Cách nào để tránh khủng hoảng sức khỏe vì sinh hoạt tùy tiện ngày Tết?

- Xin bác sĩ cho biết chế độ dinh dưỡng ngày tết sẽ ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe của mọi người?

- Rất nhiều người nghỉ tết xong thường gặp biến cố về sức khỏe và sau đó phải điều hòa lại. Biến cố điển hình là tăng cân sau Tết mà nguyên nhân là do thực phẩm trong ngày Tết rất nhiều năng lượng, nhiều chất béo, nhiều chất đạm, ít chất xơ, chất tươi…sẽ làm tăng cân những người đang bị thừa cân.

Hoặc biến cố liên quan đến các em bé là các bé sẽ ăn vặt nhiều quá, thiếu các vi chất dinh dưỡng, làm cho một số em bé bị suy dinh dưỡng mà ít các ông bố bà mẹ nhận thấy. Còn các cụ lớn tuổi sẽ gặp phải những vấn đề về tim mạch và khó tiêu.

Trong dịp tết, nam giới thường uống bia rượu nhiều. Nếu uống quá mức và nhiều ngày liên tiếp sẽ làm hại gan, hại thận, hại đường tiêu hóa. Ngược lại, nếu những ngày vui xuân chúng ta nghỉ ngơi, có một chế độ ăn hài hòa thì hoàn toàn có thể thưởng thức được các món ăn ngon, vừa duy trì được văn hóa dân tộc, vừa vui vẻ và vừa giữ được sức khỏe và đẹp.

- Bữa ăn vào những ngày tết lúc nào cũng nhiều dầu mỡ, xin bác sĩ giải thích rõ hơn về cơ chế hấp thu các chất béo diễn ra như thế nào?

- Các chất béo trong thực phẩm sẽ qua miệng chúng ta đi vào dạ dày. Khi vào trong dạ dày, các men tiêu hóa có chức năng quan trọng là cắt các chuỗi chất béo ra thành những đoạn ngắn hơn, nhỏ hơn. Cuối cùng thành một phân tử nhỏ nhất gọi là các axit béo.

Khi trở thành axit béo, nó sẽ nằm ở phần tá tràng, ruột non. Ở đây chính là nơi chuyển hóa axit béo nhiều nhất. Nó sẽ được hấp thu vào trong hệ thống bạch huyết của cơ thể. Hệ thống bạch huyết sẽ chuyên chở axit béo đến các tế bào và sẽ sử dụng nó như năng lượng giúp các tế bào hoạt động, tức là cho cơ thể hoạt động. Nếu chúng ta dung nạp quá nhiều sẽ bị thừa, cơ thể sẽ tích lũy ở các bộ phận như gan, hoặc các lớp mỡ dưới da.

 

Ảnh minh họa

 

- Vậy bác sĩ có lời khuyên giúp cho các chị em phụ nữ nên dùng chất béo như thế nào là hợp lý?

- Thứ ăn của chúng ta có nhiều chất béo từ nhiều nguồn. Ở góc nhìn của một chuyên gia dinh dưỡng thì tôi khuyên các bà nội trợ nên sử dụng mỡ động vật trong chiên rán. Một điểm lợi là mỡ động vật chịu được nhiệt độ cao hơn so với chất béo từ dầu thực vật, đặc biệt dầu ăn chiết xuất từ mỡ cá thì tuyệt vời hơn. Thông thường với chế độ ăn, chúng ta nên cân đối dùng khoảng 20g dầu cá/ngày/người để chế biến món ăn là phù hợp. Tuy nhiên, tùy theo khẩu vị của từng người mà có thể tăng lên hoặc giảm xuống, song không dưới mức 20g.

