Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Hà Nội: Tài xế gây tai nạn liên hoàn trên phố Nguyễn Chánh có nồng độ cồn mức cao
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Kết quả kiểm tra nồng độ cồn đối với lái xe N.V.S - người điều khiển xe ô tô con gây tai nạn liên hoàn trên phố Nguyễn Chánh (phường Yên Hòa, TP Hà Nội) cho kết quả là 0,264 mg/l khí thở.
Tây Ninh tiêu hủy hơn 70.000 phôi đăng ký xe
Đời sống - 4 giờ trướcNgày 6/3, Phòng Cảnh sát giao thông- Công an tỉnh Tây Ninh tổ chức tiêu hủy hơn 70.000 phôi giấy chứng nhận đăng ký xe cùng hơn 3.000 bộ biển số xe bị thu hồi. Việc tiêu hủy được thực hiện đúng quy trình, nhằm ngăn ngừa tái sử dụng, tăng cường quản lý phương tiện và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.
Đuối nước khi học trải nghiệm ở Thái Nguyên: Nhà trường chịu trách nhiệm ra sao?
Thời sự - 4 giờ trướcGĐXH - Từ vụ học sinh lớp 8 Trường PTDTNT THCS Pác Nặm đuối nước khi tham gia hoạt động trải nghiệm, vấn đề đảm bảo an toàn cho học sinh trong các hoạt động ngoài nhà trường tiếp tục được đặt ra. Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Diệp Năng Bình đã làm rõ trách nhiệm của nhà trường, giáo viên phụ trách cũng như các quy định về bồi thường thiệt hại nếu xảy ra sự cố.
Hà Nội: Ô tô 'điên' gây tai nạn liên hoàn trên phố Nguyễn Chánh, nhiều người gặp nạn
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Một vụ tai nạn giao thông liên hoàn đã xảy ra vào tối ngày 6/3/2026 trên phố Nguyễn Chánh (phường Cầu Giấy, Hà Nội) khi một chiếc ô tô chạy tốc độ cao tông liên tiếp vào hàng loạt phương tiện, khiến ít nhất một người bị thương nặng.
23 trường quân đội công bố kế hoạch tuyển sinh đại học, cao đẳng 2026
Giáo dục - 6 giờ trướcBộ Quốc phòng công bố kế hoạch tuyển sinh đại học, cao đẳng quân sự hệ chính quy năm 2026 với hơn 5.420 chỉ tiêu tại 23 học viện, trường sĩ quan trong toàn quân.
Giải quyết mâu thuẫn bằng rựa: 1 thiếu niên tử vong, 7 thanh niên bị tạm giữ
Pháp luật - 7 giờ trướcPhòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã nhanh chóng truy xét, tạm giữ khẩn cấp 7 thanh niên liên quan vụ án giết người xảy ra rạng sáng 4/3 trên địa bàn tỉnh khiến một thiếu niên 17 tuổi tử vong.
Tăng cường bảo vệ Nhà máy Thủy điện Lai Châu trước thềm bầu cử nhiệm kỳ 2026 – 2031
Thời sự - 9 giờ trướcGĐXH - Trước thềm ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, lực lượng Công an tỉnh Lai Châu đã tổ chức tuần tra, kiểm soát toàn diện tại Nhà máy Thủy điện Lai Châu – công trình năng lượng trọng điểm quốc gia, nhằm kịp thời rà soát các nguy cơ mất an ninh, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho mục tiêu quan trọng.
Từ nay hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải kê khai tất cả tài khoản nhận tiền bán hàng?
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, từ 5/3/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải kê khai tất cả tài khoản nhận tiền bán hàng.
Hà Nội: Hiện trạng đường Võ Chí Công sau khi tháo dỡ dải phân cách để thi công kênh Thụy Phương
Thời sự - 10 giờ trướcGĐXH - Để phục vụ thi công dự án cải tạo kênh Thụy Phương, khoảng hơn 2km dải phân cách cứng phân làn ô tô - xe máy trên đường Võ Chí Công (TP Hà Nội) đã tạm thời tháo dỡ và lập rào chắn tại nhiều vị trí.
Danh sách xe máy bị phạt nguội tại Lâm Đồng đầu năm 2026
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lâm Đồng, trong khoảng thời gian từ 16/12/2025 đến ngày 31/01/2026 có 526 biển số xe máy vi phạm trật tự, an toàn giao thông bị phạt nguội.
Đắk Lắk: Khởi tố, bắt giam con dâu trộm 280 chỉ vàng thật của nhà chồng rồi tráo bằng vàng giả
Pháp luậtGĐXH - Công an tỉnh Đắk Lắk đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Hồ Thị Cẩm Thi (SN 1992, trú xã Đồng Xuân) để điều tra về tội “Trộm cắp tài sản”.
