Hà Nội
23°C / 22-25°C

Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách

GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.

 

Bến Chương Dương ngày nay

 
Bến Chương Dương (xã Chương Dương, Thường Tín, Hà Nội) từ lâu đã trở thành niềm tự hào của dân tộc, như một huyền thoại chói lọi trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ hai (1284 - 1285) của quân và dân nhà Trần. Tưởng chừng như sống mãi với thời gian, thế nhưng, quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 
Đi tìm chứng tích

Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.

Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.

Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.

Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.

Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.

"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 

Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu.

Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần.

Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình.


Di tích bị lãng quên

727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.

Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
 
Rồi những năm 90 của thế kỷ trước cũng có dự án mở bến sông Chương Dương tại một địa điểm khác, nhưng rồi không hiểu thế nào vẫn không làm được. Vậy là cái bến sông gắn liền với lịch sử ấy vẫn là nơi thông thương.
 
Song điều đáng buồn là chẳng có lấy một dòng chữ nào khắc ghi lại chiến công của người xưa, nên mặc dù người qua lại tấp nập nhưng chẳng mấy ai biết được nơi đây đã ghi lại một trong những chiến công hiển hách của ông cha ta...

Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
 
Tuy nhiên khi tìm đến, chúng tôi thất vọng vì thanh gươm không có ở ngôi chùa cổ này. Đến cả người cao tuổi và rất quan tâm đến di tích của làng như ông Bằng vẫn không thể khẳng định được thanh gươm ấy bây giờ ở đâu?

Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.

Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
 
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.

Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại.

Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long.
 
Quang Thành
thuctap
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Thừa Thiên Huế: Va chạm giữa ô tô đầu kéo và xe mô tô, 2 người thương vong

Thừa Thiên Huế: Va chạm giữa ô tô đầu kéo và xe mô tô, 2 người thương vong

Xã hội - 13 phút trước

GiadinhNet - Vụ tai nạn giao thông xảy ra trong đêm ở trên địa bàn Thừa Thiên Huế khiến 2 người thương vong

Cô giáo ở Thái Bình giải trình về nghi vấn có mối quan hệ bất chính với đàn ông đã có gia đình

Cô giáo ở Thái Bình giải trình về nghi vấn có mối quan hệ bất chính với đàn ông đã có gia đình

Đời sống - 15 phút trước

GiadinhNet - Cô giáo trường mầm non trong nghi vấn ngoại tình đang gây xôn xao ở Thái Bình đã có bản giải trình sự việc.

Bắc Bộ bước vào đợt mưa lớn, nhiều nơi mưa to đến rất to nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất

Bắc Bộ bước vào đợt mưa lớn, nhiều nơi mưa to đến rất to nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất

Đời sống - 16 phút trước

GiadinhNet - Do ảnh hưởng của rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió hoạt động mạnh nên khu vực Bắc Bộ hôm nay 20/8 có mưa to, về chiều có nơi mưa rất to. Nam Bộ, Tây Nguyên mưa to vài nơi.

Từ lần "chết hụt" trên sông, kình ngư lập kỉ lục bơi 200km từ Hà Nội ra biển quyết tâm dạy bơi, cứu hộ miễn phí cho trẻ

Từ lần "chết hụt" trên sông, kình ngư lập kỉ lục bơi 200km từ Hà Nội ra biển quyết tâm dạy bơi, cứu hộ miễn phí cho trẻ

Đời sống - 3 giờ trước

Mùa hè đến, nhiều người chọn đi du lịch cùng gia đình, bạn bè còn anh Nguyễn Ngọc Khánh (35 tuổi, ở Hà Nội) cùng các thành viên trong nhóm lựa chọn mang kiến thức và kinh nghiệm bơi lội của mình đóng góp cho cộng đồng.

Bé gái bán trái cây bên đường bị kẻ xấu cướp tiền

Bé gái bán trái cây bên đường bị kẻ xấu cướp tiền

Pháp luật - 3 giờ trước

Trong lúc bán trái cây bên lề đường, cháu T. (9 tuổi) bị một nam thanh niên lạ mặt bóp miệng và cướp đi 1,2 triệu đồng cùng một chiếc điện thoại. Sau đó, nghi phạm còn chém vào miệng nạn nhân.

Kết đắng cho kẻ truy sát dã man em dâu tại nhà riêng

Kết đắng cho kẻ truy sát dã man em dâu tại nhà riêng

Pháp luật - 3 giờ trước

GiadinhNet - Trong lúc chị An đang nấu nướng trong bếp, Thường đã xông vào dùng dao truy sát dã man.

Xe máy ồ ạt đi ngược chiều tại nút giao thông 'nóng' nhất Hà Nội

Xe máy ồ ạt đi ngược chiều tại nút giao thông 'nóng' nhất Hà Nội

Thời sự - 4 giờ trước

Sau hơn 2 tháng tổ chức lại giao thông, nút giao Ngã Tư Sở (Hà Nội) trở thành “điểm nóng” về tình trạng đoàn xe máy đi ngược chiều bất chấp nguy hiểm.

Bắt ổ nhóm đánh bạc với số tiền hơn 40 tỷ đồng

Bắt ổ nhóm đánh bạc với số tiền hơn 40 tỷ đồng

Pháp luật - 4 giờ trước

GiadinhNet - Ổ nhóm đánh bạc rất chuyên nghiệp, quy mô lớn bằng hình thức ghi số lô, số đề qua mạng xã hội zalo, facebook, telegram và các phần mềm tính điểm lô, đề trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu và thị xã Hoàng Mai.

Lý do Giám đốc Sở TN&MT Thanh Hóa xin chuyển công tác sau hơn 2 tháng được bổ nhiệm

Lý do Giám đốc Sở TN&MT Thanh Hóa xin chuyển công tác sau hơn 2 tháng được bổ nhiệm

Xã hội - 4 giờ trước

GiadinhNet – Những vấn đề tồn tại từ các lãnh đạo tiền nhiệm để lại và khối lượng công việc liên quan quá lớn, ông Mai Nhữ Thắng- Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Thanh Hóa đã làm đơn xin chuyển công tác sau hơn 2 tháng được bổ nhiệm.

Cụ ông đánh mất 100 triệu đồng khi đang đi gửi ngân hàng bất ngờ nhận lại tài sản

Cụ ông đánh mất 100 triệu đồng khi đang đi gửi ngân hàng bất ngờ nhận lại tài sản

Pháp luật - 4 giờ trước

GiadinhNet - Trong khi mang 100 triệu đồng đi gửi ngân hàng, ông Quý đã không may đánh mất. Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng công an đã tìm trả lại tài sản cho người đánh rơi.

Top