Bệnh động mạch ngoại biên: Nguy cơ cao ở người nghiện thuốc lá

Theo một khảo sát nhỏ của các bác sĩ Khoa Tim mạch - Bệnh viện 103, bệnh mạch máu ngoại biên ngày càng có xu hướng gia tăng. Một trong những nguyên nhân khiến bệnh này gia tăng là do số người mắc bệnh tiểu đường, bệnh tăng huyết áp, béo phì, rối loạn lipid máu... ngày càng nhiều. Đây là những yếu tố nguy cơ cao dẫn đến bệnh mạch máu ngoại biên. Đặc biệt, hút thuốc lá hoặc hút thuốc lào nhiều thì nguy cơ mắc bệnh mạch máu ngoại biên rất cao.

Nói đến sự đáng tiếc của không ít bệnh nhân để quá lâu dẫn đến suy thận, loét chân, thậm chí phải cắt bỏ, TS Nguyễn Oanh Oanh - Chủ nhiệm Khoa Tim mạch - Bệnh viện 103 (Hà Đông, Hà Nội) nhận định: Nguyên nhân ngoài việc hạn chế về hiểu biết và sự chủ quan của người bệnh, phải kể đến sự thiếu kinh nghiệm cũng như trang thiết bị chuyên sâu ở các tuyến cơ sở. Bởi lẽ, bệnh mạch máu ngoại biên có nhiều triệu chứng lâm sàng giống với một số bệnh như thần kinh, thoát vị đĩa đệm... Vì vậy, để chẩn đoán bệnh động mạch ngoại biên, ngoài việc bác sĩ chuyên khoa hỏi kỹ bệnh sử, khám lâm sàng, thì bệnh nhân phải làm siêu âm mạch máu, chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRI) hoặc chụp cắt lớp điện toán (MSCT) mạch máu và chụp mạch máu cản quang (DSA), để tìm chính xác vị trí tắc mạch.

 Một phương pháp đơn giản thường được dùng trên lâm sàng để phát hiện bệnh động mạch chi dưới là đo chỉ số huyết áp cổ chân/cánh tay (Ankle Brachial Index); Bên cạnh đó, do sự liên quan đến mạch máu, nên bệnh nhân bị bệnh mạch máu ngoại biên cần phải được kiểm tra tổn thương bệnh động mạch vành và mạch não, để có phác đồ điều trị chính xác.

Giữ được đôi chân nhờ Bảo hiểm y tế

Theo các bác sĩ ở Khoa Tim mạch - Bệnh viện 103, những bệnh nhân điều trị bằng thuốc và thay đổi lối sống không phát huy hiệu quả, vẫn tồn tại triệu chứng thì cần phải tái thông mạch máu bằng can thiệp động mạch qua da hoặc phẫu thuật.

Bệnh nhân sau khi được tái lưu thông mạch máu bằng phương pháp can thiệp qua da, cần phải tiếp tục điều trị thay đổi lối sống và dùng thuốc tích cực để ngăn không cho mạch máu hẹp lại vị trí cũ hay hẹp thêm vị trí mới. Thông thường, sau khi can thiệp, bệnh nhân cần dùng phối hợp hai loại thuốc chống tập kết tiểu cầu là Clopidogrel và Aspirin 3 tháng, sau đó tiếp tục dùng Aspirin lâu dài.

TS Oanh cho biết, hiện điều trị can thiệp bệnh mạch máu ngoại biên đã được triển khai ở một số cơ sở. Tuy nhiên, stent được đưa vào chỗ bị tắc mạch cho bệnh nhân hiện có 2 loại: Một loại có tên gọi là nhớ hình, loại còn lại gọi là không nhớ hình. Mặc dù cả hai loại đều được cấu tạo bằng kim loại, nhưng loại không nhớ hình khi đưa vào động mạch, bệnh nhân sẽ phải hạn chế vận động và va chạm; nếu không, khi bị va chạm thì stent này sẽ bị biến dạng gập lại... gây khó khăn cho việc lưu thông máu. Với loại stent nhớ hình mà Khoa Tim mạch - Bệnh viện 103 đang sử dụng, khi bị tác động hay va chạm, stent sẽ biến dạng nhưng sau đó lại trở về hình dạng ban đầu.

Trần Biên