Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Hà Nội: Người phụ nữ hành hung hàng xóm ở chung cư bị tạm giữ hình sự
Pháp luật - 55 phút trướcGĐXH - Cơ quan Công an xác định, hành vi đánh hàng xóm của bà Nguyễn Thị Vân Anh tại hành lang chung cư CT5-ĐN2, khu Mỹ Đình 2, TP Hà Nội có dấu hiệu của tội Gây rối trật tự công cộng.
Tết Bính Ngọ 2026, học sinh có nơi được nghỉ tới 14 ngày
Xã hội - 58 phút trướcĐến thời điểm này, hàng loạt địa phương đã chính thức công bố thời gian nghỉ Tết Nguyên đán Bình Ngọ của học sinh, với số ngày nghỉ có sự chênh lệch đáng kể, dao động từ 9 đến 14 ngày, tùy địa phương.
Tạm giam tài xế xe khách đánh võng, rượt đuổi xe tải trên cao tốc
Xã hội - 2 giờ trướcSau va chạm giao thông trên cao tốc, thay vì dừng xe giải quyết, tài xế xe khách đã điều khiển phương tiện rượt đuổi xe tải với tốc độ cao khiến 25 hành khách hoảng loạn.
Long Châu đồng hành dự phòng sức khỏe cho đội ngũ y tế Bệnh viện Y học cổ truyền Đồng Tháp
Xã hội - 2 giờ trướcVừa qua, hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu đã hoàn thành tiêm vắc xin phòng cúm cho 150 bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế đang làm việc tại Bệnh viện Y học cổ truyền Đồng Tháp.
Hai nữ hộ sinh Nghệ An đỡ đẻ trên tàu SE4, cứu mẹ con sản phụ sinh non
Xã hội - 5 giờ trướcTrên chuyến tàu SE4 đêm 10/1, một sản phụ sinh non khi tàu đang chạy. Trong điều kiện không có thiết bị y tế, hai nữ hộ sinh Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An trực tiếp đỡ đẻ ngay trên toa tàu, giúp mẹ tròn con vuông.
Nhiều tỉnh thành miền Bắc ô nhiễm không khí ở mức 'rất xấu'
Xã hội - 5 giờ trướcSáng nay (11/1), 7 trạm đo ở nhiều tỉnh, thành Bắc Bộ cho thấy chất lượng không khí rất xấu, mức độ ô nhiễm đã mở rộng thay vì chỉ tập trung ở Hà Nội như hôm qua.
Phá cửa trong biển lửa, CSGT cứu 11 người thoát 'lưỡi hái tử thần' lúc rạng sáng
Xã hội - 5 giờ trướcGiữa đêm khuya, hai căn nhà ở phường Hoàng Mai (Nghệ An) chìm trong khói lửa, 6 cán bộ CSGT đang tuần tra dùng gỗ phá cửa sắt, mở lối sống cho 11 người mắc kẹt bên trong.
Quy định mới về xếp lương công chức: Đóng BHXH bao lâu được tính bậc lương?
Xã hội - 6 giờ trướcBộ Nội vụ vừa ban hành Thông tư hướng dẫn việc xếp lương đối với người được tuyển dụng vào công chức, trong đó quy định cụ thể nguyên tắc xếp lương và cách xác định bậc, hệ số lương đối với trường hợp đã có thời gian công tác, đóng BHXH bắt buộc.
Đề xuất thêm quy định về trường hợp không được dạy thêm
Xã hội - 6 giờ trướcBộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024 của Bộ trưởng Bộ GDĐT quy định về dạy thêm, học thêm.
Hà Nội: Xe Robot 'tham chiến', dập tắt vụ cháy kho xưởng rộng 2.000m² tại Đan Phượng
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - Tối 10/1, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TP Hà Nội đã kịp thời khống chế một vụ hỏa hoạn lớn tại một kho xưởng ở xã Đan Phượng, bảo vệ an toàn cho hàng chục nghìn mét vuông nhà xưởng lân cận.
'Ma men' phóng xe máy ngược chiều trên cao tốc gây tai nạn liên hoàn
Pháp luậtGĐXH - Tối 9/1, nam thanh niên điều khiển xe máy trong tình trạng say xỉn đã đi ngược chiều trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình (tỉnh Ninh Bình) dẫn đến va chạm liên hoàn với 2 xe ô tô khác.
