Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Giới trẻ và du khách xứ Huế đua nhau 'lên đồ' xuống phố chụp ảnh Tết sớm
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Những ngày cuối năm, giới trẻ tại TP Huế diện áo dài đến các địa điểm nổi tiếng để lưu giữ những khoảnh khắc, chào đón mùa xuân mới đang đến gần.
Chạy trốn công an khi chở thuốc lá lậu trị giá hơn 6 tỷ đồng
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Khi lực lượng chức năng có hiệu lệnh dừng xe, tài xế bất ngờ tăng ga, lạng lách trên đường để bỏ trốn. Sau hơn 2km truy đuổi tài xế mới chịu dừng xe.
Hà Nội và miền Bắc lại sắp đón thêm đợt không khí lạnh mới?
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết hôm nay, gió Đông Bắc chuyển hướng Đông Nam đưa nguồn ẩm khiến Hà Nội và khu vực Bắc Bộ âm u, có sương mù. Dự báo từ ngày 27/1, một đợt không khí lạnh yếu tăng cường, thời tiết lại có sự thay đổi.
Top 20 ngôi trường THPT xuất sắc nhất kỳ thi Học sinh Giỏi quốc gia 2025 - 2026
Giáo dục - 4 giờ trước20 trường THPT nổi bật nhất kỳ thi học sinh giỏi quốc gia 2025 - 2026 là những “cái nôi” đào tạo nhân tài với thành tích ấn tượng trên cả nước.
14 vị trí cấm dừng, đỗ xe từ 2026 mà mọi tài xế nên biết nếu không muốn 'thủng ví'
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 nêu rõ nhiều vị trí người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ không được dừng xe đỗ xe. Dưới đây là các vị trí cấm dừng, đỗ xe tài xế nên biết để không bị phạt.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, trong 10 ngày tới (từ 24/1 đến 3/2), thời tiết trên cả nước tiếp tục chịu ảnh hưởng của không khí lạnh, tuy nhiên cường độ có xu hướng suy yếu dần.
Tin sáng 25/1: Dự báo diễn biến không khí lạnh trong 1 tháng tới; Giáo viên Tiếng Anh sửa bài thi, hạ điểm loạt học sinh bị đề nghị kỷ luật
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Dự báo trong 1 tháng tới, không khí lạnh có khả năng hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm; Qua kiểm tra, xác định giáo viên Tiếng Anh Trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ đã sửa bài thi học kỳ I, năm học 2025-2026 của nhiều học sinh...
Clip: Hai đối tượng bịt mặt, cầm dao xông vào cướp tiệm vàng tại Ninh Bình
Pháp luật - 13 giờ trướcGĐXH - Clip lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh hai đối tượng cầm dao xông vào cướp tiệm vàng tại phường Duy Tiên, Ninh Bình, đập vỡ tủ kính, vơ vét tài sản rồi tẩu thoát.
Sử dụng chất cấm để sản xuất giá đỗ, hai chủ cơ sở bị khởi tố
Pháp luật - 14 giờ trướcGĐXH - Kết quả điều tra xác định, từ ngày 14/1 đến 18/1/2026, hai cơ sở sản xuất giá đỗ trên địa bàn xã Tân Thuận (Hưng Yên) đã dùng chất không thuộc danh mục được phép sử dụng trong sản xuất thực phẩm để kích thích sinh trưởng gần 3 tấn giá đỗ bán ra thị trường.
Phát hiện đường dây sản xuất thuốc đông y giả pha trộn betamethasone, thu giữ hơn 13.000 sản phẩm
Pháp luật - 14 giờ trướcGĐXH - TP Hồ Chí Minh vừa phát hiện đường dây sản xuất thuốc đông y giả cực lớn, pha trộn tân dược betamethasone để tạo hiệu quả giảm đau nhanh, đánh lừa người tiêu dùng. Công an đã khởi tố 3 bị can, thu giữ hơn 13.000 sản phẩm thuốc giả.
Phát hiện bao tải chứa 1 tỷ đồng ở ven đường
Đời sốngKhi di chuyển qua khu vực nút giao Liêm Tuyền, hướng vào cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, ba người đàn ông ở Bắc Ninh nhặt được một bao tải chứa 1 tỷ đồng ở ven đường.
