Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Quy định mức phạt lỗi vượt đèn đỏ, đèn vàng năm 2026, trường hợp vi phạm có thể bị phạt đến 22 triệu đồng?
Đời sống - 53 phút trướcGĐXH - Năm 2026, mức phạt lỗi vượt đèn đỏ, đèn vàng được quy định thế nào? Dưới đây là các mức phạt được áp dụng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Khởi tố gã đàn ông cạy cửa nhà hàng xóm trộm 14 chỉ vàng
Pháp luật - 54 phút trướcGĐXH - Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố, bắt tạm giam Bùi Quang Huy (SN 1986) vì cạy cửa nhà hàng xóm trộm 14 chỉ vàng và 10 triệu đồng. Số tài sản bị trộm có tổng trị giá khoảng 245 triệu đồng.
Hà Nội và miền Bắc tái diễn kiểu thời tiết khó chịu, khiến người dân phải đề phòng
Thời sự - 55 phút trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết hôm nay, Hà Nội và khu vực miền Bắc mưa ẩm tiếp tục gia tăng, nhiều nơi có mưa rào kèm dông. Thời tiết nồm ẩm.
Tin sáng 25/2: Người lao động lại sắp được nghỉ lễ dài 9 ngày? Phim Việt có doanh thu cao nhất đường đua phim Tết 2026
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Sắp tới người lao động sẽ lại được nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và ngày Chiến thắng 30/4, Quốc tế Lao động 1/5 dài ngày; Phim "Thỏ ơi!" của Trấn Thành sắp cán mốc 300 tỷ và hiện đang dẫn đầu doanh thu phòng vé phim Tết.
Hà Nội: Bắt 2 đối tượng gây ra hàng loạt vụ trộm cắp xe máy
Pháp luật - 9 giờ trướcGĐXH - Công an xã Tiến Thắng (Hà Nội) đã bắt giữ 2 đối tượng thực hiện nhiều vụ trộm cắp xe máy trên địa bàn và các khu vực lân cận.
Hình ảnh lao động đẹp mắt của người dân Hà Tĩnh trúng 'lộc biển' ngày đầu năm
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Những ngày đầu năm Bính Ngọ, dọc bờ biển qua xã Đồng Tiến và xã Yên Hòa (Hà Tĩnh) người dân đổ ra biển cào ốc tép do sóng đánh dạt vào, bán cho thương lái, thu về hàng triệu đồng.
Chính phủ cho phép doanh nghiệp thuộc Bộ Công an sản xuất pháo hoa nổ
Thời sự - 12 giờ trướcTừ 15/3, các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Công an được phép nghiên cứu, sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, cung cấp pháo hoa nổ.
Triệt phá đường dây ma túy xuyên biên giới, thu giữ 22 bánh heroin
Pháp luật - 13 giờ trướcGĐXH - Công an Nghệ An vừa phối hợp các đơn vị liên quan triệt phá thành công đường dây mua bán trái phép chất ma túy từ nước ngoài về Việt Nam tiêu thụ, bắt giữ một đối tượng chủ chốt, thu giữ 22 bánh heroin.
Bộ trưởng Bộ Thương mại Quốc tế Canada thăm siêu thị BRGMart Phạm Ngọc Thạch
Xã hội - 15 giờ trướcNgày 11/2, trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Thương mại Quốc tế Canada Maninder Sidhu đã đến tham quan và trải nghiệm siêu thị BRGMart Phạm Ngọc Thạch (Hà Nội) - hệ thống bán lẻ tiêu biểu đang phân phối nhiều mặt hàng nông sản, thực phẩm chất lượng cao của Việt Nam và hàng nhập khẩu trực tiếp từ Canada.
Hé lộ danh tính 2 nạn nhân tử vong được phát hiện cùng ô tô dưới kênh ở Gia Lai
Thời sự - 16 giờ trướcGĐXH - Liên quan vụ ô tô lao xuống kênh làm 2 người tử vong ở Gia Lai, cơ quan chức năng đã xác định danh tính 2 nạn nhân.
3 khung giờ sinh Âm lịch báo hiệu cuộc đời khổ trước sướng sau, trung niên sung túc
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi, người sinh vào ba khung giờ Âm lịch dưới đây phải trải qua không ít thử thách ở giai đoạn đầu, càng trưởng thành càng dễ đạt được cuộc sống sung túc.
