Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Dự báo thời tiết hôm nay 11/1: Miền Bắc rét đậm, vùng núi đề phòng băng giá
Xã hội - 4 phút trướcGĐXH - Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hôm nay 11-1, thời tiết Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sáng sớm sương mù, ngày nắng. Trời rét, vùng núi và trung du Bắc Bộ rét đậm, có nơi rét hại. Vùng núi cao đề phòng băng giá và sương muối.
Giá vàng hôm nay 11/1: Tiếp tục duy trì đà tăng
Xã hội - 6 phút trướcGĐXH - Giá vàng hôm nay 11/1, tiếp tục duy trì xu hướng tăng so với phiên trước đó. Với mặt bằng giao dịch phổ biến quanh ngưỡng 157,8 - 159,8 triệu đồng/lượng.
Đăng ký sử dụng sổ sức khoẻ điện tử VNeID khi đi khám chữa bệnh diễn ra nhanh gọn, tiết kiệm thời gian khi thực hiện các bước này
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Từ 2026, sử dụng dữ liệu sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID thay thế sổ giấy khi đi khám chữa bệnh. Để sử dụng tiện ích này, người dân cần thực hiện những bước gì?
Xếp ngạch công chức theo vị trí việc làm: Ai giữ vị trí nào, hưởng ngạch đó
Xã hội - 1 giờ trướcTheo Nghị định số 361/2025/NĐ-CP của Chính phủ, việc xếp ngạch công chức được thực hiện thống nhất trên cơ sở vị trí việc làm, bảo đảm phù hợp với chức trách, nhiệm vụ và yêu cầu năng lực của từng vị trí.
Tuyển sinh đại học thay đổi đăng ký nguyện vọng, thí sinh cần biết gì?
Xã hội - 1 giờ trướcTuyển sinh đại học năm 2026 dự kiến có nhiều điều chỉnh về thi và xét tuyển, trong đó đáng chú ý là việc giới hạn số lượng nguyện vọng. Điều này đòi hỏi thí sinh phải tính toán kỹ lưỡng ngay từ khâu đăng ký để không bỏ lỡ cơ hội vào ngành học mong muốn.
Tin sáng 11/1: Nhiều người mừng thầm khi được hưởng quyền lợi đặc biệt này về sử dụng đất; 3 nhóm người đăng ký lao động theo quy định mới
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Từ 1/1/2026, nhiều trường hợp được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp theo Nghị định số 292/2025/NĐ-CP; Từ 2026, ba nhóm người lao động được đăng ký lao động, điều chỉnh thông tin lao động theo quy định của Nghị định 318/2025/NĐ-CP.
Cuộc đua vào lớp 10 “nóng” dần, phụ huynh Hà Nội vẫn thấp thỏm chờ chốt môn thứ 3
Giáo dục - 2 giờ trướcChỉ còn vài tháng nữa, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 sẽ diễn ra trên diện rộng. Nhiều địa phương đã sớm công bố phương án thi, tạo thuận lợi cho học sinh ôn tập. Trong khi đó, tại Hà Nội, việc chưa công bố môn thi thứ 3 đang khiến nhiều phụ huynh và học sinh đứng ngồi không yên.
Bí ẩn thi thể cụ bà với nhiều vết thương và đôi hoa tai biến mất
Pháp luật - 10 giờ trướcGĐXH – Kim đến nhà bà P. chơi rồi xảy ra mâu thuẫn. Kim đẩy ngã bà P. rồi dùng hung khí đập liên tiếp vào đầu, mặt nạn nhân đến tử vong.
Dàn khí tài hiện đại của lực lượng Công an tham gia bảo vệ Đại hội XIV của Đảng
Thời sự - 11 giờ trướcLực lượng đặc nhiệm, cảnh sát, an ninh... cùng xe đặc chủng với khí tài hiện đại sẵn sàng bảo vệ tuyệt đối an toàn cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.
Bắt khẩn cấp Tổng Giám đốc Công ty CP Đồ hộp Hạ Long
Pháp luật - 13 giờ trướcHôm nay (10/1), Công an Hải Phòng bắt khẩn cấp Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long cùng 3 người khác liên quan trong vụ thực phẩm thịt heo nhiễm bệnh.
Màu may mắn của 12 con giáp năm Bính Ngọ 2026: Chọn đúng màu, vận khí đổi chiều
Đời sốngGĐXH - Theo phong thủy phương Đông, mỗi năm mang một trường năng lượng riêng và màu sắc đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ, cân bằng vận mệnh của từng con giáp.
