Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Đặt lồng bắt cua, không ngờ dính con vật quý hiếm nặng 5 kg
Thời sự - 4 giờ trướcRa đồng đặt lồng bắt cua, một người đàn ông ở TP Đà Nẵng chứng kiến cảnh tượng đầy bất ngờ khi con tê tê quý hiếm bị mắc kẹt trong lồng.
Cận cảnh máy bay MIG 17 với trận chiến lịch sử ở biển Đông
Xã hội - 6 giờ trướcGĐXH - Nhận lệnh xuất kích, các phi công điều khiển máy bay rời sân bay dã chiến lao thẳng ra biển tìm mục tiêu. Theo lệnh chỉ huy, các phi công nhanh chóng đánh bom, làm hư hỏng 2 tàu khu trục của Mỹ.
Cảnh tất bật tại làng hoa Ninh Phúc ở Ninh Bình những ngày cận Tết Nguyên đán
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, những hộ trồng hoa truyền thống ở Ninh Phúc, phường Đông Hoa Lư, Ninh Bình đang tất bật, rộn ràng đón khách thập phương đến tham quan, lựa chọn, mua sắm những loại cây đẹp nhất để trang trí.
Phát hiện thi thể nữ Phó Giám đốc ngân hàng trên sông Đà
Thời sự - 8 giờ trướcSau nhiều ngày mất liên lạc, lực lượng chức năng và người thân đã tìm thấy thi thể nữ Phó Giám đốc một chi nhánh ngân hàng trên sông Đà, đoạn gần chân Thủy điện Sơn La. Hiện cơ quan công an điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Khoảnh khắc xe tải mất lái, đánh võng né hàng loạt phương tiện trước khi đâm vách núi ở Phú Thọ
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Chiếc xe tải trong lúc di chuyển trên Quốc lộ 6, đoạn qua khu vực đèo Đá Trắng (tỉnh Phú Thọ) thì bất ngờ mất lái. Tài xế sau đó đã liên tục đánh lái để tránh vực sâu và các xe ngược chiều. Chiếc xe chỉ dừng lại khi đâm vào vách núi rồi lật nghiêng.
Quy định mới nhất về mức phạt điều khiển ô tô, xe máy đi ngược chiều năm 2026
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Theo quy định của Nghị định 168/2024/NĐ-CP, trường hợp ô tô, xe máy đi ngược chiều có thể bị phạt rất nặng và bị trừ điểm giấy phép lái xe. Dưới đây là quy định cụ thể.
Nữ sinh 12 tuổi mất tích sau khi rời nhà: Phát hiện thi thể nổi trên sông
Thời sự - 11 giờ trướcThi thể nữ sinh 12 tuổi mất tích sau khi rời khỏi nhà bằng xe đạp được phát hiện nổi trên sông.
Vụ vợ đoạt mạng chồng giữa đêm ở Phú Thọ: Người vợ lĩnh án 19 năm tù
Pháp luật - 11 giờ trướcGĐXH - Chỉ vì mâu thuẫn trong việc chồng muốn mang tiền lương cho mẹ đẻ vay mà không bàn bạc rõ ràng, Hà Thị Lai Hạ (23 tuổi) đã không kiềm chế được cơn giận, dùng dao tước đi mạng sống của người đầu ấp tay gối.
Danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội từ 15/2/2026, người lao động cần biết
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội từ 15/2/2026 theo Thông tư 60/2025/TT-BYT.
Một người tử vong nghi do nổ pháo tự chế ở Phú Thọ
Thời sự - 13 giờ trướcSau tiếng nổ như sấm, hàng xóm chạy ra kiểm tra thì phát hiện anh Vũ Văn Chính (42 tuổi) đã tử vong tại chỗ, nghi do nổ pháo tự chế.
Ngày sinh Âm lịch 'vượng số': Cả đời ít sóng gió, sống an nhàn hơn người
Đời sốngGĐXH - Theo quan niệm tử vi phương Đông, những người sinh vào các ngày Âm lịch này có số mệnh hanh thông, ít va vấp, cuộc đời hiếm khi phải đối mặt với biến cố lớn.
