Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Nữ công nhân nhặt được tài sản 1,4 tỉ đồng liền tới công an tìm người đánh rơi
Thời sự - 33 phút trướcQuá trình làm việc trên đường phố, nữ công nhân ở Thanh Hóa đã nhặt được 1 túi xách, bên trong có 40 triệu đồng tiền mặt và sổ tiết kiệm 1,4 tỉ đồng
Chi tiết thời tiết dịp Tết Nguyên Đán Bính Ngọ từ 20 tháng Chạp đến mùng 6 Tết: Biến động mạnh, rét đậm rét hại bao trùm
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Dịp Tết Nguyên Đán Bính Ngọ từ 20 tháng Chạp, thời tiết cả nước biến động mạnh khi miền Bắc và Bắc Trung Bộ xuất hiện mưa rét đậm, có nơi rét hại dưới 3 độ C.
Lào Cai: Ngăn chặn hai học sinh bị dụ dỗ bỏ nhà đi 'lập nghiệp'
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Công tỉnh Lào Cai thông tin, Công an xã Bảo Yên vừa kịp thời ngăn chặn hai học sinh bị dụ dỗ bỏ nhà đi “lập nghiệp”.
Lan đột biến rục rịch nóng trở lại, tiềm ẩn nhiều hệ lụy
Pháp luật - 1 giờ trướcGĐXH - Sau thời gian trầm lắng, hoạt động mua bán lan đột biến có dấu hiệu gia tăng trở lại, kèm theo hiện tượng thổi giá trên không gian mạng. Trước nguy cơ tái diễn “bong bóng tài chính” và các hệ lụy phức tạp, Công an tỉnh Tuyên Quang đã phát đi cảnh báo tới người dân.
Phát hoảng hơn 6 tấn chân gà không rõ nguồn gốc trong kho hàng
Xã hội - 1 giờ trướcGĐXH - Làm việc với cơ quan chức năng, bà Nguyễn Thị Mai Phương khai nhận, toàn bộ số hàng hóa trên do công ty mua về để bán và không có hóa đơn, chứng từ, giấy tờ hợp pháp chứng minh nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa.
Dùng kéo đâm bố vì không cho mượn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đi cầm cố
Pháp luật - 1 giờ trướcGĐXH - Nhiều lần yêu cầu bố đẻ đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình để mang đi cầm cố, lấy tiền trả nợ nhưng không thành, Nguyễn Tuấn Anh dùng kéo đâm bố trọng thương.
Chủ tài khoản Youtube bị phạt 15 triệu đồng vì đăng tải nội dung giả mạo, độc hại, xâm phạm trẻ em
Xã hội - 1 giờ trướcGĐXH - Làm việc với cơ quan Công an, nam thanh niên thừa nhận toàn bộ hành vi vi phạm của mình khi đăng tải video có nội dung giả mạo, độc hại, tác động tiêu cực, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em trên môi trường mạng.
Vợ không cho mua thêm rượu, người đàn ông tạt xăng đốt vợ và cháu
Pháp luật - 2 giờ trướcBị ngăn cản không cho mua thêm rượu, C. đã tạt xăng vào người vợ và cháu vợ ngay bên bếp lửa đang cháy, khiến 2 nạn nhân bị bỏng nặng.
Hà Nội: Kịp thời dập tắt đám cháy tại khu biệt thự liền kề La Casta
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Một vụ hỏa hoạn bất ngờ bùng phát vào trưa 7/2 tại khu biệt thự liền kề thuộc phường Kiến Hưng (TP Hà Nội), may mắn sau khoảng 30 phút đám cháy đã được dập tắt hoàn toàn.
Hải Phòng: Khởi tố đối tượng dùng nhiều tài khoản Facebook ảo lừa đảo hơn 20 tỷ đồng
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Sử dụng nhiều tài khoản mạng xã hội giả danh người kinh doanh để vay tiền nhập hàng, Phạm Ngân Trang đã chiếm đoạt của một nạn nhân số tiền lên đến hơn 20 tỷ đồng.
3 con giáp được sao Hồng Loan, Thiên Hỷ chiếu mệnh năm 2026: Tình duyên bùng nổ, hạnh phúc ngọt ngào
Đời sốngGĐXH - Trong bức tranh tử vi của 12 con giáp, có những con giáp được xem là bước vào giai đoạn tình duyên nở rộ năm 2026, khi người độc thân dễ gặp đúng người, còn các cặp đôi có cơ hội gắn bó sâu sắc hơn.
