Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Bắt nhóm trộm chó mang theo hung khí để chống trả
Pháp luật - 8 phút trướcGĐXH - Trong quá trình trộm chó, các đối tượng trang bị nhiều hung khí như bình xịt hơi cay, vôi bột pha ớt cay, đinh nhọn và dao nhằm chống trả người dân cũng như lực lượng chức năng khi bị truy bắt.
Lừa đảo bằng chiêu cào vé số trúng thưởng, chiếm đoạt 3 tỷ đồng
Pháp luật - 10 phút trướcGĐXH - Bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, nhóm do Lê Xuân Phước cầm đầu đã lừa đảo khoảng 500 người tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước, với tổng số tiền chiếm đoạt ước tính khoảng 3 tỷ đồng.
Khối không khí lạnh rất mạnh tiếp tục tràn xuống, Hà Nội có rét đỉnh điểm dưới 10 độ?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, từ tối và đêm 20/1 không khí lạnh tăng cường sẽ tràn về nước ta, khu vực Bắc Bộ trời chuyển mưa rét. Tại Thủ đô Hà Nội có mưa rải rác, trời rét, nhiệt độ thấp nhất 12-14 độ.
Xử phạt 77 triệu đồng, tạm giữ 7 ngày đối với xe cứu thương có nhiều vi phạm nghiêm trọng
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Một xe cứu thương lưu thông trên cao tốc TP Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây bị CSGT phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng, dẫn đến mức phạt lên tới 77 triệu đồng.
Nghi án mẹ bị sát hại, con gái bị vùi lấp dưới đất khi đi mua lợn ở Lào Cai
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Hai mẹ con trong lúc đi mua lợn tại xã Xuân Ái (tỉnh Lào Cai) thì bất ngờ mất tích bí ẩn. Người mẹ sau đó được phát hiện đã tử vong, còn bé gái 6 tuổi may mắn sống sót dù bị vùi lấp dưới đất trong đêm.
Khởi tố 11 thanh, thiếu niên mang hung khí rượt đuổi đánh nhau ở Thái Nguyên
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Liên quan vụ tụ tập đông người, sử dụng hung khí để giải quyết mâu thuẫn tại xã Chợ Đồn, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Thái Nguyên đã khởi tố 11 bị can về tội Gây rối trật tự công cộng.
Bằng lái xe A1 – bằng lái xe cơ bản thấp nhất, từ 2026 sẽ chạy được xe gì?
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Bằng lái xe A1 là hạng lái xe cơ bản thấp nhất trong các bằng lái xe được cấp bởi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho người tham gia giao thông. Từ 2026, bằng lái xe này sẽ chạy được xe gì?
Điện Biên: Phá thành công chuyên án 126P, bắt 01 đối tượng vận chuyển 10 bánh ma túy
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Với tinh thần quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, Công an tỉnh Điện Biên vừa lập chiến công xuất sắc khi phá thành công chuyên án 126P, bắt quả tang đối tượng vận chuyển trái phép 10 bánh ma túy.
Nhặt được túi xách chứa tiền, vàng, người phụ nữ thu mua ve chai trình báo công an
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Công an xã Vĩnh Linh (tỉnh Quảng Trị) vừa tiếp nhận và trao trả tài sản cho người đánh rơi sau khi một người phụ nữ làm nghề thu mua ve chai nhặt được và chủ động giao nộp.
Hà Nội: Cận cảnh hiện trạng thông thoáng tại các 'điểm nóng' chợ tạm phường Hà Đông
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Nhiều "điểm nóng" chợ tạm trên địa bàn phường Hà Đông (Hà Nội) hiện đã được trả lại nguyên trạng, phong quang sạch đẹp. Nhờ đó, vỉa hè trở nên thông thoáng, hàng hóa được sắp xếp gọn gàng, tình trạng ùn tắc cục bộ cơ bản chấm dứt.
Cao Bằng: Nguy cơ lộ clip nhạy cảm từ camera giám sát gia đình
Đời sốngGĐXH - Hiện nay, việc lắp đặt camera giám sát tại các hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Cao Bằng ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích bảo vệ tài sản, thiết bị này đang trở thành mục tiêu tấn công của tội phạm mạng, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về an toàn thông tin và đời tư cá nhân.
