Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Video bé trai bị thương nặng dưới bánh xe máy chuyên dùng
Xã hội - 1 giờ trướcGĐXH – Va chạm với xe máy chuyên dùng khiến một bé trai bị thương nặng. Nguyên nhân do tài xế thiếu quan sát, không giữ khoảng cách an toàn khi lưu thông cùng chiều với xe đạp phía trước.
Cây mai trăm tuổi giá hơn 3 tỷ đồng ở An Giang
Xã hội - 4 giờ trướcMột cây mai vàng cổ thụ khoảng 100 năm tuổi đang thu hút sự chú ý của đông đảo người dân và du khách khi tới chợ hoa xuân Long Xuyên (phường Long Xuyên, tỉnh An Giang), "cụ mai" có dáng thế đồ sộ, tán rộng và giá bán cũng "khủng" không kém.
Vì sao năm 2026 người nộp thuế bắt buộc phải đăng ký mã số thuế cá nhân?
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cá nhân có thu nhập chịu thuế (từ tiền lương, tiền công, kinh doanh...) đều phải đăng ký mã số thuế để cơ quan nhà nước theo dõi và quản lý việc thực hiện nghĩa vụ đóng góp vào ngân sách.
Thái Nguyên: Sau vụ CSGT hy sinh, nhìn lại nguy cơ từ xe tải chở đất phục vụ dự án tái định cư Bản Áng
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Vụ tai nạn giao thông khiến một cán bộ CSGT hy sinh khi làm nhiệm vụ một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn giao thông. Thực tế tại dự án Khu tái định cư Bản Áng cho thấy xe tải chở đất, nhiều xe gắn phù hiệu “TQ”, hoạt động dày đặc trong khu dân cư, phát sinh bụi bặm và nguy cơ tai nạn.
'Cụ' đào trăm năm tuổi, giá thuê 120 triệu đồng giữa phố Hà Nội
Xã hội - 5 giờ trướcGiữa chợ hoa xuân trên đường Lạc Long Quân (Hà Nội) những ngày cận Tết, xuất hiện gốc đào cổ thụ với giá cho thuê hơn trăm triệu đồng.
Du khách háo hức đi tham quan… nghĩa địa
Xã hội - 6 giờ trướcBị cuốn hút bởi các clip “rì viu” lăng mộ, hai du khách nước ngoài đã dành nhiều thời gian để đi tham quan nơi an nghỉ của người Việt sau khi đến Đà Nẵng.
Hé lộ manh mối bất ngờ khiến nhóm cướp ngân hàng ở Gia Lai sa lưới
Pháp luật - 6 giờ trướcSau 18 ngày gây ra vụ cướp ngân hàng rúng động ở Gia Lai, lực lượng công an đã bắt giữ nhóm hung thủ từ những manh mối bất ngờ.
Hà Nội: Camera AI trích xuất danh sách 54 trường hợp vượt đèn đỏ từ 6/2 - 7/2
Pháp luật - 10 giờ trướcGĐXH - Trong 24 giờ qua (từ 6/2 - 7/2) dữ liệu mới nhất từ hệ thống giám sát thông minh (Camera AI) cho thấy ý thức chấp hành đèn tín hiệu của người dân tại các nút giao nội đô vẫn còn nhiều hạn chế, trong khi lưu lượng phương tiện trên cao tốc đang có xu hướng tăng cao.
Chuyện khó tin về người đàn ông nằm ngửa như khúc gỗ, cưới vợ đẹp, xây nhà tiền tỷ
Xã hội - 12 giờ trướcGĐXH - Suốt gần 24 năm, anh Nguyễn Bá Kỳ (phường Vinh Lộc, Nghệ An) sống trong tư thế nằm ngửa vì căn bệnh viêm đa khớp hiếm gặp khiến cơ thể gần như bất động. Thế nhưng, cuộc đời tưởng chừng chỉ gắn với chiếc giường bệnh, anh dựng xây gia đình và tạo cơ ngơi tiền tỷ, vượt lên mọi nghiệt ngã.
Công an phát thông báo tìm kiếm bé gái 14 tuổi mất liên lạc nhiều ngày
Xã hội - 12 giờ trướcGĐXH - Bé gái 14 tuổi rời nhà từ 4 ngày trước rồi mất liên lạc. Dù gia đình tổ chức liên hệ, tìm kiếm ở nhiều khu vực nhưng chưa tìm thấy cháu.
Dự báo thời tiết ngày 8/2: Hà Nội mưa rét đến bao giờ?
Xã hộiGĐXH - Dự báo thời tiết ngày 8/2, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu Đông Bắc Bộ và một số nơi ở Tây Bắc Bộ, gây mưa, mưa rào rải rác, có nơi có dông; nhiệt độ giảm khoảng 1–3 độ.
