Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Bán xe ảo, kêu gọi từ thiện giả: Chiêu lừa tinh vi trên mạng xã hội
Pháp luật - 27 phút trướcGĐXH - Từ chiêu trò bán ô tô cũ giá rẻ đến kêu gọi ủng hộ lũ lụt giả mạo trên mạng xã hội, các đối tượng đã lừa đảo hàng trăm nạn nhân, chiếm đoạt gần 1,5 tỷ đồng. Công an tỉnh Thái Nguyên đã khởi tố 2 vụ án, làm rõ 3 bị can liên quan.
Làm rõ trách nhiệm chậm tiến độ Dự án tuyến đường trục cảnh quan Thanh Hóa - Sầm Sơn
Thời sự - 47 phút trướcGĐXH – Tỉnh Thanh Hóa đồng ý gia hạn Dự án tuyến đường trục cảnh quan Thanh Hóa - Sầm Sơn, đồng thời yêu cầu Chủ đầu tư và UBND phường Nam Sầm Sơn làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân để xảy ra chậm trễ.
Càng cận Tết, các con giáp này càng cần chú ý thay đổi này để tránh cháy túi hiệu quả
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã xem tử vi tuần mới 12 con giáp từ 12/1/2026 đến 18/1/2026. Theo chuyên gia, càng cận Tết, các con giáp này càng cần chú ý thay đổi này để tránh cháy túi.
Giờ sinh vàng của 12 con giáp: Sinh đúng thời điểm dễ hưởng phúc trọn đời
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Giờ sinh được xem là "chìa khóa vận mệnh" của mỗi con giáp. Sinh đúng khung giờ vàng, nhiều người gặp may mắn, sự nghiệp hanh thông, hôn nhân viên mãn và hậu vận an nhàn.
Bị khởi tố, bắt tạm giam vì không trả lại gần 500 triệu đồng cho người chuyển khoản nhầm
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Chiếm giữ trái phép gần 500 triệu đồng do người khác chuyển nhầm, Nguyễn Thế Lữ (SN 1992, thường trú tại phường Quảng Trị) bị khởi tố, bắt tạm giam về tội “Chiếm giữ trái phép tài sản”.
Công chức, viên chức mừng thầm được nhận tiền thưởng hơn 8 triệu đồng nếu đạt được thành tích này năm 2026
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Công chức, viên chức được tặng hoặc truy tặng “Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ” sẽ được thưởng hơn 8 triệu đồng (3,5 lần mức lương cơ sở) theo Nghị định 152/2025/NĐ-CP.
Người dân miền Bắc và Hà Nội đón tin vui thời tiết sau những ngày rét lạnh thấu xương
Thời sự - 4 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, sau chuỗi ngày lạnh buốt do ảnh hưởng không khí lạnh, nhiệt độ miền Bắc tăng dần, ban ngày trời nắng mạnh, ấm áp.
12 trường đại học công bố sử dụng SAT, ACT, IELTS trong tuyển sinh 2026
Giáo dục - 4 giờ trướcHàng loạt trường đại học trong nước tiếp tục áp dụng và mở rộng phương thức tuyển sinh dựa trên chứng chỉ quốc tế như SAT, ACT và IELTS trong năm 2026.
Tin sáng 13/1: Triệu hồi sản phẩm đồ hộp Hạ Long không đảm bảo an toàn; Dự báo thời tiết trong 1 tháng tới
Thời sự - 4 giờ trướcGĐXH - Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường có văn bản đề nghị Sở NN&MT TP Hải Phòng báo cáo thông tin liên quan sản phẩm đồ hộp Hạ Long; Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã đưa ra dự báo xu thế thời tiết đáng chú ý trong thời kỳ 1 tháng tới.
Stress sinh viên năm cuối – áp lực âm thầm và cách vượt qua
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Với nhiều sinh viên, năm cuối đại học không ồn ào hay kịch tính như những kỳ thi căng thẳng trước đó. Thay vào đó là một dạng áp lực lặng lẽ, kéo dài và khó gọi tên. Không bùng phát thành khủng hoảng, cũng không dễ nhận ra bằng điểm số hay kết quả học tập, stress năm cuối âm thầm bám theo sinh viên trong từng lịch trình dày đặc và những lo toan cho tương lai phía trước.
Thay đổi lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026?
Đời sốngGĐXH - Bộ Nội vụ ban hành thông báo về lịch nghỉ tết Nguyên đán 2026 để các cơ quan hành chính, sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và những người sử dụng lao động khác thực hiện.
