Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Phát hiện hài cốt liệt sỹ cùng nhiều di vật
Xã hội - 1 giờ trướcGĐXH - Lực lượng tìm kiếm phát hiện 2 hài cốt liệt sỹ cùng nhiều di vật tại xã Hiếu Giang, tỉnh Quảng Trị. Lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại khu vực này.
Thông tin '2 cháu bé ở Quảng Ngãi bị bắt cóc' là sai sự thật
Pháp luật - 1 giờ trướcThông tin 2 cháu bé bị bắt cóc ở xã Bờ Y, tỉnh Quảng Ngãi, đang lan truyền trên mạng xã hội là bịa đặt.
Xử phạt người phụ nữ đăng nội dung xúc phạm Ban Tổ chức giải bóng chuyền
Xã hội - 2 giờ trướcGĐXH - Sử dụng tài khoản cá nhân để đăng bài viết có nội dung bị xác định là xúc phạm uy tín, danh dự của Ban Tổ chức giải bóng chuyền do UBND xã tổ chức, một người phụ nữ ở Hà Tĩnh bị xử phạt.
Hà Nội: Hoàn trả 800.000 đồng cho nữ du khách Mỹ bị tài xế xe ôm 'chặt chém' 1 triệu đồng cho 7km
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Chỉ chưa đầy 24 giờ sau khi nhận được trình báo về việc một nữ du khách quốc tịch Mỹ bị tài xế xe ôm thu giá "cắt cổ" cho cuốc xe 7km, Công an phường Hoàn Kiếm (TP Hà Nội) đã nhanh chóng tìm ra đối tượng, buộc trả lại tiền và xin lỗi công khai.
Điểm mới về xóa đăng ký thường trú, tạm trú áp dụng từ 15/3 tới, hàng triệu người dân nên biết
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 15/3/2026, xóa đăng ký thường trú, tạm trú có nhiều điểm mới theo quy định Nghị định 58/2026/NĐ-CP.
Bắt giữ khẩn cấp kẻ lao lên cabin hành hung tài xế xe khách ở Sơn La
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Hành hung tài xế xe khách vì cho rằng phương tiện chắn trước cửa nhà, Nguyễn Anh Hào (SN 1991, trú tại bản Hin Phá, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La) bị Công an phường Mộc Châu bắt giữ để xử lý theo quy định.
Chi nửa triệu đồng mua ngựa giấy đốt cầu may tại Đền Chợ Củi
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Tin Quan Hoàng Mười là vị tướng tài ba, nhiều người dâng ngựa, thuyền giấy khi đến lễ, rồi hóa vàng để cầu may mắn, bình an và tài lộc tại ngôi Đền Chợ Củi (Hà Tĩnh).
Giả danh công an, lừa nạn nhân chuyển tiền “giải quyết dân sự” ngay trước trụ sở
Pháp luật - 6 giờ trướcGĐXH - Lợi dụng việc nạn nhân đăng tin tìm điện thoại đánh rơi, Nghĩa liên hệ nhận là người nhặt được và hẹn đến trụ sở Công an phường An Cựu (TP Huế). Tại đây, đối tượng giả danh cán bộ công an, yêu cầu chuyển tiền "giải quyết dân sự" để chiếm đoạt.
Nghệ An, Hà Tĩnh đón hơn nửa triệu lượt khách dịp Tết Nguyên đán
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán ghi nhận tín hiệu tích cực của ngành du lịch Bắc Trung Bộ khi Nghệ An ước đón 367.000 lượt khách, còn Hà Tĩnh đón hơn 210.000 lượt khách, nhiều điểm tâm linh, sinh thái tiếp tục sôi động.
Thái Nguyên: Siết chặt giao thông đường thủy tại lễ hội Lồng Tồng trên hồ nước ngọt lớn nhất Việt Nam
Thời sự - 7 giờ trướcGĐXH - Khi dòng người đổ về lễ hội, nhu cầu di chuyển bằng tàu, thuyền tăng mạnh, nguy cơ mất an toàn giao thông đường thủy cũng gia tăng. Các địa phương đang chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm mỗi chuyến du xuân được bình an.
Nam shipper ở Huế tử vong thương tâm sau va chạm với xe bồn
Thời sựGĐXH - Sau va chạm mạnh với xe bồn tại khu vực cầu Trường Tiền (TP Huế), nam shipper tử vong tại chỗ, 2 phương tiện hư hỏng.
