Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
5.000 tin nhắn đắt giá giúp cơ quan chức năng truy bắt kẻ cướp ngân hàng
Pháp luật - 20 phút trướcTừ công tác vận động quần chúng, nhân dân đã phản hồi online gần 5.000 tin, hàng trăm thông tin có giá trị liên quan đến vụ cướp ngân hàng ở Gia Lai.
Phú Thọ: Những vi phạm tại các trang trại gia công cho C.P. nhìn từ kết quả kiểm tra?
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Ngoài trang trại của ông Nguyễn Thành Công, cơ quan chức năng xã Cao Đương, tỉnh Phú Thọ xác định thêm các trang trại khác cũng vi phạm các quy định về đất đai, môi trường và tài nguyên nước, trong đó có những cơ sở chăn nuôi gia công cho Công ty Cổ phần chăn nuôi C.P. Việt Nam.
Tin mới nhất về tình hình mưa, rét tại Hà Nội và các vùng miền trong dịp Tết Nguyên đán 2026
Thời sự - 9 giờ trướcGĐXH - Cơ quan khí tượng đã có những nhận định sơ bộ về thời tiết các khu vực trên cả nước dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Hà Nội: Cảnh hoang tàn, ô nhiễm bên trong dự án công viên sinh thái Vĩnh Hưng bỏ hoang nhiều năm
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Được kỳ vọng trở thành không gian công cộng hiện đại góp phần cải thiện môi trường sống tại cửa ngõ phía Nam Hà Nội, thế nhưng sau nhiều năm, dự án Công viên sinh thái Vĩnh Hưng (phường Vĩnh Hưng) vẫn chỉ là một khu vực nhếch nhác, hoang hóa...
Cụ bà ‘hốt hoảng’ khi nhận 2 tỷ đồng từ tài khoản lạ
Đời sống - 11 giờ trướcTrong 1 ngày, tài khoản bà Châu bất ngờ nhận được 4 lượt chuyển khoản từ một tài khoản lạ, với tổng số tiền gần 2 tỷ đồng, bà hốt hoảng đi trình báo công an.
Năm 2026 có phải là năm nhuận Dương lịch không?
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Bước sang năm 2026, nhiều người thắc mắc liệu đây có phải là năm nhuận hay không, bởi khái niệm "nhuận" trong Dương lịch và Âm lịch không hoàn toàn giống nhau.
Chi tiết các điểm bắn pháo hoa dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 tại Hà Nội
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Hà Nội sẽ tổ chức bắn pháo hoa chào năm mới Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 tại 33 điểm với 34 trận địa.
Danh tính hai tên cướp ngân hàng ở Gia Lai
Pháp luật - 16 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Gia Lai đã bắt giữ thành công 2 kẻ cướp Ngân hàng Vietcombank – Chi nhánh Gia Lai. Hai đối tượng gồm: Phạm Anh Tài (SN 1990, trú 21 Đặng Thái Thân, phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi) và Lê Văn Ân (SN 1993, trú xã Đăk Cẩm, tỉnh Quảng Ngãi).
Những ngày sinh Âm lịch được cho là 'để phúc cho con'
Đời sống - 16 giờ trướcGĐXH - Có những ngày sinh Âm lịch được xem là mang "phúc khí bền lâu", người sinh ra sống hiền lành, nhân hậu, đặc biệt con cái cũng được hưởng lộc từ đức độ của cha mẹ.
LPBank đồng hành cùng dự án 'Thoát khỏi sàn nhà', hỗ trợ trẻ em bại não tại Ninh Bình
Xã hội - 19 giờ trướcHơn cả một hoạt động thiện nguyện, chương trình trao tặng dụng cụ phục hồi chức năng cho trẻ bại não tại Ninh Bình đã mang đến niềm hy vọng, tiếp thêm động lực cho nhiều gia đình khó khăn trước thềm năm mới. Qua đó, Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank) tiếp tục khẳng định dấu ấn của một ngân hàng phát triển song hành cùng trách nhiệm cộng đồng.
Những ngày sinh Âm lịch được cho là 'để phúc cho con'
Đời sốngGĐXH - Có những ngày sinh Âm lịch được xem là mang "phúc khí bền lâu", người sinh ra sống hiền lành, nhân hậu, đặc biệt con cái cũng được hưởng lộc từ đức độ của cha mẹ.
