đã thành hình rõ nét.
Thời tiết miền Bắc thay đổi thế nào trong 10 ngày tới?
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Dự báo chuỗi ngày ấm áp với nền nhiệt có lúc vượt 30°C ở Hà Nội sắp kết thúc khi không khí lạnh tràn về gây rét diện rộng.
Ô tô bán tải tạt đầu xe máy khiến 3 người suýt lao vào gầm xe tải: Tài xế đối diện hình phạt cực nặng?
Xã hội - 6 giờ trướcNgày 28/2, MXH lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một ô tô bán tải bất ngờ tạt đầu, chèn ép khiến xe máy chở theo trẻ nhỏ ngã xuống đường trên tuyến Vành đai 3 (Hà Nội). Sự việc gây phẫn nộ trong dư luận.
Hà Nội: Kịp thời khống chế 'biển lửa' tại cơ sở phế liệu phường Bồ Đề
Pháp luật - 7 giờ trướcGĐXH - Nhờ sự can thiệp thần tốc của hơn 30 chiến sĩ phòng cháy chữa cháy, đám cháy dữ dội bốc lên từ một xưởng phế liệu tại phường Bồ Đề (TP Hà Nội) đã được dập tắt hoàn toàn, ngăn chặn nguy cơ cháy lan sang các hộ dân lân cận.
Tạm giữ 9 thanh thiếu niên mang hung khí, lạng lách gây náo loạn đường phố
Pháp luật - 9 giờ trướcGĐXH - Nhóm 18 thanh thiếu niên, phần lớn còn rất nhỏ tuổi, điều khiển xe máy tốc độ cao, lạng lách, mang theo hung khí, ném vỏ chai bia đuổi đánh nhau trên nhiều tuyến phố TP Vinh (cũ), gây mất an ninh trật tự trong đêm.
Trốn nghĩa vụ quân sự năm 2026 có thể bị phạt nặng đến 75 triệu đồng?
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị định số 218/2025/NĐ-CP, vi phạm quy định về thực hiện nghĩa vụ quân sự công dân có thể bị phạt rất nặng.
7 điểm nổi bật trong chính sách có hiệu lực từ tháng 3/2026
Xã hội - 10 giờ trướcGĐXH - Từ tháng 3, nhiều chính sách có hiệu lực, nổi bật là quy định liên quan đến bất động sản, xử phạt vi phạm hành chính, xếp lương với người được tuyển vào công chức...
5 con giáp sinh ra đã có phúc khí: Càng chăm chỉ càng giàu
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Trong tử vi phương Đông, có những con giáp dường như được ưu ái bởi vận may suốt cuộc đời.
Từ 1/3/2026, bất động sản nhà ở được gắn mã định danh điện tử
Xã hội - 11 giờ trướcNghị định 357/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 quy định gắn mã định danh cho sản phẩm nhà ở, đơn vị quản lý chung cư, chứng chỉ môi giới bất động sản và cá nhân thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.
Thời tiết hôm nay (1/3): Hà Nội trưa chiều nắng ráo, chiều tối mưa rào cục bộ
Xã hội - 13 giờ trướcGĐXH - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo thời tiết hôm nay (1/3): Bắc và Bắc Trung Bộ có mưa vài nơi, sáng sớm xuất hiện sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều trời nắng, đêm và sáng sớm trời lạnh.
5 con giáp sinh ra đã có phúc khí: Càng chăm chỉ càng giàu
Đời sốngGĐXH - Trong tử vi phương Đông, có những con giáp dường như được ưu ái bởi vận may suốt cuộc đời.
