Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Lào Cai: Ô tô con văng khỏi cao tốc Nội Bài – Lào Cai, một nạn nhân bị thanh sắt đâm xuyên ngực
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Vụ tai nạn xảy ra vào trưa ngày 26/2 trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai (tỉnh Lào Cai) khiến chiếc ô tô con biến dạng hoàn toàn sau khi lao qua hệ thống rào chắn và văng xuống khu vực đang thi công mở rộng đường.
Mãn nhãn màn đua thuyền 'độc mộc' trên hồ Ba Bể
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Đúng 14h tại khu vực xuất phát ở thôn Bó Lù, xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên, những cặp đôi đồng loạt rẽ sóng, mở màn cuộc đua vòng qua đảo Bà Góa trên hồ Ba Bể. Từ những chiếc thuyền độc mộc của ngày xưa đến thuyền sắt tự đóng hôm nay, cuộc đua vẫn giữ nguyên tinh thần truyền thống của Lễ hội Lồng Tồng Ba Bể 2026.
Non nước Ba Bể ở Thái Nguyên bừng sáng trong ngày hội đầu năm
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Trong không gian hùng vĩ của núi rừng và mặt hồ xanh biếc, Lễ hội Lồng Tồng Ba Bể và Hội Báo Xuân 2026 tại thôn Bó Lù, xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên diễn ra sôi động, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương hòa mình vào sắc xuân rộn rã.
Quảng Trị: Bắt gã thanh niên 25 tuổi nửa đêm lẻn vào nhà khống chế cụ bà, cướp tiền và vàng
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Chưa đầy 3 giờ đồng hồ sau khi tiếp nhận tin báo, Công an phường Đông Hà phối hợp cùng Phòng Cảnh sát Hình sự Công an tỉnh Quảng Trị đã nhanh chóng bắt giữ đối tượng đột nhập vào nhà, dùng vũ lực khống chế cụ bà để cướp vàng và tiền mặt.
Video hàng nghìn người vây kín sới vật xem trai tráng 'lấm lưng, trắng bụng'
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH - Hội vật truyền thống làng Sình (TP Huế) được tổ chức thu hút đông đảo người dân theo dõi, cổ vũ, tạo nên không khí rộn ràng, náo nhiệt dịp đầu năm mới.
Đâm vợ vì mâu thuẫn chi tiêu, lĩnh án 12 năm tù
Pháp luật - 8 giờ trướcGĐXH - Chỉ từ mâu thuẫn trong chi tiêu gia đình, một người phụ nữ đã tử vong sau hai nhát dao của chồng. Ba người con cùng lúc mất mẹ, còn người cha nhận mức án 12 năm tù.
Quảng Trị tổng kiểm soát phương tiện thủy nội địa
Thời sự - 8 giờ trướcGĐXH - Đợt cao điểm tập trung kiểm soát toàn diện các nhóm phương tiện vận tải hành khách, phương tiện chở hàng hóa, tàu thuyền khai thác cát sỏi, phương tiện phục vụ nuôi trồng, đánh bắt thủy sản và các phương tiện dân sinh.
Khởi tố người đàn ông điều thêm ô tô chặn xe ngày mùng 2 Tết
Pháp luật - 9 giờ trướcCơ quan công an khởi tố bị can và ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Nguyễn Viết Linh liên quan vụ việc đỗ xe ngày Tết ở Hà Tĩnh gây xôn xao mạng xã hội.
Công an truy tìm người phụ nữ Hà Nội lừa đảo mua bán ô tô
Pháp luật - 9 giờ trướcGĐXH - Công an Hà Nội thông báo truy tìm Đàm Thị Ngọc Lan (SN 1975, trú tại Hà Nội) có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Càng gần Rằm tháng Giêng càng đỏ: 4 con giáp hút tài lộc mạnh nhất đầu xuân
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Từ nay đến Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, 4 con giáp dưới đây liên tiếp được cát tinh nâng đỡ, mở ra cơ hội gia tăng thu nhập và ổn định tài chính đầu năm.
Càng gần Rằm tháng Giêng càng đỏ: 4 con giáp hút tài lộc mạnh nhất đầu xuân
Đời sốngGĐXH - Từ nay đến Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, 4 con giáp dưới đây liên tiếp được cát tinh nâng đỡ, mở ra cơ hội gia tăng thu nhập và ổn định tài chính đầu năm.
