Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Thông tin chính thức về kỳ thi đánh giá năng lực 2026 của Đại học lớn nhất nước
Giáo dục - 1 giờ trướcNăm 2026, các trường đại học vẫn sử dụng kết quả kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TPHCM trong công tác tuyển sinh. Thí sinh có thể đăng ký từ ngày 24/1 để có suất dự thi tại 15 tỉnh, thành trên cả nước.
Điều ít biết về ba mẹ con đều đoạt giải học sinh giỏi quốc gia
Giáo dục - 3 giờ trướcEm Tống Hà Thành - chủ nhân giải Nhì HSG Quốc gia môn Vật lí năm nay có mẹ và chị gái cũng đều từng đoạt giải HSG Quốc gia môn Ngữ văn.
Công bố kết quả và thông qua danh sách Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV
Thời sự - 3 giờ trướcĐại hội đã tiến hành thảo luận và biểu quyết thông qua số lượng Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV là 200 đồng chí, gồm 180 đồng chí Ủy viên chính thức và 20 đồng chí Ủy viên dự khuyết.
Hà Nội: Đỗ xe đi ăn tối, chủ xe Mercedes 'khóc ròng' vì xe bị cào xước, đập phá
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Đỗ chiếc Mercedes GLC200 trước cửa một trung tâm tiếng Anh (phường Đại Mỗ, TP Hà Nội) để đi ăn tối, khi quay lại, nữ chủ xe tá hỏa phát hiện chiếc xe sang bị cào xước nham nhở, bẻ gãy gương và đập vỡ kính. Ước tính chi phí sửa chữa lên tới gần 120 triệu đồng.
Đại nhạc hội kết hợp pháo hoa hoành tráng chưa từng có mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV
Xã hội - 4 giờ trướcĐêm nghệ thuật đặc biệt "Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng" diễn ra tối 23/1 tại SVĐ quốc gia Mỹ Đình sẽ là một đại nhạc hội pháo hoa quy mô hoành tráng chưa từng có với sự tham gia của gần 10.000 nghệ sĩ, diễn viên cùng các tiết mục nghệ thuật, pháo hoa dàn dựng công phu, với những chủng loại pháo lần đầu tiên trình diễn tại Việt Nam.
Mâu thuẫn trên mạng TikTok, nhóm thanh niên Hải Phòng mang hung khí sang Quảng Ninh hỗn chiến
Pháp luật - 7 giờ trướcGĐXH - Do mâu thuẫn trên mạng xã hội TikTok, 13 nam thanh thiếu niên Hải Phòng mang theo hung khí sang địa bàn tỉnh Quảng Ninh tìm nhóm thanh thiếu niên khác đánh nhau.
Bắt đối tượng sinh năm 2002 hiếp dâm bé gái 13 tuổi
Pháp luật - 7 giờ trướcGĐXH - Gặp bé gái SN 2013, đối tượng Ngô Văn Giang (SN 2002, trú tại tỉnh Thái Nguyên) nảy sinh ý định xâm hại tình dục. Công an tỉnh Thái Nguyên đã khởi tố, bắt tạm giam Giang xử lý theo quy định của pháp luật.
Thời tiết Hà Nội 3 ngày tới: Không khí lạnh mạnh, người dân Hà Nội phải chịu rét 'cắt da cắt thịt' đến khi nào?
Thời sự - 7 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo của cơ quan khí tượng, thời tiết Hà Nội rét đậm đến hết ngày 23/1. Sau đó trời có nắng, mức nhiệt tăng dần.
Hà Nội công bố kết quả kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố lớp 9
Giáo dục - 8 giờ trướcSở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố kết quả kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố các môn văn hóa lớp 9 năm học 2025-2026 và hướng dẫn đăng ký phúc khảo.
Bất ngờ nhận số tiền lớn trong tài khoản, người phụ nữ ở Huế trình báo công an
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Tài khoản ngân hàng bất ngờ nhận được hơn 92 triệu đồng, người phụ nữ ở Huế tới công an phường trình báo để trả lại cho người chuyển nhầm.
Dùng sổ đỏ giả lừa hơn 700 triệu đồng
Pháp luậtGĐXH - Chu Văn Lưu sử dụng sổ đỏ giả để lừa đảo, chiếm đoạt 740 triệu đồng của nạn nhân. Công an Hà Tĩnh khởi tố đối tượng về các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và làm giả giấy tờ.
