Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
3 con giáp này bước vào tuần 'tiền vô như nước', phước phần hơn người
Đời sống - 6 phút trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà dự báo, 3 con giáp dưới đây sẽ bước vào tuần “tiền vô như nước”, thuận lợi nhiều việc nhờ phước phần hơn hẳn người khác. Đừng bỏ lỡ cơ hội phát triển.
Thủ tục khám chữa bệnh bảo hiểm y tế có sự thay đổi?
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Thủ tục khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) là quy trình người dân trình các giấy tờ hợp lệ để được cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí điều trị. Năm 2026, thủ tục khám chữa bệnh bảo hiểm y tế có điểm gì mới?
Thời tiết hôm nay miền Bắc nơi nào có mưa to?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết hôm nay, miền Bắc tiếp tục trời âm u. Dự báo vùng mưa to tập trung khu vực vùng núi Bắc Bộ đi kèm sấm sét, gió giật mạnh.
Công an công bố kết luận điều tra vụ cướp ngân hàng ở Gia Lai
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an đã ban hành kết luận điều tra vụ án “Cướp tài sản; tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng; rửa tiền” xảy ra tại Ngân hàng Vietcombank – Chi nhánh Gia Lai.
Tin sáng 16/3: Dùng xe điện có phải kiểm định khí thải như xe xăng? Đề xuất 3 trường hợp thuộc diện tiêm chủng bắt buộc từ 1/7
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Theo quy định hiện hành, xe điện không thuộc đối tượng phải kiểm định khí thải, do không phát sinh khí thải trong quá trình vận hành; Dự kiến, sẽ có ba nhóm chính phải thực hiện tiêm chủng bắt buộc nhằm nâng cao hiệu quả phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Đối tượng sát hại 2 người ở Hưng Yên được phát hiện tử vong trong xe ô tô
Pháp luật - 12 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Hưng Yên vừa thông tin chính thức về vụ trọng án xảy ra tại xã Đông Tiền Hải vào chiều 15/3/2026. Nghi phạm Nguyễn Xuân Thăng, sau khi sát hại vợ và một người đàn ông khác, đã được tìm thấy tử vong trong xe ô tô trên đường bỏ trốn.
Bắt đối tượng xông vào phòng tập Aerobic cướp dây chuyền sau 6 giờ gây án
Pháp luật - 12 giờ trướcGĐXH - Chỉ sau 6 giờ xảy ra vụ việc, cơ quan chức năng đã bắt giữ được đối tượng dùng dao xông vào phòng tập Aerobic cướp tài sản, gây hoang mang trong dư luận địa phương.
Hưng Yên: Chồng nổ súng bắn chết vợ và một người đàn ông rồi bỏ trốn
Pháp luật - 14 giờ trướcGĐXH - Chiều 15/3, lực lượng chức năng tỉnh Hưng Yên đang khẩn trương phong tỏa hiện trường và tổ chức truy bắt Ngô Duy Thắng (SN 1986) – nghi phạm dùng súng bắn tử vong hai người tại địa bàn xã Đông Tiền Hải trước khi lái xe ô tô bỏ trốn.
Khoảng 72 triệu cử tri cả nước đã đi bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp
Thời sự - 14 giờ trướcPhó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, tính đến 16h chiều 15/3, có tổng số 72 triệu cử tri cả nước tham gia bỏ phiếu bầu ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp.
Giờ sinh Âm lịch của người dễ làm nên chuyện lớn khiến gia tộc nở mày nở mặt
Đời sống - 15 giờ trướcGĐXH - Trong số 12 khung giờ của hệ Can Chi, 4 giờ sinh Âm lịch dưới đây được cho là mang nhiều tiềm năng để tỏa sáng và mang lại vinh dự cho gia tộc.
Hưng Yên: Chồng nổ súng bắn chết vợ và một người đàn ông rồi bỏ trốn
Pháp luậtGĐXH - Chiều 15/3, lực lượng chức năng tỉnh Hưng Yên đang khẩn trương phong tỏa hiện trường và tổ chức truy bắt Ngô Duy Thắng (SN 1986) – nghi phạm dùng súng bắn tử vong hai người tại địa bàn xã Đông Tiền Hải trước khi lái xe ô tô bỏ trốn.
