Ca sĩ kể chuyện hát trong đêm khuya giữa hàng nghìn ngôi mộ liệt sỹ

Cảm giác như các liệt sĩ đang về nghe hát

Bảy năm gắn bó với dòng nhạc dân gian là 7 năm liền ca sĩ Đinh Thành Lê có may mắn được về hát tại Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) vào dịp 27/7 hàng năm. Trong ký ức của giọng ca gốc Hà Tĩnh này, những kỷ niệm khi đứng bên 10 nấm mồ của 10 cô gái thanh niên xung phong (TNXP) Ngã ba Đồng Lộc giữa đêm khuya để cất hát những bài ca quen thuộc thiêng liêng đến “ám ảnh”. Đinh Thành Lê chia sẻ, 7 năm gắn bó với mảnh đất Đồng Lộc trong những dịp trọng đại như kỷ niệm Ngày Thương binh liệt sỹ, kỷ niệm ngày mất của 10 cô gái TNXP hoặc chương trình “Đồng Lộc – Những đóa hoa bất tử”… là cơ duyên hiếm có của những nghệ sĩ trẻ như chị.

Trong những lần ấy, cứ mỗi lần cất tiếng hát, chị lại cảm giác những người đang nằm dưới mồ sâu kia cũng về lắng nghe chị hát. Các anh, các chị đứng rất gần bên chị và lắng nghe một cách say sưa những bài hát mà lúc sinh thời họ từng thuộc nằm lòng. Đinh Thành Lê nhận ra, mình đã không hát như một ca sĩ bình thường bước lên sân khấu mà gắn chặt trong những lời ca ấy là tấm lòng tri ân của một người trẻ đối với những người đã ngã xuống vì đất nước. “Tôi hát như rút ruột gan mình vì tôi tin vào thế giới tâm linh. Nhiều lần tôi cảm nhận rõ rệt các anh, các chị cũng đang đồng thanh hát theo mình và thế là nước mắt tôi cứ thế trào ra. Tôi thấy mình hạnh phúc vô biên bởi tiếng hát của mình sẽ là niềm động viên cho thế giới bên kia của các anh, các chị. Những cảm xúc đặc biệt ấy, tôi không bao giờ có thể quên được”, ca sĩ Đinh Thành Lê chia sẻ.

Nén hương lòng cho người đã khuất

Ca sĩ Phạm Phương Thảo cũng từng có nhiều dịp được góp mặt trong các chương trình tưởng nhớ và vinh danh các liệt sĩ, thương bệnh binh, bà mẹ Việt Nam anh hùng... Mỗi chương trình đều mang đến cho giọng ca gốc xứ Nghệ những ý nghĩa tâm linh sâu sắc. “Tôi tự hào khôn xiết khi được hoà mình dưới hàng nghìn ngọn nến ở nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn để cất lời ca cho các liệt sĩ nghe. Tôi cảm nhận được sau ánh nến kia là cả một nguồn sống chứ không chỉ là ngôi mộ. Tôi tin các anh, các chị vẫn dõi theo, đồng hành cùng quê hương và thế hệ chúng ta đang sống. Mỗi lần được hát cho các anh, các chị là mỗi lần tôi thấy lòng thanh thản như nén hương lòng tôi chạm được vào người đã khuất. Đôi khi hạnh phúc của người nghệ sĩ cũng chỉ cần như vậy thôi”, ca sĩ Phạm Phương Thảo xúc động.

“Trong dịp ghi hình MV “Con xin ở lại nơi này” vừa rồi tại một nghĩa trang liệt sĩ ở Hà Tĩnh, khi cả đoàn vừa đến nơi thì một cụ bà đi lại phía chúng tôi ân cần hỏi: “Các cháu vào viếng nghĩa trang à?”. Đạo diễn Lan Hương trả lời: “Dạ! Chúng cháu vào viếng và xin được ghi hình một bài hát ở đây nữa”. Bà liền nói: “Thế thì 5 phút nữa sẽ có đoàn đưa hài cốt một liệt sĩ thất lạc 43 năm trở về đây”. Cả đoàn chúng tôi vội vã sắp xếp mọi thứ để kịp ghi hình. Riêng tôi thì cuống cuồng để chỉnh lại trang phục, tóc tai, mặt mũi.... Vừa như in không chênh một giây nào, tôi đứng xếp hàng trước cổng nghĩa trang thì đoàn xe tới. Chúng tôi hòa vào dòng người đón liệt sĩ Nguyễn Quốc Tộ trở về đất mẹ. Tôi đã hát “Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh” ngay dưới chân mộ còn thơm mùi đất mới. Đây có lẽ sẽ là kỷ niệm đặc biệt nhất trong cuộc đời tôi”, ca sĩ Phạm Phương Thảo kể lại.

Hai lần thổi sáo bên dòng Thạch Hãn

NSND Đỗ Lộc thổi sáo cho các liệt sĩ trong nghĩa trang Đường 9 (ảnh nhân vật cung cấp).

NSND Đỗ Lộc kể, vào dịp tháng 3 năm ngoái, Nhà hát Ca múa nhạc dân tộc Bông Sen có chuyến thăm các nghĩa trang Trường Sơn, nghĩa trang Đường 9 và sông Thạch Hãn. Giữa hàng nghìn nấm mộ của nghĩa trang liệt sỹ Đường 9 và bên dòng sông Thạch Hãn, không có sân khấu, không có ánh sáng, không có dàn nhạc… cả đoàn say sưa hát, từ “Tiếng đàn Ta lư”, “Màu hoa đỏ” đến “Anh vẫn hành quân”, “Trường Sơn Đông - Trường Sơn Tây”... Riêng NSND Đỗ Lộc thì khi đến bên dòng Thạch Hãn đã run run rút từ ba lô ra cây sáo theo ông nhiều năm và tấu một bài sáo trúc. Hơn 40 năm trước, NSND Đỗ Lộc cũng đã từng đứng bên dòng Thạch Hãn thổi sáo cho các chiến sĩ chiến đấu ở đây nghe.

“Hơn 40 năm trước khi tôi biểu diễn ở đây, các anh đã bảo khi nào hòa bình thì về quê các anh chơi. Hôm nay tôi trở lại đây để thổi cho các anh nghe bài hát ngày xưa các anh rất thích. Miệng thổi mà bao nhiêu kỷ niệm ngày xưa ùa về. Tôi thật sự không biết diễn tả nỗi lòng của mình lúc đó ra sao. Cái cảm giác nghèn nghẹn đè nén trong lòng mình khiến chỉ muốn khóc thật to”, NSND Đỗ Lộc nghẹn ngào.

Hà Tùng Long/Báo Gia đình & Xã hội