Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Hà Nội: Danh sách hơn 2.500 trường hợp vi phạm bị Camera AI ghi hình từ 22/12 - 31/12/2025
Pháp luật - 11 giờ trướcGĐXH - Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) - Công an TP Hà Nội vừa công bố danh sách hàng ngàn phương tiện vi phạm được hệ thống giám sát thông minh ghi nhận trong đợt cao điểm cuối năm.
Không mang giấy tờ xe, lái xe thực hiện điều này không lo bị phạt
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Hiện nay các loại giấy tờ xe đã được tích hợp trên VNeID và có giá trị như giấy tờ giấy. Theo đó, khi cảnh sát giao thông kiểm tra giấy tờ xe, lái xe có thể xuất trình giấy tờ tích hợp trên VNeID.
Danh tính á khôi cuộc thi sắc đẹp bị tạm giữ hình sự vì môi giới mại dâm
Pháp luật - 13 giờ trướcGĐXH - Phòng Cảnh sát hình sự (Công an TP Hà Nội) tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội) - Á khôi 1 Hoa khôi Áo dài Việt Nam 2025, để điều tra về hành vi môi giới mại dâm.
Hà Nội: Trạm trộn bê tông 'hành' dân bằng khói bụi, ngang nhiên xả thải gây ô nhiễm nghiêm trọng
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Bụi xi măng trắng xóa bao phủ cây cối, những dòng nước thải trắng đục xả thẳng ra môi trường... Đó là thực trạng đang diễn ra tại trạm trộn bê tông ở thôn Phương Trạch (xã Vĩnh Thanh, TP Hà Nội) khiến cuộc sống của người dân nơi đây bị ảnh hưởng nặng nề.
Vận hành trạm dừng nghỉ đầu tiên trên cao tốc Bắc - Nam đoạn qua Quảng Trị
Xã hội - 16 giờ trướcGĐXH - Việc đưa trạm dừng nghỉ vào khai thác khi lưu lượng phương tiện trên đoạn cao tốc này tăng cao góp phần đảm bảo các nhu cầu nghỉ ngơi, mua sắm, giảm nguy xảy ra sự việc đáng tiếc do tài xế mệt mỏi khi điều khiển phương tiện trong thời gian dài.
Xuyên đêm tìm gia đình cho cô gái lạ mặt có biểu hiện bất thường
Xã hội - 19 giờ trướcGĐXH - Trong quá trình tuần tra, Công an xã Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) phát hiện, chăm sóc và tìm gia đình cho một cô gái tâm thần bất ổn đang đi lạc giữa đêm tối.
Hà Nội: Danh sách 129 trường hợp vi phạm bị Camera AI 'tuýt còi' từ ngày 3/2 - 4/2
Pháp luật - 19 giờ trướcGĐXH - Trong vòng 24 giờ (từ 3/2 - 4/2) hệ thống Camera AI tiếp tục ghi nhận tình trạng vi phạm giao thông diễn biến phức tạp tại nội đô Hà Nội và trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Trong đó, có tới 77 trường hợp vượt đèn đỏ và hàng chục trường hợp vi phạm khác.
Không phải ai cũng gặp may: 3 con giáp dễ trả giá vì quyết định tiền bạc vội vàng năm 2026
Đời sống - 20 giờ trướcGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, dòng năng lượng Hỏa mạnh mẽ được cho là sẽ khuấy đảo nhịp sống và thói quen tài chính của một số con giáp.
Phát hiện đường dây mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng trá hình dưới dạng “súng thông bồn cầu”
Pháp luật - 20 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện và thu giữ 100 bộ súng nén hơi tại kho hàng do đối tượng Yang Yifeng (quốc tịch Trung Quốc) thuê tại tỉnh Lạng Sơn. 5 đối tượng liên quan đã bị khởi tố về hành vi “Tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng”.
Bộ Quốc phòng công bố cấu trúc bài thi đánh giá năng lực trong 195 phút
Giáo dục - 21 giờ trướcBộ Quốc phòng công bố cấu trúc đề thi đánh giá năng lực tuyển sinh các trường quân đội từ năm 2026, gồm ba phần, thi trên máy tính, đánh giá toàn diện thí sinh.
Không phải ai cũng gặp may: 3 con giáp dễ trả giá vì quyết định tiền bạc vội vàng năm 2026
Đời sốngGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, dòng năng lượng Hỏa mạnh mẽ được cho là sẽ khuấy đảo nhịp sống và thói quen tài chính của một số con giáp.
