Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Dự báo thời tiết ngày 8/2: Hà Nội mưa rét đến bao giờ?
Xã hội - 10 phút trướcGĐXH - Dự báo thời tiết ngày 8/2, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu Đông Bắc Bộ và một số nơi ở Tây Bắc Bộ, gây mưa, mưa rào rải rác, có nơi có dông; nhiệt độ giảm khoảng 1–3 độ.
Tam Tai 2026 'đè nặng' 3 con giáp: Càng nóng vội càng dễ mất mát
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, nhiều người bắt đầu quan tâm tới vận trình cá nhân, đặc biệt là những con giáp bước vào giai đoạn hạn Tam Tai 2026.
Tin sáng 8/2: Thuế TP Hà Nội thông báo nóng về thay đổi trọng yếu về tiền sử dụng đất và thuê đất; Xuất hiện thủ đoạn mới liên quan đến thẻ Căn cước, tất cả phụ huynh đặc biệt chú ý
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Thuế TP Hà Nội thông tin về những thay đổi trọng yếu mà người dân cần nắm rõ về tiền sử dụng đất và thuê đất quy định tại Nghị định số 50/2026/NĐ-CP; Cơ quan công an phát cảnh báo về thủ đoạn mạo danh cán bộ Công an gọi điện cho người dân, yêu cầu cập nhật thông tin Căn cước cho trẻ em nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Không đăng ký mã số thuế cá nhân 2026 có bị xử phạt?
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Mã số thuế cá nhân được dùng để kê khai mọi khoản thu nhập của cá nhân và nộp thuế vào ngân sách Nhà nước. Trường hợp không đăng ký mã số thuế cá nhân có bị xử phạt?
Loài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, tuyệt chủng 30 năm bất ngờ "tái xuất" ngỡ ngàng
Thời sự - 11 giờ trướcViệc loài vật này xuất hiện trở lại sau hàng chục năm biến mất khiến giới khoa học trong và ngoài nước ngỡ ngàng.
Hành trình 4 năm trốn lệnh truy nã xuyên Việt và cái kết bất ngờ ngay cửa ngõ quê nhà
Pháp luật - 11 giờ trướcGĐXH - Công an xã Cẩm Thạch (Thanh Hóa) đã tổ chức vây bắt thành công đối tượng truy nã Bùi Thành Đạt khi y đang trên đường trở về địa phương.
Lẻn vào phòng ngủ nhà dân, 3 gã nước ngoài trộm nhiều tiền, vàng rồi bỏ trốn
Pháp luật - 11 giờ trướcGĐXH - Sau khi cạy phá phòng ngủ tầng 2, các đối tượng đã trộm cắp tiền cùng một số trang sức bằng vàng như: Nhẫn, dây chuyền, lắc tay để tại két sắt. Trộm được tài sản, nhóm đối tượng người nước ngoài nhanh chóng tìm cách tẩu thoát...
Tuyên Quang: Triệt phá đường dây chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội, khởi tố 9 đối tượng
Pháp luật - 12 giờ trướcGĐXH - Phát tán hàng chục triệu tin nhắn chứa link giả mạo, làm giả giấy tờ tùy thân để bẻ khóa, chiếm quyền điều khiển tài khoản mạng xã hội, một đường dây tội phạm công nghệ cao vừa bị Công an tỉnh Tuyên Quang triệt phá, khởi tố 9 đối tượng liên quan.
Lai Châu: Một phạm nhân bị tuyên án tử hình được ân giảm xuống tù chung thân
Pháp luật - 12 giờ trướcGĐXH - Mới đây, Công an tỉnh Lai Châu đã tổ chúc công bố quyết định một người bị kết án tử hình tại Trại tạm giam Công an tỉnh được ân giảm xuống hình phạt tù “chung thân”.
Khỉ đuôi lợn quý hiếm bất ngờ đi lạc vào nhà dân
Xã hội - 12 giờ trướcGĐXH - Theo xác minh, con khỉ lạc vào nhà ông Tề là 1 cá thể khỉ đuôi lợn, có tên khoa học là Macaca leonina, trọng lượng 6kg thuộc nhóm IIB - nhóm động vật rừng nguy cấp, quý hiếm, có nguy cơ đe dọa tuyệt chủng.
3 con giáp được sao Hồng Loan, Thiên Hỷ chiếu mệnh năm 2026: Tình duyên bùng nổ, hạnh phúc ngọt ngào
Đời sốngGĐXH - Trong bức tranh tử vi của 12 con giáp, có những con giáp được xem là bước vào giai đoạn tình duyên nở rộ năm 2026, khi người độc thân dễ gặp đúng người, còn các cặp đôi có cơ hội gắn bó sâu sắc hơn.
