Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Tìm thấy thi thể bé gái 8 tuổi nổi trên hồ ở trung tâm Hà Tĩnh
Xã hội - 43 phút trướcGĐXH - Người dân Hà Tĩnh vừa phát hiện thi thể bé gái 8 tuổi nổi trên mặt hồ nên trình báo cơ quan chức năng.
Chìm tàu chở khách trên hồ Thác Bà khiến 6 người mất tích
Đời sống - 50 phút trướcGĐXH - Tối 21/2, một vụ tai nạn đường thủy nghiêm trọng vừa xảy ra tối nay tại hồ Thác Bà (tỉnh Lào Cai) khi một chiếc phà chở đá va chạm mạnh với tàu chở khách, khiến phương tiện này bị đắm và 6 người hiện vẫn đang mất tích.
Mỗi cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh
Giáo dục - 2 giờ trướcTheo quy chế mới, năm 2026, mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh, thí sinh cần đặc biệt lưu ý.
Nơi những người thầy thuốc tiếp tục một 'cuộc chiến' (kỳ cuối): Gác đêm hòa bình
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Phía sau những người lính năm xưa là những bàn tay lặng lẽ giữ lửa tri ân. Giữa những hành lang sáng đèn suốt đêm, họ thay nhau trực, chăm từng bữa ăn, giấc ngủ, để những thương, bệnh binh không bao giờ thấy mình bị lãng quên trong hòa bình.
Chuyện về lực lượng 'thầm lặng' bảo vệ bình yên Thủ đô trong những ngày Tết
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Nhằm bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ Nhân dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 bình yên, hạnh phúc, với tinh thần chủ động tấn công, trấn áp không khoan nhượng, lực lượng 141 Hà Nội đã phát huy vai trò “quả đấm thép”, bảo đảm để người dân đón Xuân trong an toàn tuyệt đối.
Lái xe không đúng hạng giấy phép, vi phạm nhiều lỗi, tài xế và chủ bị phạt hơn 100 triệu đồng
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Điều khiển xe khách không đúng hạng giấy phép lái xe, nhiều thiết bị giám sát không hoạt động bị tạm giữ phương tiện, phạt 104,5 triệu đồng.
Ông chủ thu lại vé số trúng giải 2 tỷ đồng sau khi tặng công nhân dịp Tết
Pháp luật - 3 giờ trướcVụ kiện tranh chấp tờ vé số mệnh giá 10.000 đồng được ông chủ tặng công nhân trúng giải đặc biệt 2 tỷ đồng được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao lựa chọn làm một trong 10 án lệ của năm 2025, các tòa án trên toàn quốc có trách nhiệm nghiên cứu, áp dụng án lệ này trong xét xử kể từ ngày 1/2.
Cú bắt tay trị giá 22,5 tỷ USD với Boeing của Sun PhuQuoc Airways sẽ dành cho dàn tàu bay thân rộng Dreamliner hiện đại
Xã hội - 3 giờ trướcNgày 18/2 (theo giờ Washington, D.C., Mỹ, tức rạng sáng 19/2 giờ Hà Nội), Tập đoàn Boeing và hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways của Sun Group đã ký kết hợp đồng mua 40 tàu bay thân rộng Boeing 787-9 Dreamliner hiện đại t, với tổng giá trị ước tính khoảng 22,5 tỷ USD.
Sau sáp nhập, phiên chợ Viềng 'mua may, bán rủi' đầu năm nổi tiếng miền Bắc được tổ chức ở đâu của Ninh Bình?
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Những ngày đầu xuân Bính Ngọ, bãi đất tổ chức Chợ Viềng Xuân ở xã Hiển Khánh (Ninh Bình) đã rộn ràng sắc bạt đỏ xanh và tiếng người gọi nhau í ới. Tất cả đang sẵn sàng cho phiên chợ “mua may, bán rủi”, nơi mỗi người tìm về để gửi gắm niềm tin và hy vọng cho một năm mới đủ đầy.
Công an TPHCM nhanh chóng tìm lại xe máy cho một cô gái
Đời sống - 5 giờ trướcKhi từ quán ăn trở ra, chị T.A hốt hoảng khi xe máy của mình biến mất. Dù vậy, Công an phường Tân Định nhanh chóng đã tìm ra.
Rực rỡ đường hoa Tết Hoàng thành Thăng Long, sắp hết thời gian miễn phí vé vào cửa
Thời sựGĐXH - Đường hoa Tết Hoàng thành Thăng Long 2026 mở cửa miễn phí cho người dân, du khách đến hết ngày mai (22/02, tức Mùng 6 tháng Giêng).
