Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Quảng Trị: Bóc gỡ đường dây cá độ bóng đá quy mô đặc biệt lớn, số tiền giao dịch tới 350 tỷ đồng
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Quảng Trị vừa triệt phá đường dây đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá với quy mô đặc biệt lớn. Tổng số tiền giao dịch ước tính lên tới 350 tỷ đồng.
Hàng triệu người dân đón tin vui, từ 2026, đi khám chữa bệnh chỉ cần mở VNeID
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 31/QĐ-BYT về việc công bố dữ liệu, hướng dẫn khai thác, sử dụng dữ liệu sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID thay thế sổ giấy trong giải quyết thủ tục hành chính.
TP.HCM công bố môn thi thứ 3 vào lớp 10 năm 2026
Giáo dục - 5 giờ trướcGĐXH - Theo Sở GD&ĐT TP.HCM, số môn thi vào lớp 10 năm 2026 bao gồm: Toán, Ngữ văn (120 phút/môn), Ngoại ngữ (90 phút) và một bài thi bổ sung dành cho thí sinh đăng ký vào lớp chuyên hoặc tích hợp.
Vận hạn tuổi Thân 2026 và cách hóa giải để tiền bạc, sự nghiệp cùng thăng hoa
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, vận trình của người tuổi Thân được dự báo là một năm hung cát đan xen, trong đó cát khí có phần nhỉnh hơn nhờ ngũ hành lưu niên tương sinh.
Hà Nội: Danh sách các trường hợp vi phạm giao thông 'lọt' vào ống kính Camera AI ngày 6/1
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Trong vòng 24 giờ từ ngày 5/1 - 6/1, hệ thống Camera AI tại nội thành Hà Nội và trên tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đã ghi nhận hơn 48 trường hợp vi phạm, trong đó vẫn chủ yếu là các lỗi vượt đèn đỏ, "quên" đội mũ bảo hiểm.
Phú Thọ: Dựng rạp cưới lấn đường khiến người đi xe máy tông trúng tử vong, thợ lắp rạp bị khởi tố
Pháp luật - 6 giờ trướcGĐXH - Biết rõ việc dựng rạp trên đường liên thôn là sai quy định nhưng Bùi Đức Nghĩa vẫn thực hiện. Hậu quả, sau khi tiệc tan, những chiếc cột sắt chưa kịp tháo dỡ đã trở thành "bẫy" chết người khiến một nam thanh niên tông trúng và tử vong.
Từ 2026, vi phạm giao thông bị khấu trừ tiền lương thế nào?
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Từ 1/1/2026, Nghị định 296/2025/NĐ-CP có hiệu lực hướng dẫn về việc trừ lương để đóng phạt vi phạm hành chính, trong đó có vi phạm giao thông.
Khổ vì sống trong vùng dự án treo
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Hàng chục hộ dân tại dự án đường Lê Mao kéo dài và đường Phạm Hồng Sơn (Nghệ An) đang gặp không ít khó khăn vì sống trong vùng quy hoạch 'dự án treo' từ 20 năm trước, nhưng vẫn chưa được chuyển đến nơi ở mới để ổn định cuộc sống.
Năm Bính Ngọ mở vận an cư: 4 con giáp dễ mua nhà nhờ tài chính khởi sắc
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, vận trình tài chính của một số con giáp có dấu hiệu khởi sắc rõ rệt, đủ để họ mạnh dạn ký hợp đồng sở hữu căn hộ đầu tiên trong đời.
Chuyển công an điều tra hơn 1 nghìn điện thoại, máy tính không hoá đơn
Pháp luật - 13 giờ trướcGĐXH - Hơn 1 nghìn điện thoại di động, máy tính bảng các loại đã qua sử dụng, không có hóa đơn chứng từ, có dấu hiệu tội buôn lậu được chuyển cho công an để xử lý.
Năm Bính Ngọ mở vận an cư: 4 con giáp dễ mua nhà nhờ tài chính khởi sắc
Đời sốngGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, vận trình tài chính của một số con giáp có dấu hiệu khởi sắc rõ rệt, đủ để họ mạnh dạn ký hợp đồng sở hữu căn hộ đầu tiên trong đời.
