Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Người xưa gọi tháng Chạp là tháng củ mật để gửi gắm điều sâu xa gì?
Đời sống - 50 phút trướcGĐXH - Tháng Chạp, hay còn gọi là tháng củ mật, không chỉ là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới mà còn mang trong mình những tầng ý nghĩa văn hóa, lịch sử và tâm thức dân gian của người Việt từ xa xưa.
Tháng Chạp 2025: Con giáp Tỵ đón một tháng may mắn, khởi sắc mọi mặt
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà cho biết, con giáp Tỵ sẽ chốt hạ năm 2025 đầy may mắn, khởi sắc mọi mặt. Dưới đây, con giáp Tỵ có thể tham khảo cách khai tài vượng vận trong tháng Chạp 2025.
Tử vi tiết lộ: Người sinh các tháng Âm lịch này thường thông minh, sống tích cực nên dễ dễ thăng tiến
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, những người sinh vào một số tháng Âm lịch nhất định thường sở hữu tư duy tỉnh táo, khả năng nhìn nhận vấn đề thấu đáo và tinh thần sống tích cực.
5 hình thức xử phạt vi phạm hành chính hiện nay, người dân nên cập nhật thông tin mới nhất
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm. Hiện nay có những hình thức xử phạt vi phạm hành chính nào?
Đã bắt được 2 đối tượng cướp tiệm vàng ở Ninh Bình, một đối tượng là sinh viên đại học
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Ninh Bình (Phòng Cảnh sát hình sự) đã bắt giữ hai đối tượng cướp tiệm vàng Hồng Ngát khi đang lẩn trốn tại tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Hưng Yên. Trong đó một đối tượng đang là sinh viên đại học.
Hai đợt gió mùa Đông Bắc sắp tràn xuống, miền Bắc lại mưa rét kéo dài?
Thời sự - 4 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, ngày 26-27/1 có không khí lạnh tăng cường yếu lệch Đông khiến miền Bắc trời sương mù, có mưa nhỏ và rét. Đến ngày 31/1-1/2, lại có sóng lạnh xuống, trời tiếp tục mưa và rét.
Chôn lấp chất thải xây dựng trái phép, hai người đàn ông bị khởi tố
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Mới đây cơ quan Cảnh sát điều tra -Công an tỉnh Hưng Yên ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Thiều Ngọc Hân và Vũ Minh Chung về hành vi "Gây ô nhiễm môi trường" theo quy định tại Điều 235, Bộ luật Hình sự.
Tin sáng 26/1: Sắp tới, người dân có thể đăng ký khai sinh, kết hôn ở bất kỳ xã nào trên địa bàn tỉnh; Thay đổi quan trọng của chính sách thuế từ 14/2/2026
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) hướng người dân có thể thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, kết hôn ở bất kỳ xã nào trên địa bàn tỉnh; Từ 14/2/2026, Nghị định 373/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực sửa đổi, bổ sung một số quy định mới về quyết toán thuế đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên.
Hà Nội mỗi ngày: Phát hiện 186 trường hợp vi phạm trật tự đô thị, môi trường chỉ trong một ngày
Thời sự - 15 giờ trướcGĐXH - Trong ngày 24/01/2026, lực lượng chức năng Công an TP Hà Nội đã phát hiện 186 trường hợp vi phạm trật tự đô thị, trật tự công cộng và vệ sinh môi trường thông qua hệ thống camera giám sát và tiếp nhận phản ánh trực tiếp tại hiện trường.
Hà Nội: Chợ cóc trong ngõ 70 Nguyễn Hoàng vẫn tiếp tục hoạt động rầm rộ
Đời sống - 15 giờ trướcGĐXH - Khu chợ cóc nằm sau trong ngõ 70 đường Nguyễn Hoàng, phường Từ Liêm, Hà Nội vẫn tiếp tục hoạt động rầm rộ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về ô nhiễm môi trường, nguồn gốc thực phẩm.
Không phải con giáp nào cũng thuận lợi đầu năm 2026: 3 cái tên cần đề phòng
Đời sốngGĐXH - Bên cạnh những con giáp đón vận may ngay từ đầu năm, tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026 cũng là giai đoạn nhắc nhở một vài con giáp nên chậm lại, quan sát kỹ hơn để tránh những rắc rối không đáng có.
