Bến Chương Dương trước nguy cơ chỉ còn trong sử sách
GiadinhNet - Quần thể chứng tích hào hùng ấy dần đi vào quên lãng trước sự bào mòn của thời gian và sự thờ ơ của con người.
 |
|
Bến Chương Dương ngày nay |
Bến Chương Dương gắn liền với chiến thắng lẫy lừng trong lịch sử từ thế kỷ XIII bây giờ còn lại dấu vết gì? Lần tìm về những tư liệu cũ, trong bộ bách khoa toàn thư Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi rõ: "Bến Chương Dương ở xã Chương Dương, huyện Thượng Phúc... Trần Quang Khải đã phá quân Nguyên ở đấy". Địa danh ấy ngày nay thuộc xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Chúng tôi có mặt tại xã Chương Dương một ngày đầu xuân. Đó là một rẻo đất thanh bình nằm ven đê sông Hồng về hướng đông nam nội đô Hà Nội. Tìm hỏi quần thể bến Chương Dương ngày nào thì một cao niên đọc luôn câu ca lâu đời: "Cây đa hoa gạo thắm tươi/ Chương Dương bến cũ thuyền xuôi thuận dòng/ Ngàn thu lừng lẫy chiến công/ Quân thù quét sạch non sông vững bền" như để nói rằng khách đã đến đúng địa danh cần tìm. Vẫn đều đều những chuyến phà đưa người, hàng hoá qua sông, bến Chương Dương chẳng khác gì một bến sông nào đó khắp triền đê sông Hồng.
Trong câu ca lưu truyền có nói về cây đa, hoa gạo. Ở Chương Dương, cây đa thuở ấy nay vẫn còn. Đó là số ít ỏi những chứng tích còn sót lại tồn tại cùng với thời gian cho đến bây giờ. Đi trên con đê dài và uốn cong ôm sát dòng sông, về đến đầu xã Chương Dương chúng tôi đã nhìn thấy ngọn đa cao vút. Tuy nhiên, khi hỏi về cây gạo thì người dân địa phương cho biết nó đã bị chết từ những năm đầu chống Pháp sau một đợt rét kéo dài.
Cây đa từng chứng kiến chiến công lẫy lừng của quân dân nhà Trần xưa kia nay nằm đơn lẻ trong khuôn viên đình làng. Theo thần phả, ngôi đình này thờ vị thần có liên quan đến chiến thắng quân Nguyên Mông ngày trước.
Ông Vũ Viết Bằng, năm nay đã hơn 80 tuổi, vẫn đọc làu làu cho chúng tôi nghe nội dung 28 đạo sắc bằng chữ Hán còn lưu giữ trong đình Chương Dương. Ông kể: "Trước kia ngôi đình to đẹp lắm, nhưng vì hai cuộc chiến tranh chống thực dân và đế quốc đã phá hỏng gần như toàn bộ, ngôi đình bây giờ mới được xây dựng lại". Trong khuôn viên đình ngày nay vẫn còn sót lại những kệ đá vuông vắn nằm ngổn ngang trong sân đình mà theo ông Bằng đó là những bệ đá dùng để kê cột đình ngày trước.
"Chương Dương xưa kia có tên là Chân Giang, cha ông chúng tôi nói lại rằng làng xưa là một bãi bồi hoang dại có nhiều chim giang sếu tụ họp, để lại nhiều vết chân nên gọi "chân giang"- ông kể. Mảnh đất mà trước đây là bãi bồi ấy bây giờ là một khu dân cư sầm uất. Quá khứ huy hoàng xưa gần như mất dấu...
 |
|
Cây đa còn đó mà "hoa gạo" còn đâu. |
 |
|
Những kệ đá nằm ngổn ngang, chứng tích còn lại về một ngôi đình lớn thờ vị tướng đời Trần. |
 |
|
Ông Vũ Viết Bằng, người thầy giáo làng, thông tỏ Hán học đã không khỏi tiếc nuối về sự mai một của di tích quê mình. |
Di tích bị lãng quên
727 năm trôi qua từ ngày quân thù đã bị đẩy lùi tại bến Chương Dương. Dòng sông Hồng vẫn cuộn đỏ ngày đêm mang chở phù sa, chỉ có bến sông ngày đó đã lùi dần vào quá khứ.
