Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Hàng nghìn giáo viên mầm non cả nước mừng thầm, được hưởng quyền lợi chưa từng có từ trước đến nay
Giáo dục - 29 phút trướcGĐXH - Từ ngày 4/3, chế độ làm việc của giáo viên mầm non được thực hiện theo quy định Thông tư 11/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT.
Triệt phá 'đế chế' web lậu Xôi Lạc TV, khởi tố 30 bị can
Pháp luật - 38 phút trướcGĐXH - Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) vừa phối hợp với Công an tỉnh Hưng Yên triệt phá đường dây phát lậu bóng đá Xôi Lạc TV, vạch trần hoạt động tội phạm có tổ chức núp bóng doanh nghiệp công nghệ.
4 khung giờ sinh Âm lịch báo hiệu cuộc đời đủ đầy, về già được hưởng lộc con cháu
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Những người sinh vào một số khung giờ Âm lịch đặc biệt thường sở hữu phẩm chất nổi bật, dễ đạt được thành công, hậu vận hưởng cuộc sống viên mãn, sung túc bên con cháu.
Công an Hà Nội thông báo truy nã đối tượng Lê Hà Trang về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Lê Hà Trang (SN 1996; thường trú tại xã Thiệu Tiến, tỉnh Thanh Hóa) bị Công an TP Hà Nội truy nã.
Tin vui thời tiết đến với triệu người dân miền Bắc kéo dài đến cuối tuần
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, không khí lạnh suy yếu, Hà Nội và miền Bắc còn rét đêm và sáng, trưa và chiều trời hửng nắng ấm. Dự báo hình thái thời tiết này duy trì đến cuối tuần.
Đi nghĩa vụ quân sự 2026, công dân phải nhập ngũ mấy năm?
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 nêu rõ thời gian công dân phục vụ tại ngũ nếu thuộc các trường hợp được quy định. Dưới đây là thông tin cụ thể.
Tin sáng 5/3: Từ nay, CSGT xử phạt nặng lỗi vi phạm giao thông này, cao nhất tới 60 triệu đồng; Nhiều điện thoại có thể bị khóa ứng dụng ngân hàng, người dùng cần kiểm tra ngay
Xã hội - 3 giờ trướcGĐXH - Các quy định mới này đã được áp dụng bắt đầu từ tháng 3/2026.
TP.HCM dự kiến tổ chức thi lớp 10 từ ngày 1/6
Giáo dục - 4 giờ trướcTP.HCM dự kiến tổ chức kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027 vào ngày 1 và 2/6, sớm hơn mọi năm khoảng 1 tuần.
Hai tài xế bị CSGT lập biên bản xử phạt sau thông tin phản ánh
Xã hội - 15 giờ trướcGĐXH - Từ thông tin phản ánh vi phạm, lực lượng CSGT Hải Phòng nhanh chóng vào cuộc tiến hành xác minh và triệu tập 2 tài xế để xử lý...
Hà Nội: Phế thải xây dựng 'chất thành núi' trên đất nông nghiệp dọc Đại lộ Thăng Long
Đời sống - 16 giờ trướcGĐXH - Tình trạng hàng nghìn tấn phế thải xây dựng và rác thải tập kết tràn lan trên đất nông nghiệp dọc Đại lộ Thăng Long (phường Đại Mỗ, Hà Nội) đang biến khu vực này thành những "nghĩa địa" phế liệu khổng lồ.
Bính Ngọ 2026: 4 con giáp ra ngõ là gặp lộc, giàu lên thấy rõ
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi, năm Bính Ngọ 2026 được dự báo là giai đoạn khởi sắc mạnh mẽ của một số con giáp. Không chỉ tài lộc hanh thông mà vận quý nhân cũng bùng nổ.
