Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Tử vi tiết lộ 5 khung giờ sinh được coi là 'mệnh có của'
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Theo quan niệm Á Đông, người sinh vào mỗi khung giờ không chỉ mang tính cách riêng, mà còn được cho là có con đường tài lộc mang "tiết tấu" rất khác biệt.
Khối không khí lạnh rất mạnh tràn xuống, Hà Nội có rét dưới 10 độ?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, không khí lạnh đã ảnh hưởng toàn miền Bắc trong đó có Thủ đô Hà Nội, trời có mưa và chuyển rét. Nhiệt độ thấp nhất tại Hà Nội và khu vực đồng bằng là 11-14 độ, vùng núi cao có nơi dưới 6 độ.
Lật tẩy thủ đoạn tinh vi của đường dây biến mỹ phẩm giả thành 'hàng xách tay' giá rẻ
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Qua nhiều tài liệu, chứng cứ liên quan thu được, Công an tỉnh Quảng Trị bóc tách, làm rõ từng mắt xích trong đường dây tập kết, tiêu thụ mỹ phẩm giả từ Trung Quốc về Việt Nam.
Quy định mới nhất về bảo hiểm xe máy áp dụng từ 2026
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Sở hữu xe máy công dân bắt buộc phải có các giấy tờ xe như: Giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm xe máy bắt buộc. Năm 2026, đi xe máy không có bảo hiểm bắt buộc có bị phạt tiền?
Tin sáng 21/1: Xe máy chuyển hướng không xi nhan có thể bị phạt đến 14 triệu đồng; Công an cảnh báo nóng liên quan đến căn cước công dân trẻ em
Xã hội - 2 giờ trướcGĐXH - Mức phạt không xi nhan đối với xe máy, xe ô tô được quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, tiếp tục áp dụng năm 2026.
TP.HCM dự kiến tổ chức thi lớp 10 vào cuối tháng 6
Giáo dục - 2 giờ trướcLãnh đạo Sở GD&ĐT TP.HCM cho biết kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 TP.HCM năm 2026 dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tháng 6, sau kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Hành động bất ngờ của người mẹ trẻ đưa con trai 4 tuổi lên cầu Bính định làm điều dại dột
Xã hội - 12 giờ trướcGĐXH - Với biểu hiện tâm lý bất ổn chị N đưa con trai 4 tuổi lên cầu Bính đang có ý định tiêu cực thì được người dân đi qua phát hiện và báo công an. Bằng sự kiên trì, thuyết phục, người mẹ trẻ từ bỏ ý định, sau đó được người thân đến đón về.
Hà Nội: Cấm ô tô chiều La Thành - Voi Phục từ 25/1 để thi công cầu vượt dự án đường Vành đai 1
Thời sự - 14 giờ trướcGĐXH - Để phục vụ thi công hạng mục cầu vượt thuộc dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục), Sở Xây dựng Hà Nội vừa thông báo phương án cấm ô tô lưu thông một chiều trên đường La Thành trong hơn 3 tháng, bắt đầu từ ngày 25/1.
Bố mẹ Thái Sơn gác việc chợ đầu mối, tiếp lửa cho con trai trước giờ bóng lăn
Thời sự - 15 giờ trướcGĐXH - Gia đình cầu thủ Thái Sơn tại Thanh Hóa tạm gác việc kinh doanh, hồi hộp tiếp lửa cho con trai trước trận bán kết U23 châu Á.
Quy định mới nhất về mức phạt không gương áp dụng từ 2026
Đời sống - 17 giờ trướcGĐXH - Trường hợp người đi xe máy không lắp gương chiếu hậu xe máy khi tham gia giao thông có thể bị phạt tiền theo quy định của Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Dưới đây là thông tin cụ thể.
Dự báo những thay đổi của con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Mùi, Thân, Dậu, Hợi
Đời sốngGĐXH - Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà xem tử vi tuần mới từ 19 - 25/1/2026 của 12 con giáp. Con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Mùi, Thân, Dậu, Hợi sẽ có những thay đổi nào về tài lộc và tình cảm?.