Theo lời kể của ông Bằng, những năm trước bến sông này còn bị nạn cát tặc hoành hành. "Người ta múc đi những đống cát cao như núi làm lở hết cả một đoạn sông dài. Nhưng sau này chính quyền địa phương đã vào cuộc mới đẩy lùi được", ông Bằng nói.
Về Chương Dương, người ta còn truyền tai nhau câu chuyện về một thanh gươm quý. Đó là một thanh gươm bằng gỗ dài gần 2m, uốn khúc như rồng lượn . Một số tài liệu nói rằng thanh gươm quý ấy được cất giữ ở chùa "Phúc điền tự".
Cụm di tích bến Chương Dương đã được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ lâu. "Cách đây mấy năm, chúng tôi nhận được lời hứa từ các cơ quan văn hoá nói rằng: Sẽ trùng tu xây dựng lại ngôi đình cho xứng tầm, lúc thì nói dự toán công trình hết 7 tỷ đồng, có lúc nghe nói lên mấy chục tỷ đồng. Chúng tôi chờ mãi mà chẳng thấy đâu cả"- Ông Bằng cho biết.
Tới thăm Chương Dương ngày này, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được cái mới mẻ, tươi mát của một miền quê ven sông Hồng đang vươn dậy trong cuộc sống mới. Nhưng, bến Chương Dương ngày xưa, nay chỉ còn sót lại cây đa. Theo năm tháng, thân cây này đã bị mục, cành gãy đi nhiều, không được sum suê toả bóng như ngày trước nữa. Bến Chương Dương đứng trước nguy cơ chỉ còn được nhắc đến trong sử sách...
|
Bến Chương Dương, nơi đã diễn ra trận chiến "Chương Dương độ - Hàm Tử Quan" nổi tiếng trong lịch sử chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 vào ngày mùng 7 tháng 5 âm lịch năm 1285, do Thượng tướng Trần Quang Khải và các tướng Trần Quốc Toản, Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp, Nguyễn Truyền... đánh bại cánh quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy.
Cũng tương tự như lần thứ nhất, quân Nguyên mau chóng giành thắng lợi bước đầu. Quân Đại Việt liên tục bị thất trận ở các mặt trận Lạng Sơn, Sơn Động, Vạn Kiếp, Thu Vật (Yên Bình), sông Đuống. Từ phía Bắc, chỉ khoảng 20 ngày sau khi vượt qua biên giới, quân Nguyên đã chiếm được thành Thăng Long. Triều đình nhà Trần rút lui theo sông Hồng về Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình), chịu sự truy kích ráo riết của quân Nguyên. Mọi nỗ lực phản kích của các vua Trần dọc theo sông Hồng đều bị quân Nguyên đánh bại. Cũng giống như lần trước, quân Nguyên lại gặp khó khăn về lương thực. Trong khi đó, quân Đại Việt đã nhanh chóng chấn chỉnh đội ngũ. Khoảng gần 2 tháng sau khi rút về Thanh Hóa, Đại Việt phản công. Dọc theo sông Hồng, quân Đại Việt lần lượt giành thắng lợi tại cửa Hàm Tử (nay ở Khoái Châu, Hưng Yên), bến Chương Dương (nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội), giải phóng Thăng Long. |
Thương tâm: Nữ sinh lớp 9 gặp nạn tử vong sau va chạm giao thông trong đêm
Xã hội - 7 giờ trướcGĐXH - Khi phương tiện do nam thanh niên điều khiển đi đến khu vực vòng xuyến (xã Nghĩa An cũ, nay là xã Vĩnh Lại) bất ngờ xảy ra va chạm với container. Vụ tai nạn khiến nữ sinh lớp 9 không qua khỏi, còn nam thanh niên thoát nạn...