Như chúng ta đã biết, mỡ cá rất có lợi cho sức khỏe bởi vì nó chứa các axit béo chưa bão hòa, có nhiều nối đôi hỗ trợ bảo vệ hệ tim mạch, bảo vệ hệ thần kinh, hỗ trợ bảo vệ cấu trúc của da và cuối cùng giúp cấu thu được chất quan trọng là các Vitamin tan trong dầu. Đây là tác động kép giúp bảo vệ tế bào chống lão hóa. Ngoài ra, dầu cá chiết xuất từ mỡ cá có các dưỡng chất hoàn toàn tự nhiên (Omega 3,6,9 và các Vitamin A, E, EPA, DHA.

Đặc biệt là các acid béo Omega 3 sẽ rất dễ tiêu hóa, không bị đầy hơi nên cơ thể sẽ dễ hấp thu các chất béo từ dầu cá có lợi cho sức khỏe). Đây là lợi điểm lớn nhất mà chỉ có thể có được ở Dầu cá thực phẩm.

- Thưa bác sĩ, một số dưỡng chất quan trọng mà bác sĩ vừa nêu thì các chị em phụ nữ cần được bổ sung cho trẻ bằng cách nào trong chế độ dinh dưỡng ngày tết?

- Não bộ của trẻ trong những ngày tết vẫn không ngừng phát triển. Đối với trẻ em thì các axit béo thiết yếu là các Omega 3,6 và Omega không thiết yếu là Omega 9, đều là những axit béo giúp cho trẻ em có thể phát triển toàn diện trí não, bởi vì nó là cơ sở vật chất để tạo ra các tế bào não hoàn chỉnh, không chỉ các tế bào não mà còn các tế bào thần kinh trung ương nằm trong các tủy sống.

Omega 3 là tiền chất để tạo nên DHA, Omega 3,6,9 đều nằm trong các thực phẩm nào giàu chất béo, nhưng chất béo này sẽ có nhiều trong các loại cá tra, basa, cá diêu hồng. Tiện dụng hơn là dầu cá thực phẩm để cung cấp nguồn chất béo Omega 3,6,9 hoàn toàn tự nhiên.

- Những ngày Tết, các bà mẹ đang mang thai, đang cho con bú thì bác sĩ có lời khuyên gì cho họ về chế độ dinh dưỡng?

- Trong 3 tháng đầu thai kỳ không cần tăng thêm bất cứ một nguồn năng lượng hay chất dinh dưỡng nào quá quan trọng. Nhưng từ quý 2 và quý 3 của thai kỳ thì bắt đầu phải tăng mức năng lượng một ngày với một người phụ nữ đang mang thai sẽ xê dịch từ 300-400 Kcal, những phụ nữ gầy quá phải tăng 500-600 Kcal/ngày, còn đối với phụ nữ đang cho con bú thì phải nhiều hơn.

Trong bữa ăn thì chị em phải đa dạng các loại thực phẩm để vừa cung cấp năng lượng, vừa cung cấp chất dinh dưỡng và không thiếu các loại Vitamin, các khoáng chất. Điều cuối cùng mà tôi muốn chia sẻ là có những chất dinh dưỡng mà chúng ta tập trung ăn biết bao nhiêu mà vẫn thiếu đó là sắt, nên chúng ta phải dùng thêm viên uống bổ sung. Song không phải phụ nữ nào cũng có thể uống được và cách tiện dụng nhất vẫn là bổ sung từ nguồn thực phẩm và thịt cá hoặc mỡ cá tra, basa hay dầu cá thực phẩm là nguồn dễ tìm cần được các bà mẹ quan tâm và nên sử dụng trong bữa ăn hằng ngày kể cả ngày Tết.

“Khỏe và đẹp” trong những ngày Tết tùy thuộc vào chế độ dinh dưỡng của mỗi người nếu chúng ta biết cách chọn lựa và sử dụng nguồn thực phẩm, đặc biệt là dầu ăn phải hoàn toàn tự nhiên, an toàn, sạch, đầy đủ các dưỡng chất cần thiết. Chúc các bạn có những ngày tết thật trọn vẹn.

Xin cảm ơn bác sĩ!

Thanh Tú/Báo Gia đình & Xã hội