Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Hàng chục học sinh ở Quảng Trị ra đường nhảy múa để quay video đăng lên mạng
Xã hội - 6 giờ trướcGĐXH - Hàng chục học sinh ở Quảng Trị ra đường nhảy múa theo tiếng còi xe rồi quay video đăng lên mạng. Công an mời lên làm việc, những học sinh này hiểu rõ nguy cơ mất an toàn và hứa không tái phạm.
Năm Du lịch quốc gia 2026: Gia Lai mở ra hành trình “đại ngàn chạm biển xanh”
Xã hội - 6 giờ trướcGĐXH – Chiều 2/2/2026, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai chủ trì tổ chức Họp báo giới thiệu về Năm Du lich quốc gia - Gia Lai 2026. Với chủ đề “Đại ngàn chạm biển xanh”, nhiều hoạt động đặc sắc sẽ diễn ra.
Tuyên Quang: Khởi tố nhóm 'tin tặc' mua bán, trao đổi hơn 8,4 tỷ email trên toàn thế giới
Pháp luật - 6 giờ trướcGĐXH - Một đường dây tội phạm công nghệ cao chuyên mua bán, trao đổi dữ liệu của hơn 8,4 tỷ tài khoản email trên phạm vi toàn cầu vừa bị Công an tỉnh Tuyên Quang triệt phá. Các đối tượng đã sử dụng phần mềm tự động để xâm nhập và trục lợi hàng trăm triệu đồng.
Không phải mê tín: Một số tuổi được liệt vào nhóm 'xung khắc' trong năm Bính Ngọ 2026
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Năm Bính Ngọ 2026 đang đến gần, kéo theo nhiều băn khoăn xoay quanh mệnh năm, tuổi hợp – kỵ theo Can Chi và Ngũ hành.
Thái Nguyên: Bệnh viện Mắt Thái Hà bị 'điểm mặt' hàng loạt tồn tại về thiết bị y tế, dược và nhân sự
Thời sự - 12 giờ trướcGĐXH - Thanh tra tỉnh Thái Nguyên vừa ban hành Kết luận số 01/KL-TTR, chỉ ra hàng loạt tồn tại, hạn chế trong việc chấp hành các quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh tại Bệnh viện Mắt Thái Hà (Công ty cổ phần Bệnh viện Thái Hà), liên quan đến quản lý thiết bị y tế, nhân sự hành nghề, hoạt động khám chữa bệnh nhân đạo, an toàn sinh học, bảo quản và kinh doanh thuốc.
Hồi sinh dự án Trung tâm Hội nghị Hàm Rồng bằng mô hình dưỡng lão bán trú
Thời sự - 13 giờ trướcGĐXH - Phường Hàm Rồng (Thanh Hóa) kiến nghị chuyển đổi Trung tâm Hội nghị Hàm Rồng bị bỏ hoang thành trung tâm dưỡng lão bán trú nhằm tận dụng hạ tầng và giải quyết nhu cầu an sinh xã hội.
Bắt quả tang đang 'bẻ khóa' xe máy, nam thanh niên 21 tuổi bị khui lộ ra nhiều vụ trộm cắp
Pháp luật - 13 giờ trướcGĐXH - Hồ Văn Tàu (SN 2005, trú tỉnh Đắk Lắk) bị Công an phường Hòa Cường (TP Đà Nẵng) bắt giữ về hành vi trộm cắp tài sản. Qua đấu tranh khai thác, Tàu thừa nhận đã gây ra hàng loạt vụ trộm cắp xe máy trên địa bàn TP Đà Nẵng.
3 con giáp bước vào vận đỏ như son sau Rằm tháng Chạp
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã dự báo tử vi tuần, đây là 3 con giáp bước vào vận đỏ như son.
Đây là những đối tượng được nhận quà 300.000 đồng và 600.000 đồng của Chủ tịch nước dịp Tết Nguyên đán 2026
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là các trường hợp nhận được quà tặng mức 300.000 đồng và 600.000 đồng/người theo Quyết định 01/QĐ-CTN năm 2025 của Chủ tịch nước.
Hà Nội: Người dân hối hả dỡ nhà, giao đất thực hiện GPMB dự án đường Vành đai 2,5
Thời sự - 14 giờ trướcGĐXH - Sau nhiều năm đình trệ, hình hài đoạn tuyến Vành đai 2,5 nối từ Cầu Giấy - KĐT Dịch Vọng (TP Hà Nội) đang dần lộ diện khi người dân đồng loạt tự nguyện tháo dỡ tài sản, bàn giao mặt bằng.
Lộc về cửa trước, tiền ra cửa sau: 3 con giáp dễ hao tài tốn của cuối tháng Chạp
Đời sốngGĐXH - Với 3 con giáp dưới đây, dù tài vận đang sáng rõ, nhưng chỉ một phút lơ là cũng có thể khiến tiền bạc đội nón ra đi nhanh hơn tưởng tượng.