Chiếm đoạt hơn 96 tỷ đồng, nguyên Trưởng phòng giao dịch bị phạt tù chung thân
Pháp luật - 9 giờ trướcGĐXH - Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, Tài đã làm giả 20 sổ đỏ, 5 sổ tiết kiệm và tự xác nhận vào các hợp đồng thế chấp bất động sản. Sau đó, bị cáo tự phê duyệt giải ngân và chiếm đoạt tổng số tiền hơn 96 tỷ đồng của ngân hàng
Hà Nội: Ổ nhóm người nước ngoài giả danh cảnh sát Nhật Bản lừa đảo 11 tỷ đồng
Pháp luật - 9 giờ trướcGĐXH - Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP. Hà Nội vừa triệt phá thành công một đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, bắt giữ 7 đối tượng người nước ngoài chuyên giả danh lực lượng chức năng Nhật Bản để chiếm đoạt tiền điện tử.
Đã xác định danh tính nhóm đối tượng hành hung tài xế xe tải
Pháp luật - 10 giờ trướcGĐXH - Danh tính 3 đối tượng bị cơ quan Công an ra quyết định bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, gồm: Nguyễn Thành Công, Nguyễn Ngọc Mười và Trần Duy Thăng về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Điều tra 3 vụ điện giật thương tâm ở Đồng Nai
Thời sự - 10 giờ trước3 vụ điện giật thương tâm xảy ra ở Đồng Nai thời gian gần đây khiến 3 người chết
Trấn áp mạnh 'quái xế tuổi teen', giữ bình yên đường phố về đêm
Pháp luật - 12 giờ trướcGĐXH - Thời gian gần đây, Công an TP Huế triệu tập và xử lý nhiều nhóm thanh thiếu niên tụ tập về đêm, mang theo hung khí, điều khiển xe mô tô lạng lách, đánh võng, quay clip gây mất an ninh trật tự.
Hà Nội: Toàn cảnh công trình khẩn cấp hồ điều hòa chống ngập 800 tỷ đồng phía Tây Thủ đô
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Sau hơn một tháng tập trung thi công, dự án hồ điều hòa Phú Đô (phường Từ Liêm, TP Hà Nội) đã đạt hơn 90% khối lượng giải phóng mặt bằng. Hiện tại, công trường đang duy trì nhịp độ làm việc liên tục để triển khai các hạng mục ép cừ và đào lòng hồ...
Xử phạt người đàn ông đăng tải 8 bài viết bôi nhọ, xúc phạm danh dự cô gái trẻ
Pháp luật - 14 giờ trướcGĐXH - Đăng tải 8 bài viết bôi nhọ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác, người đàn ông ở Thái Nguyên bị xử phạt 7,5 triệu đồng.
Thí sinh cần biết rõ chính sách ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2026
Giáo dục - 14 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là các chính sách ưu tiên trong tuyền sinh đại học 2026 theo Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT.
4 khung giờ sinh Âm lịch dễ mở lối phú quý nhất: Hậu vận khiến người khác ghen tị
Đời sống - 16 giờ trướcGĐXH - Có những giờ sinh Âm lịch được cho là mang theo nguồn năng lượng mạnh mẽ, giúp con người sở hữu trí tuệ sắc bén và mở ra cánh cửa giàu có bằng chính thực lực của mình.
Những ngành nghề, trình độ đại học này được ưu tiên sử dụng khi thực hiện nghĩa vụ quân sự 2026
Đời sốngGĐXH - Hướng dẫn số 6544/HD-BQP của Bộ Quốc phòng nêu rõ: Chú trọng tuyển chọn những công dân đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng có ngành nghề phù hợp với nhu cầu bố trí, sử dụng của Quân đội. Theo đó, những ngành nghề, trình độ đại học nào được ưu tiên sử dụng khi thực hiện nghĩa vụ quân sự 2026?
