Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Hé lộ lý do nam thanh niên Hải Phòng ra cầu Khuể định tự tử trong đêm
Xã hội - 7 giờ trướcGĐXH - Cơ quan Công an xác định, nam thanh niên có tiền sử rối loạn tâm thần, từng điều trị nhiều lần tại Bệnh viện Đông Khê. Do tâm lý buồn chán và cho rằng gia đình thiếu quan tâm, thường xuyên xảy ra mâu thuẫn nên anh N. nảy sinh ý định tự tử.
Hà Nội: Bắt tạm giam Hoàng Thị Hồng Thái về hành vi tuyên truyền, chống phá Nhà nước
Pháp luật - 7 giờ trướcGĐXH - Công an TP Hà Nội đã bắt tạm giam đối tượng Hoàng Thị Hồng Thái về tội "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam".
Bắt giữ đối tượng trộm gần 10 chỉ vàng, dựng hiện trường giả để che giấu hành vi
Pháp luật - 8 giờ trướcGĐXH - Để có tiền đánh bạc và tiêu xài cá nhân, một thanh niên ở huyện Quỳ Châu đã lén đột nhập chính nhà mình, lấy trộm gần 10 chỉ vàng rồi dựng hiện trường giả nhằm che giấu hành vi. Chỉ sau 24 giờ tiếp nhận tin báo, Công an xã Quỳ Châu đã nhanh chóng điều tra, bắt giữ đối tượng.
Cảnh tỉnh việc tự ý 'siết nợ' bằng bạo lực: Coi chừng phạm tội Cướp tài sản
Pháp luật - 8 giờ trướcGĐXH - Do mâu thuẫn và không đòi được khoản tiền đã cho mượn, Lê Vại dùng cây gỗ đánh người sau đó cướp xe máy và điện thoại của nạn nhân để "siết nợ".
Vụ cháy nhà ở Hà Đông: Chủ nhà tử vong tại bệnh viện, tổng cộng 3 người thiệt mạng
Thời sự - 8 giờ trướcGĐXH - Chiều 8/1, tin dữ tiếp tục ập đến trong vụ hỏa hoạn tại phố Lê Lợi (phường Hà Đông, TP Hà Nội). Người đàn ông liều mình nhảy từ tầng 6 xuống mái nhà hàng xóm để thoát thân đã tử vong tại bệnh viện.
Va chạm với ô tô khách, 3 thanh niên đi trên xe máy bị thương nặng
Xã hội - 9 giờ trướcGĐXH - Xe máy va chạm với xe khách đang quay đầu khi lưu thông trên QL 1A, 3 người trên xe máy bị thương nặng được đưa đi cấp cứu.
Đâm vào phía sau ô tô đầu kéo, nam thanh niên 24 tuổi tử vong
Xã hội - 9 giờ trướcGĐXH - Trong quá trình lưu thông trên tuyến đường nội bộ N1 (thuộc Khu công nghiệp Đông Mai), phương tiện do anh M.T.T điều khiển bất ngờ xảy ra va chạm với phần đuôi xe ô tô đầu kéo đang đỗ ven đường khiến nam thanh niên không qua khỏi.
Vụ cháy nhà 7 tầng ở Hà Đông: Tìm thấy 2 thi thể nạn nhân mắc kẹt
Thời sự - 11 giờ trướcGĐXH - Đến 13h chiều nay, đám cháy tại ngôi nhà 7 tầng ở phường Hà Đông (TP Hà Nội) đã được khống chế. Tuy nhiên, phép màu đã không xảy ra với những người mắc kẹt. Lực lượng chức năng đã tìm thấy thi thể 2 nạn nhân xấu số.
'Đầu tư vàng' trên mạng, người đàn ông bị lừa đảo hơn 5,3 tỷ đồng
Pháp luật - 12 giờ trướcGĐXH - Tin lời dụ dỗ của các đối tượng lừa đảo, ông M.T.H (trú phường An Khê, TP Đà Nẵng) bị lừa đảo hơn 5,3 tỷ đồng thông qua hình thức đầu tư vàng trên không gian mạng.
5 nhóm người này sẽ đón tin vui được 'tự động' tăng tiền hằng tháng từ 2026
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Theo quy định tại Nghị quyết 63/2025/NQ-HĐND, từ 1/1/2026 nhiều đối tượng bảo trợ xã hội như người cao tuổi thuộc hộ nghèo, trẻ em mồ côi, trẻ khuyết tật… sẽ được nhận trợ giúp xã hội của TP Hà Nội.
Top con giáp có cuộc sống đủ đầy nhất năm 2026: Công danh, hạnh phúc đều thăng hoa
Đời sốngGĐXH - Trong năm 2026, có những con giáp âm thầm nỗ lực, dùng sự tinh tế và trí tuệ cảm xúc để tạo dựng sự nghiệp vững vàng, đồng thời sở hữu một mái ấm hạnh phúc trọn vẹn.
